خالق اصلی «روباه و زاغ» کیست؟

مجله مهر: اشتباهی رسانه‌ای که بی سروصدا پخش شد و کارش حتی به انتشار در چند روزنامه هم کشید. صبح شنبه 28 تیرماه، وقتی خبرگزاری‌ها و رسانه‌های داخلی از درگذشت «منوچهر درفشه» نقاش و تصویرگر کتاب‌های درسی دهه 60 خبر دادند، او را خالق تصویر معروف شعر خاطره‌انگیز «روباه و زاغ» هم معرفی کردند. ماجرایی که به رسانه‌های خارجی فارسی زبان از جمله «بی بی سی فارسی» هم کشیده شد.
 
   
محبوبیت داستان روباه و زاغ و خاطره‌انگیز بودن نقاشی آن، سبب شد تا خبر درگذشت درفشه، بلافاصله در رسانه‌های داخلی و خارجی دیگر  هم منتشر شود و آن‌ها هم بی خبر از همه‌جا، حتی تیتر خبر خود را هم به «درگذشت خالق نقاشی معروف روباه و زاغ» تغییر دادند تا جذابیت خبر بیشتر هم شود. غافل  از آن که یک اشتباه رسانه‌ای سبب شده تا خالق این نقاشی معروف ، غلط معرفی شود و او را به دردسر بیندازد.
 
خالق اصلی «روباه و زاغ» کیست؟
 
در بین تصویرگران نام آشنای کتاب‌های درسی دهه 60، نام «پرویز کلانتری» از جمله شناخته‌شده ترین‌هاست. او که بخش عمده‌ای از تصویرگری‌های فانتزی کتاب‌های درسی را به‌عهده داشته، خالق نقاشی درس‌های معروفی همچون «مرغابی‌ها و لاک پشت»، «روباه و خروس» و البته داستان «روباه و زاغ» است.

کلانتری حتی یک‌بار و در مهرماه 91 هم نمایشگاهی از آثار تصویرگری این کتاب‌ها را با نام «به یاد کودکی» برپا کرد تا تجدید خاطره‌ای باشد برای کسانی که از این شخصیت‌های کتاب‌های درسی خاطره دارند.

کلانتری 83 ساله، در مراکز هنری از جمله دانشکده هنرهای زیبای تهران و کالج هنری کودکان در کالیفرنیا کار کرده و مدتی مدیر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در تهران بوده‌است. او تاکنون در نمایشگاه‌های گروهی و انفرادی بسیاری در داخل و خارج از ایران، شرکت کرده‌است و یک اثر از آثار این نقاش برجسته، درفهرست تمبرهای ویژه سازمان ملل به چاپ رسیده‌است. همچنین تابلوی مشهور «شهر ایرانی از نگاه نقاش ایرانی» او در مقر سازمان ملل قرار دارد.
 
 
درفشه خالق «اشک یتیم» و «خانواده آقای هاشمی»
 
اما مرحوم منوچهر درفشه که جمعه27 تیرماه پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری سرطان از دنیا رفت نیز، خالق بسیاری از نقاشی‌ها و تصویرگری‌های خاطره‌انگیز کتاب‌های درسی در دهه 60 است. او را بیشتر  با تصویرگری درس‌های حکمت آموز و کتاب‌های دینی می‌شناسیم.
اما شاید مهم‌ترین اثر او تصویرگری کتاب اجتماعی دوره دبستان و درس دنباله‌دار «خانواده آقای هاشمی» بود. کارمندی که با دریافت حکم انتقالی، باید از شهر کازرون به نیشابور می‌رفت و در طی این مسیر با خانواده اش و البته مادربزرگ فرزندانش، یک دوره کوتاه ایران‌شناسی در کتاب تعلیمات اجتماعی برای دانش آموزان مرور می‌شد.
 
درس‌های معروف دیگری همچون «اشک یتیم» سروده زیبای پروین اعتصامی و حکایت معروف «سعدی» درباره «دوبرادر که یکی آهنگر بود و دیگری در خدمت سلطان»، از جمله تصویرگری‌های معروف «منوچهر درفشه » است.