ابتکار: بازنگری ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح های توسعه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

  پیام معصومه ابتکار معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست به کنفرانس بین المللی نجات دریاچه ارومیه توسط حسن عباس نژاد مدیر کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان غربی قرائت شد.

به گزارش روابط عمومی  اداره کل  حفاظت محیط زیست  آذربایجان غربی ،در متن این پیام اینچنین آمده است: پارک ملی دریاچه ارومیه نگین رنگین آذربایجان و نماد هویت و تاریخ این خطه از سرزمین ایران است. این دریاچه و تالاب های آب شیرین جنوبی و جزایر متعدد آن مجموعه بی نظیری از زیستگاههای مختلف را به وجود آورد که حامی تنوع زیستی غنی این منطقه بوده اند.

همین ارزش های منطقه ای و جهانی،آن را در زمره ذخیره گاههای زیست کره یونسکو و تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر قرار داده و جایگاهی جهانی برای آن قائل شده است. به واقع محیط زیست و مسایل آن محدود به دایره های تنگ جغرافیایی نبوده، بلکه در سطوح فراملی و جهانی موثرند. مسئله دریاچه ارومیه نیز معضلی جهانی و آزمونی برای همه جهان است. از همین رو مشارکت همه اندیشمندان و صاحبان نظر و تجربه را می طلبد.

متاسفانه برداشت های بی رویه از منابع آب سطحی و زیرزمینی و عدم تامین حقابه دریاچه ارومیه طی حدود سه دهه گذشته باعث کاهش شدید سطح و حجم آب دریاچه شده، به طوری که در حال حاضرکمتر از 20% مساحت دریاچه و حدود 15% حجم آب آن باقی مانده است. ایجاد سدهای متعدد بدون در نظر گرفتن یکپارچگی اکوسیستم در حوضه آبریز این دریاچه، گسترش بی رویه اراضی کشاورزی و تبدیل مراتع به دیم زار و اراضی تحت آبیاری، حفر چاههای غیرمجاز، استفاده از آب کشاورزی با بهره وری اندک، عدم رعایت الگوهای کشت متناسب با محدودیت منابع آب حوضه و احداث جاده میانگذر از یک طرف و تغییرات اقلیمی که با افزایش متوسط دما، تبخیر و کاهش بارش ها همراه بوده، از طرف دیگر پیکره آبی دریاچه را روبه نابودی کشانده است.
 
سازمان حفاظت محیط زیست البته از سال 1358 نسبت به روند تخریب و آسیب به دریاچه ارومیه به طور مکرر هشدار داده و شرایط حاضر را از سال 1379 در مکاتبات و گزارش ها پیش بینی کرده بود. اما اینک برای برون رفت از بحران دریاچه لازم است برنامه عملیاتی عالمانه، جامع نگر، سریع و مشارکتی در دستورکار قرارگیرد.

رویکرد نجات دریاچه ارومیه باید براساس ظرفیت ها و محدودیت های موجود وآتی کل حوضه آبریز پایه گذاری شده و کلیه طرح های توسعه فعلی و آتی آن به ویژه پروژه های مدیریت منابع آب از جنبه های اثرات محیط زیستی مورد بازنگری و اصلاح قرارگیرد.

همچنین ارزیابی راهبردی از اثرات تجمعی فعالیت های توسعه فعلی و آتی برکل حوضه آبریز دریاچه ارومیه با رویکرد نجات دریاچه ضرورت دارد.

سازمان حفاظت محیط زیست با توجه به وظایف ذاتی و مسئولیت های ملی و بین المللی خود ضمن هماهنگی و مشارکت با کلیه دستگاههای مسئول، جوامع محلی و کارشناسان داخلی و خارجی، در پی ایجاد امکانات فنی، علمی، تخصصی و مردمی برای نجات دریاچه ارومیه است. همچنین بنا بر وظیفه نظارتی و حاکمیتی که دارد ناظر بر عملکرد دستگاهها در این زمینه بوده و موارد لازم را متذکر می شود.

بی شک آنچه بر دریاچه ارومیه گذشته است، زنگ خطر را برای دیگر تالاب ها و دشت های کشاورزی کشور به صدا در آورده و البته غلبه بر مشکلات این حوضه می تواند راهگشای رفع بحران در سایر تالاب ها قرار گیرد. امیدوارم همفکری و تبادل اندیشه و دانش در کنفرانس بین المللی دریاچه ارومیه فرصتی باشد تا راهکارهای علمی، منطقی و کاربردی برای نجات دریاچه ارومیه اجرایی شود. حضور و تلاش همه شرکت کنندگان داخلی و خارجی را پاس داشته و برای این نشست آرزوی موفقیت دارم.

گفتنی است، کنفرانس بین المللی نجات دریاچه ارومیه از تاریخ 28 تا 30 بهمن برگزار می شود.


استاندار آذربایجان غربی گفت: نجات دریاچه ارومیه و خارج شدن دریاچه از این بحران، نیازمند بسیج همگانی افکار عمومی است.
 
 به گزارش روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی ،قربانعلی سعادت روز دوشنبه در همایش بین المللی نجات دریاچه ارومیه افزود: امروز با آغاز این کنگره بین المللی افکار عمومی با ارائه راهکارها و ایده های نو برای پشتیبانی از نجات این دریاچه بسیج شده است.

وی اظهار کرد: نتیجه عمل کردن در تاریکی در گذشته این است که امروز دانشمندان دنیا جمع شده اند تا برای حل بحران دریاچه ارومیه به عنوان یک بحران بین المللی چاره اندیشی کنند.

سعادت گفت: دولت تدبیر و امید تلاش دارد با بکارگیری تمامی توان در حل این بحران تلاش کنند و انتصاب عیسی کلانتری به عنوان مجری طرح نجات دریاچه ارومیه اقدامی مهم و شایسته در این راستاست.

وی افزود: امروز نه تنها ما بلکه تمام ملت ایران امیدوار است اعضای این کارگروه بتوانند راه حل مناسبی برای این معضل ملی پیدا کنند.

سعادت اضافه کرد: دخل و تصرف در طبیعت در تمام نقاط کشور اتفاق می افتد و ما امروز در بهره مندی و استفاده از این مواهب طبیعی دچار مشکلات جدی شده ایم.

وی ادامه داد: امروز حال و روز ما شبیه افرادی است که در تاریکی دچار مشکل شده اند و کار کردن در تاریکی نتیجه اش همین است که مشاهده می کنیم.

سعادت گفت: تمامی دستگاهها و ارگانهای دولتی، نمایندگان مجلس، وزرات نیرو می توانند پشتیبان خوبی برای حل بحران دریاچه ارومیه باشند.

وی اظهار کرد: ما باید با رجوع کردن به کارهای غیراصولی گذشته در صدد حل نواقص و معایب خود باشیم و در خصوص مدیریت مصرف آب که یکی از عوامل خشکی دریاچه است تجدیدنظر خاصی انجام دهیم.

سعادت گفت: هم اکنون 36 درصد مصرف آب در بخش کشاورزی که به صورت سنتی است صورت می شود و تعریف این مساله که محور فعالیت ما باید خدمات بازرگانی و صنعتی باشد کار شاقی است زیرا آمایش سرزمین نیز نداریم و در واقع ما در صددیم در تاریکی فیل را بشناسیم.

وی افزود: آذربایجان غربی دارای ظرفیت گردشگری بالایی است ولی توجه این استان همواره به بخش کشاورزی و توسعه آن بوده است که این امر به بحران دریاچه ارومیه دامن زده است.

سعادت گفت: بر اساس آمار به دست آمده 117 هزار جوان تحصیلکرده بیکار در استان وجود دارد که نیازمند اشتغالزایی برای امرار معاش و تامین آینده زندگی خود هستند.

وی ادامه داد: از کلیه دستگاههای فرهنگی، اجتماعی، ائمه جمعه، اساتید دانشگاهی، بانوان فرهیخته در خواست می کنیم با بسیج همگانی در راستای حل و فصل بحران دریاچه ارومیه یار و یاور مسئولان نظام باشند.

سی و دومین همایش ملی و اولین کنگره بین المللی تخصصی علوم زمین و نجات دریاچه ارومیه از روز دوشنبه با حضور متخصصان داخلی و پژوهشگران خارجی با پیام معصومه ابتکار معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در سایت نازلوی ارومیه آغاز شد.

در این همایش سه روزه راهکارهای نجات دریاچه ارومیه بررسی و نتیجه آن به رییس جمهوری ارائه می شود.