قدیمی ترین گنبد جهان کجاست؟ (+عکس)

مشهد پیام: حسین رسول زاده: چارطاقی بازه هور، کهنسال ترین بنای تاریخی اطراف مشهد است و چارطاقی ها بناهایی مکعب شکل بوده اند که سقف حجمی آنها، روی چهارپایه بنا قرار می گرفته است. این سقفهای حجمی شکل را می توان نخستین تجربه های ایرانیان برای ساخت گنبد دانست.

در خراسان چند چارطاقی وجود دارد که مهمترین ها چارطاقی بازه هور است که قدیمی ترین چارطاقی ایران نیز محسوب می شود. این چارطاقی در 80 کیلومتری مشهد در حاشیه شهر رباط سفید قرار دارد و بالای یک تپه بنا شده است.

بنای بازه هور در دوره پادشاهی پارتیان كه از 249 پیش از میلاد تا 226 میلادی برقرار بوده، و درمحدوده خراسان بزرگ مقر قوم پارت، ساخته شده است. «آرتور اپهام پوپ» شرق شناس برجسته آمریکایی، معتقد است كه سقف نیم دایره این بنا، قدیمیترین گنبد جهان است. بنای بازه هور دارای سه ورودی است و به نظر می رسد بخشی باقیمانده از یک مجموعه معماری بوده است.

اگرچه باستان شناسان، کارکرد های نجومی هم برای این بنا، قائل شده اند اما به نظر می رسد این چارطاقی، مثل بسیاری از چارطاقی های دیگر، آتشکده بوده است.

چارطاقی بازه هور در حاشیه شرقی شهر رباط سفید و در حاشیه جاده قدیم مشهد به تربت حیدریه قرار دارد.