جهان نیازمند سرمایه گذاری زیرساختی سبز

به گزارش گروه بین الملل زیست نیوز، بنابر ارزیابی‌های جدید، تامین مالی زیرساخت‌های مورد نیاز در سراسر جهان تا سال 2030 نیازمند بودجه‌ای 100 تریلیون دلاری است. در همین راستا، اگر قصد داریم تا از افزایش دمای جهانی به میزان چهار درجه سانتیگراد یا بیشتر طی دهه‌های آینده پیشگیری کنیم، این سرمایه گذاری گذاری باید "سبز" باشد که به معنی تاکید بر طراحی و استفاده بر اساس انتشار کربن کمتر و استفاده بهینه از منابع طبیعی است.

بنابر اعلام مرکز "Green Growth Action Alliance"، سرمایه گذاری سبز حداقل در کوتاه مدت بیش از سرمایه گذاری‌های تجاری معمول - سالانه حدود 700 میلیون دلار در جهان - هزینه در بر دارد. هزینه‌های اضافی سالانه برای سبز کردن سرمایه گذاری 15 تریلیون دلاری در حوزه تولید انرژی تا سال 2020 نیز برابر با 140 میلیارد دلار ارزیابی شده‌اند. البته این هزینه‌های اضافی نیز در مقایسه با مواردی مانند آسیب‌های اقتصادی و قیمت‌های افزایشی و بی ثبات کالاهای اساسی و مواد خوراکی که ناشی از تغییرات آب و هوایی هستند، کافی نیستند.

این در شرایطی است که سرمایه گذاری در حوزه "انرژی پاک" روند رو به رشدی را دنبال کرده و از سال 2004 تاکنون، میزان هزینه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر شش برابر شده است. اما مجموع این سرمایه گذاری‌ها همچنان بسیار اندک هستند. در شرایطی که پشتیبانی فعال دولتی برای پیشبرد "سرمایه گذاری سبز" ضروری است، ضعف مالی گسترده شرایط را به گونه دیگری رقم زده است. به عنوان مثال، آلمان، اسپانیا و انگلیس نرخ تعرفه‌های خود برای انرژی خورشیدی فتوولتائیک را کاهش داده و انقضا اعتبار مالیاتی تولید فدرال برای انرژی‌های تجدیدپذیر در آمریکا، سرمایه گذاری در انرژی بادی این کشور را تحت تاثیر قرار داده است.

در این میان، خبر خوب این است که اقتصادهای در حال توسعه جهان از منابع به سرعت در حال رشد تامین مالی سرمایه گذاری سبز هستند. مجموع سرمایه گذاری فناوری پاک که توسط کشورهای غیر عضو در "سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه" (OECD) انجام شده، از 4.5 میلیارد دلار در سال 2004 به 68 میلیارد دلار در سال 2011 رسیده است. بر اساس این نرخ رشد قابل توجه، سرمایه گذاری کشورهای در حال توسعه در حوزه انرژی پاک ممکن است طی سال 2012 از سرمایه گذاری‌های انجام شده توسط کشورهای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه پیشی گرفته باشد.

برای افزایش سرمایه گذاری سبز دو مساله باید مورد توجه قرار بگیرد. نخست، قوانین تجاری امروز و موسسات توسعه مالی بین المللی باید از بلوکه کردن پتانسیل صنعتی و اقتصادی حاصل از سرمایه گذاری سبز که با درآمدهای مالیاتی پشتیبانی می شود، پرهیز کنند. این مساله‌ای حیاتی برای تمام کشورهای جهان از جمله صادرکنندگان بزرگی مانند چین و یا کشورهای کوچکتر در آفریقا محسوب می شود که در پی بهره‌مندی از امتیازات حرکت به سمت "جهان سبز" هستند. بر همین اساس، نیازمند اصلاح تجارت بین المللی و قوانین تامین مالی برای اعتبار بخشیدن و تشویق به گذار سبز هستیم.

دوم، بازارهای مالی باید دورنمای بلند مدت‌تری را در نظر بگیرند. به گفته کارشناسان، در صورتی که خطرات تغیرات آب و هوایی ارزش گذاری نشده و هزینه‌بر نباشند، سرمایه گذاران نیز نسبت به روند گرمایش جهانی و افزایش دما توجه چندانی نشان نخواهند داد. در نظر گرفتن خطرات زیست محیطی در رتبه بندی اعتباری می تواند نگاه سرمایه گذاران نسبت به انتشار گازهای گلخانه‌ای و میزان استفاده از منابع طبیعی را تغییر دهد. با این وجود، بخش‌های مالی کشورهای توسعه یافته همچنان نسبت به انجام اصلاحات مقاومت نشان می دهند.

از این رو، کشورهای در حال توسعه با در اختیار داشتن بازارهای سرمایه‌ای که به بلوغ رسیده‌اند، این فرصت را دارند تا رهبری این روند را به دست گرفته و شرایط را به گونه‌ای شکل دهند که سرمایه گذاری‌های بزرگتر در آینده با کربن کمتر و استفاده بهینه از منابع طبیعی در اقتصاد جهانی گره بخورند.

اما شکست در سبز کردن سرمایه گذاری زیرساختی می تواند به کاهش رشد اقتصادی، افزایش خطر سیستماتیک، تعمیق نابرابری و گسترش ناآرامی‌های اجتماعی منجر شود. سرمایه گذاران موفق و پیروز امروز، سرانجام شکست خواهند خورد، اما در آن زمان ممکن است دیگر برای تغییر شرایط دیر شده باشد.