ایجاد شبکه پایدار مواد غذایی از طریق کشاورزی ارگانیک

به گزارش گروه بین الملل زیست نیوز، بنابر نتایج پژوهش "موسسه دیده‌بان جهان"، ، از سال 1999 و به رغم کاهش اندک بین سال‌های 2009 تا 2010، میزان زمین‌هایی که زیر کشت ارگانیک رفته‌اند با افزایش بیش از سه برابری به 37 میلیون هکتار رسیده است. مناطقی که بزرگترین زمین‌های کشاورزی ارگانیک را در سال 2010 به خود اختصاص داده‌اند شامل اقیانوسیه - استرالیا، نیوزیلند و جزایر اقیانوس آرام - با 12.1 میلیون هکتار، اروپا با 10 میلیون هکتار و آمریکای لاتین با 8.4 میلیون هکتار بوده‌اند.

کشاورزی ارگانیک در حال حاضر از استانداردهای بین المللی برخوردار شده است. 84 کشور جهان تا سال 2010 مقررات کشاورزی ارگانیک را به اجرا گذاشته که نسبت به آمار 74 کشور در سال 2009 رشد داشته است. اگرچه تعاریف مختلفی درباره کشاورزی ارگانیک ارائه شده، اما به گفته "فدراسیون بین المللی جنبش‌های کشاورزی ارگانیک"، کشاورزی ارگانیک سیستم تولید متکی بر فرآیندهای زیست محیطی مانند بازیافت ضایعات و زباله به جای استفاده از مواد مصنوعی مانند کودهای شیمیایی و آفت کش‌ها است.

اگرچه بازده کشاورزی ارگانیک نسبت به شیوه رایج کشاورزی کمتر است، اما اگر زمینی در بلند مدت زیر کشت ارگانیک رفته باشد، ظرفیت پیشی گرفتن از آن به ویژه هنگام خشکسالی را دارد. شیوه‌های کشاورزی رایج به واسطه فرسایش خاک، استخراج بی رویه آب و نابودی تنوع زیستی اغلب به تخریب محیط زیست چه در کوتاه مدت و چه در بلند مدت منجر می شوند.

کشاورزی ارگانیک از این ظرفیت برخوردار است تا به امنیت غذایی از طریق بهبود مصرف مواد مغذی و حفظ معیشت در نواحی روستایی کمک کند و همزمان، کاهش آسیب پذیری نسبت به تغییرات آب و هوایی و افزایش تنوع زیستی را در پی داشته باشد.

کشاورزی ارگانیک نسبت به کشاورزی مرسوم و اقدام‌های رایج ارگانیک مانند تغییر محصولات در فواصل زمانی مختلف تا 50 درصد انرژی سوخت فسیلی کمتری مصرف می کند. همچنین، به کار بردن مالچ در زمین‌های خالی و حفظ درختان و بوته‌ها در زمین‌های کشاورزی به پایداری خاک و حفظ آب در آن کمک کرده و از این رو، میزان آسیب پذیری به الگوهای آب و هوایی شدید را کاهش می دهد. تنوع زیستی مزارع ارگانیک نسبت به مزارع معمولی نیز به طور میانگین 30 درصد بیشتر بوده و شامل پرنده‌ها، حشرات و گیاهان می شود.

دریافت گواهینامه برای کشاورزی ارگانیک به طور روز افزون در کشورهای ثروتمند ادامه دارد. در بازه زمانی 2009 تا 2010، اروپا شاهد افزایش 9 درصدی مزارع ارگانیک و رسیدن آن به 10 میلیون هکتار بوده که بیشترین رشد برای قاره سبز محسوب می شود. آمریکا از نظر شیوه‌های کشاورزی ارگانیک پایین‌تر از اروپا قرار داشته، اما آهنگ رشد صنعت ارگانیک این کشور بسیار چشمگیر بوده و در زمینه فروش با رشد 9.5 درصدی طی سال 2011 به 31.5 میلیارد دلار رسیده است.

این در شرایطی است که کارشناسان معتقدند از آنجایی که بخش چشمگیر رشد جمعیت جهان در کشورهای فقیر متمرکز شده، تولید پایدار مواد غذایی از اهمیت ویژه‌ای در کشورهای در حال توسعه برخوردار خواهد شد. کشاورزی در کشورهای در حال توسعه اغلب کارطلب‌تر از کشورهای صنعتی بوده و جای شگفتی نیست که 1.6 میلیون نفر از کشاورزان ارگانیک رسمی جهان در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند.

کشورهایی با بیشترین تولیدکنندگان رسمی محصولات ارگانیک در سال 2010 شامل هند (400 هزار و 551 کشاورز)، اوگاندا (188 هزار و 625 کشاورز) و مکزیک (128 هزار و 826 کشاورز) بوده‌اند. با این وجود، کشاورزی ارگانیک غیر رسمی در کشورهای در حال توسعه توسط میلیون‌ها نفر از مردم بومی، دهقانان و صاحبان مزارع کوچک به کار گرفته می شود که محصولات خود را در بازارهای محلی و به منظور امرار معاش عرضه می کنند.

شایان ذکر است، در سال 2010 که نزدیک‌ترین آمار موجود به تاریخ فعلی درباره کشاورزی ارگانیک به آن اختصاص دارد، بخش کشاورزی ارگانیک رسمی سهمی 0.9 درصدی در مجموع کشاورزی جهان داشته است.