یک پیشنهاد به دولت درباره انصراف از دریافت یارانه

 عصرایران ؛ عباس پازوکی^*  - در طول سال هایی که بحث هدف مندی یارانه ها مطرح شده ،یکی از دغدغه های جدی دولت و مجلس این بوده است که چگونه شهروندانی را که نیازی به یارانه ندارند به انصراف از دریافت آن راضی کنند؟ طی روزهای گذشته و پس از تصویب بودجه سال 93 و تبصره مربوط به هدفمندی یارانه ها نیز همین بحث به صورت جدی تری مطرح شده است.

اما برای هر مشکلی تا ریشه آن را پیدا نکنیم نمی توانیم راه حل اساسی ارائه دهیم. پس بهتر است کمی با هم بی تعارف باشیم تا بتوانیم ریشه مشکل را پیدا کنیم و برای آن راه حل منطقی ارائه دهیم.

واقعیت این است که عملکرد دولت ها در یک بازه طولانی تاریخی به گونه ای بوده است که دیواری از بی اعتمادی میان عملکرد های اقتصادی دولت ها و مردم ایجاد شده است.

 حتما بسیاری از ما هم دیده ایم کسانی را که نیازی به یارانه ندارند اما حتما آن را دریافت می کنند . وقتی هم از آنها می پرسیم چرا با وجود بی نیازی آن را دریافت می کنند ؟ پاسخ می شنویم : " دریافت نکنم که آنها بخورند ؟! خودم دریافت می کنم و به افرادی که مستحق می دانم می بخشم ."

کم نیستند کسانی که یارانه دریافتی را به افراد نیازمند می بخشند و کم نیستند افرادی که یارانه را می گیرند برای اینکه مطمئن نیستند اگر دولت یارانه را به آنها ندهد در مسیر درستی هزینه می کند.

اما یک پیشنهاد برای حل تدریجی این مشکل: پیشنهاد نگارنده این است که مدل انصراف از یارانه ها همانند مدل انتخاب واحد دانشگاه ها باشد.  وقتی یک دانشجو می خواهد انتخاب واحد کند به سایت دانشگاه مراجعه می کند و پس از مشاهده لیست دروس ارائه شده ، دروس مورد نظر خودش را (مشروط به اینکه ظرفیتش تکمیل نشده باشد) بر می گزیند و در نهایت پس از تایید نهایی فرم انتخاب واحد شهریه اش را می پردازد.

پیشنهاد می شود دولت پروژه های اولویت دار خود در حوزه های عمرانی ، بهداشتی ، آموزشی ، فرهنگی و ... را دقیقا با ذکر بودجه مورد نظر که برابر است با یارانه تعدادی مشخص از شهروندان در یک سایت قرار دهد. هر شهروندی می تواند با مراجعه به این سایت پروژه مورد نظر خودش را انتخاب کند و به نفع اجرای آن پروژه از دریافت یارانه انصراف دهد . مثلا برای ساخت یک درمانگاه 900 میلیون تومانی باید 20 هزار نفر از دریافت یارانه انصراف دهند تا یارانه یک ماه انها صرف احداث آن درمانگاه شود.

در این صورت همه شهروندان می توانند میزان بودجه جمع آوری شده برای هر پروژه را مشاهده کنند و بعد اجرای آن را از دولت مطالبه کنند . دولت نیز باید در همان سایت گزارش پیشرفت پروژه ها را به صورت مرتب برای مردم گزارش دهد.

به نظر می رسد در این حالت هم مردم مطمئن می شوند یارانه آنان دقیقا در چه کاری و با چه هدفی هزینه شده است و هم دولت می تواند با قانع کردم منطقی مردم به انصراف از دریافت یارانه به اجرای پروژه های بزرگ ملی و منطقه ای دست بزند و بخشی از مشکلات کشور در این تعامل مشترکت دولت و ملت حل خواهد شد. 

* کارشناس برنامه ریزی شهری