بفرماييد نان اورميه! (+عکس)

آینانیوز- حسين واحدی(نوشته و عکس)؛ نان، محصولی جدا نشدنی از سفره های ما مسلمانان می‌باشد. محصولی كه بركت و زيبايی سفره به حساب می‌آيد. نان كه از نعمتی پر ارزش، به نام گندم درست می‌شود، ارزش و اهميت فراوانی در اسلام دارا بوده و حتي بزرگان دين نيز هميشه بر حفظ حرمت نان تاكيد كرده‌اند.

نان برای مردمان ديار آذربايجان نيز ارزشمند است. هميشه ديده ايم كه شهروندانی را كه هر وقت تكه نانی را در زمين ديده‌اند برداشته، بوسيده، خورده‌اند ويا در كنار ديواری قرار داده‌اند. بزرگان خانواده ها نيز به فرزندان توصيه می كنند كه از اسراف نان پرهيز نماييد و سفره ها را از نان خالی نگذاريد. بنا به اعتقاد مردم آذربايجان اگر سفره خالی از نان باشد بركتش می رود برای همين بعد از تميز كردن سفره، تكه نانی را در داخل آن نگه می دارند و اين خود گويای همه چيز بوده و ارزش نان را در فرهنگ اسلامی ما نشان می دهد.

تنوع پخت نان در دنيا و ايران، باعث شده است، به هر كشور، استان و حتي شهر و روستايی كه مسافرت می‌كنيم، اين تنوع را به عينه شاهد باشيم. در اين ميان شهر اورميه نيز نان‌هايی مخصوص به خود را دارد كه به مرور زمان در شهرها و استانهای همجوار نيز، پخت و ارائه می‌گردد.

نان‌های "سومون" و "ياغلی چؤرك" دو نان مهم و معروف اورميه هستند كه طرفداران زيادی را نيز برای خود دارند. ساير نان های پخته شده اورميه، امثال سنگك، لواش، بربری، نان ماشينی و ... در اكثر شهرها نيز وجود دارد. ولی در ميان همه اين نان ها خوردن صبحانه با سومون و ياغلی چؤرك برای شهروندان اورميه ای طعم ديگری دارد. بعضی ها آن قدر به اين نان ها عادت كرده اند كه اگر روزی نتوانند اين نان ها را تهيه نمايند، يا صبحانه نمی خورند و يا صبحانه شان لذن بخش نخواهد بود.

"سومون" كه يكی از قديمی ترين نان های اورميه محسوب می شود، در برخی شهرهای استان آذربايجان غربی نيز با اسامی مختلفی همچون، "قالين"، "كوكه" معروف است.

اين نان خوشمزه، به دليل داشتن سبوس، نانی مفيد نيز به حساب می‌آيد. آماده كردن سومون، خيلی ساده است، خمير آماده را روی ميز كاری كه سبوس نيز دارد، پهن كرده و با انگشتان دست و يا وسيله ای شبيه انگشتان، روی آن، فرم داده و بعد كمی زرده تخم مرغ زده، در تنور قرار می دهند و تقريبا بعد از ده دقيقه نان آماده‌ی خوردن است.

در كنار سومون، "ياغلی چؤرك" يا با نام ، "ال چؤرگی" نانی مخصوص برای اورميه می باشد. ياغلی چؤرك كه در فارسی، نان روغنی گفته می شود همانند سومون پخت می شود ولی همان طوری كه از نامش پيداست، به خميرش روغن نباتی افزوده می شود. به هر دوی اين نان ها كنجد نيز زده می شود و اين باعث هر چه خوشمزه شدن آنها می شود.

اهالی اورميه، هر روز، صبحانه‌شان را اكثراً با اين دو نان ميل می نمايند. برای همين صبح ها خصوصاً روزهای جمعه، جلوی نانوايی های مخصوص اين نانها خيلی شلوغ می شود. البته برای خريد نان های سومون و ياغلی چؤرك، نانوايی هايی كه دست پختشان خيلی خوشمزه هست، بايد كمی صبر داشته باشيد و از صف ايستادن زود خسته نشويد.

لازم به ذكر است، نان های سنتی "اردك"( ardak) ، "فتير" و "تندير چؤره يی" نيز وجود دارد كه بيشتر در روستاها و در خانه ها پخته می شوند. برای تهيه اردك، آرد را با شير مخلوط كرده و به صورت خمير در مي آورند . آن گاه اين خميررا به اشكال كوچك تقسيم مي كنند و آن ها را با زرده تخم مرغ آغشته كرده و در روغن سرخ مي كنند .فتير نيز بعد از آماده كردن خمير، به صورت اشكال بزرگ در آورده و در تنورهای سنتی پخته می شود. البته بنا به ذائقه افراد، به خمير نان، زنجبيل، گردو، زرده تخم مرغ و شير نيز می توان افزود. برخی نان ها نيز با گذشت زمان به باد فراموشی سپرده شده‌اند.

به ياد داشته باشيم كه، تهيه نان سالم و سنتی سبوس دار، ضروری می باشد كه انشاالله با عنايت مسئولين و خود نانوايي ها، از افزودن مواد غير مفيد و مضر به نان خودداری گردد و در نظافت تهيه نان نيز كوشا باشند.

اميدوارم، صبحانه‌تان، با نان های خوشمزه اورميه لذت بخش باشد. نوش جانتان!