حکم قاتل ستار بهشتی چه خواهد بود؟ / آیا بدرفتاری با متهمان در ناجا متوقف شده است؟

عصرایران - دادگاه مأمور متهم به قتل مرحوم ستار بهشتی، امروز در شعبه 1057 دادگاه کارکنان دولت برگزار شد.

ستار بهشتی، کارگری بود که در وبلاگش مطالبی هم می نوشت و البته بازدید کننده خاصی هم نداشت. با این حال، به اتهام اقدام علیه امنیت ملی ، بازداشت شد و در محل نگهداری اش در تحت نظرگاه ناجا، از دنیا رفت. بررسی های روی جسد نشان می داد که وی مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.

مسأله ای که هم اکنون مطرح است، نوع اتهامی است که متوجه متهم است. طبق نظر دستگاه قضایی ، آنچه رخ داده ، "قتل شبه عمد" بوده است نه قتل عمد.

سوالی که برای بسیاری پیش می آید این است که فرق بین قتل عمد و قتل شبه عمد چیست؟

اگر بخواهیم با زبان ساده موضوع را باز کنیم می توانیم این گونه بگوییم که در قتل عمد ، قاتل، هم قصد قتل دارد و هم کاری که می کند نوعاً کشنده است. اما در قتل شبه عمد، قاتل قصد قتل ندارد و کاری هم که تعمداً علیه طرف مقابل انجام می دهد ، نوعاً کشنده نیست ولی بر حسب اتفاق ، فرد را می کشد.

اگر یک مثال ساده بزنیم می توانیم تنبیه فرزند توسط پدر را مطرح کنیم که پدر بی آن که قصد قتل داشته باشد، یک سیلی محکم به صورت فرزندش می زند و فرزند می میرد و این در حالی است که نوعاً کسی با سیلی نمی میرد ولی اتفاقاً در اینجا قتل رخ داده است.

وقتی در پرونده مرحوم ستار بهشتی ، سخن از قتل شبه عمد است ، بدین معناست که در محل نگهداری او در ناجا ، آن مرحوم مورد آزار روحی یا جسمی قرار گرفته و به همین دلیل فوت کرده است ، هر چند که این آزار اذیت ها ، نوعاً کشنده نبوده اند و ضارب هم قصد کشتن نداشته است.

اما حکم قتل شبه عمد چیست؟ برخلاف قتل عمد ، که حکمش قصاص نفس است ، در قتل شبه عمد، حکم قاتل پرداخت دیه به اولیای دم مقتول است. لذا اگر اتهام قتل شبه عمد مرحوم ستار بهشتی در دادگاه به اثبات نهایی برسد، مأمور قاتل ، محکوم خواهد شد به پرداخت دیه کامل یک مرد مسلمان به خانواده وی.

تا بدین جای کار ، سخن از امور قانونی پرونده در خصوص قتل شبه عمد بود اما نکته مهم دیگر این است که ضرب و شتم ، آن هم با "عمد و قصد قبلی" در خصوص متهمی به نام ستار بهشتی وجود داشته است و این خود ، قابل بررسی جدی و پیگیری است. حتی اگر ستار بهشتی از دنیا هم نمی رفت ، همین که در محل نگهداری اش - اصطلاحاً تحت نظرگاه - ضرب و شتم صورت گرفته ، مسأله قابل پیگیری بود.
پلیس مظهر امنیت است و این که فردی که توسط پلیس نگهداری شود  ولی به وسیله مأمور پلیس کتک زده شود  قابل پذیرش و توجیه نیست.

البته بعد از این ماجرا ، فرمانده ناجا دستور داد اصلاحاتی در این خصوص صورت بگیرد تا دیگر مورد مشابهی رخ ندهد که الحمدلله، بعد از آن ماجرای تلخ ، دیگر قتلی در بازداشتگاه های پلیس رخ نداده است ولی این که آیا بدرفتاری با متهمان صورت می گیرد یا خیر ، پرسشی است که به مناسبت برگزاری دادگاه متهم قتل مرحوم ستار بهشتی ، انتظار می رود بدان پاسخ روشنی داده شود تا زحمات و خدمات پلیس، تحت الشعاع برخی رفتارهای غیرقانونی قرار نگیرد.