متکی: برقراری رابطه ایران و آمریکا یک پروژه ملی است نه حزبی و جناحی

وزیر پیشین امور خارجه ایران گفت: موضوع رابطه ایران با آمریکا را نباید موضوعی حزبی، سیاسی، تبلیغاتی و جناحی بدانیم بلکه این موضوع یک پروژه ملی است که باید مقدمات آن فراهم شود.

به گزارش خبرگزاری فارس از چابهار، منوچهر متکی در جمع گسترده اعضای هیئت علمی، اساتید و دانشجویان دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار اظهار داشت: به اعتقاد من موضوع رابطه ایران و آمریکا موضوعی نیست که هیچگاه قابل مطرح شدن نباشد، چنانچه مقام معظم رهبری چند سال پیش در سفر به استان فارس در شیراز بیان کردند که «قطع رابطه ایران با آمریکا موضوعی نیست که بگوییم تا ابد باید وجود داشته باشد یعنی روزی می‌شود به آن پرداخت اما نیاز به مقدماتی دارد».

وی با اشاره به بحث مذاکره ایران و آمریکا تأکید کرد: نکته دوم مذاکره بین ایران و آمریکاست که باید طرفین از مذاکره تعریف مشترکی داشته باشند یعنی اینکه طرفین بنشینند بحث بکنند تا به یک نقطه مشترک برسند، اما متأسفانه این در حالی است که تعریف آمریکایی‌ها از مذاکره چیز دیگری است.

کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: تعریف آمریکایی‌ها از مذاکره با مخالفانشان این است که آنچه آنها می‌گویند، طرف مقابل قبول کند و اگر قبول کرد می‌گویند اهل مذاکره است و اگر قبول نکرد می‌گویند اهل مذاکره نیستند و با چنین تعریف 180 درجه متضادی اساسا نمی‌توانیم با آنها مذاکره داشته باشیم.

متکی با اشاره به مذاکرات ایران و آمریکا در بحث عراق بیان کرد: در بحث عراق، آمریکایی‌ها درخواست کردند که با آنها مذاکره کنیم و ما نپذیرفتیم اما وقتی مقامات عراقی در نامه‌ای به رهبری و دیگر مقامات جمهوری اسلامی درخواست کردند که به خاطر آنها با آمریکا وارد مذاکره شویم، مفهوم مذاکره عوض شد و ما به خاطر عراقی‌ها آن را پذیرفتیم.

رئیس کمیته روابط خارجی کمیسیون سیاست خارجی مجلس هفتم شورای اسلامی ادامه داد: در این زمینه سه دوره با آمریکا مذاکره کردیم که اتفاقا مذاکرات مؤثری بود و ما در این مذاکرات آمریکایی‌ها را متوجه کردیم که سیاستشان در عراق موفق نخواهد بود و دلایل خود را برای آنها بیان کردیم که بعد از این مذاکرات بود که وضعیت آمریکایی‌ها در عراق تغییر کرد و نیروهای خود را از خیابان‌های بغداد به درون پادگان‌ها برگردانده و به تدریج بحث خروج نیروهای خود از عراق را دنبال کردند.

متکی خاطرنشان کرد: بنابراین موضوع رابطه ایران با آمریکا را نباید موضوعی حزبی، سیاسی، تبلیغاتی و جناحی بدانیم و  موضوع رابطه ایران و آمریکا یک پروژه ملی است که باید مقدمات آن فراهم شود.

وی افزود: آمریکایی‌ها دنبال تز معروف «هویج و چماق» هستند این از روش‌هایی است که در عرصه دیپلماتیک سلطه‌گران به‌کار می‌گیرند گاهی چماق را بالا می‌برند و تهدید می‌کنند و گاهی با حلوا و هویج می‌خواهند طرف را مجذوب خود کنند.

وی ادامه داد: در مسئله ایران هم دوگانگی در مواضع اوباما مشهود بوده و ما تصور می‌کنیم اوباما در وضعیت ویژه‌ای است به‌طوری که در دور جدید می‌خواهد نشان دهد نسبت به دور اول رئیس جمهور بهتری خواهد بود و  ما تا وضعیت طرف مقابل را نشناسیم نمی‌توانیم نسبت به مسائل مهمی که با او داریم وارد فضای مذاکره شویم.

وزیر پیشین امور خارجه ایران گفت: ما در دیپلماسی مهم‌ترین ابزار کارمان گفت‌وگو و مذاکره است و هرگز نباید اجازه دهیم که در سیاست خارجی فقدان گفت‌وگو و گفتمان را بر ما تحمیل کنند.

متکی یادآور شد: ما رژیم صهیونیستی را به رسمیت نمی‌شناسیم و هیچ رابطه‌ای با آن نداریم اما درباره آمریکا یک وضعیت خاص داریم که باید آن را مورد بررسی قرار دهیم و نسبت به سایر کشورهای جهان باید از مذاکره استقبال کنیم و هیچ فرصت و صندلی خالی نگذاریم که گفت‌وگو درباره آن نداشته باشیم.

وی همچنین در خصوص وضعیت فعلی رابطه ایران و آمریکا گفت: ما درباره کارکرد دولتی صحبت می‌کنیم که در دور جدید محتوای حرف‌های اوباما، در سطح و حد چهار سال پیش نبود آقای اوباما چهار سال قبل گفت باید بازسازی اعتماد ملی داشته باشیم یعنی به واسطه دولت‌های قبلی یک بی‌اعتمادی ایجاد شده که باید آن را بازسازی کنیم.

وزیر امور خارجه دولت نهم افزود: اوباما در اوایل دوره حکمرانی خود برای رهبری نامه می ‌و مقام معظم رهبری در این باره گفتند «که هر وقت اقتضا کند متون مکاتبات انجام شده را منعکس می‌کنیم».

وی بیان داشت: دیپلماسی یعنی طرح مرافعه با طرف‌های مختلف و به عنوان یک دیپلمات اعتقاد دارم که در روابط خارجی نباید اجازه بدهیم فقدان گفت‌وگو و گفتمان بر ما تحمیل شود.

کارشناس مسائل بین‌الملل یادآور شد: در دیپلماسی اتخاذ موضع درست و اعمال آن در زمان درست مطرح است و این درست اندیشی و تصمیم درست و زمان شناسی در اعلام خبر از ابزارهای توفیق در دیپلماسی است.

متکی تصریح کرد: آقای اوباما دو نامه به رهبری نوشتند و اخیرا در اولین مصاحبه بعد از انتخابات مجدد ایشان به این نکته اشاره کرد که نشان دهنده این است که آمریکا مایل به رابطه با ایران است.

وی افزود: اما باید عملکرد آمریکا نشان دهد و یا در جاهایی که چنین فرصتی ایجاد شده پاسخ گرفته باشیم و دو بار این فرصت به وجود آمد.

وزیر امور خارجه دولت نهم بیان کرد: اوباما قدرت ریسک پذیری جرج بوش را هم نداشت، بوش در زمان جنگ عراق درخواست مذاکره کرد و بعد از درخواست مشابه‌ای که عراق از ایران داشت ایران در قصه عراق با آمریکا مذاکره کرد و اتفاقا مذاکرات مؤثر بود.