آلودگی هوا؛ از خسارتهای میلیاردی تا مرگهای تدریجی

آلودگی هوا در کلانشهر ها مرگ خاموشی است که سالانه هزاران نفر را دچار بیماریهای تنفسی و مرگ تدریجی می کند. شهرهای بزرگی همچون لندن در انگلیس، لس آنجلس در آمریکا، توکیو در ژاپنT بوپال در هند و مکزیکوسیتی در مکزیک در نیم قرن شاهد بیشترین تلفات آلودگی بودند.

به گزارش مهر، البته این کشور ها طی 20 سال گذشته با توسعه حمل و نقل عمومی ، بالا بردن بردن کیفیت سوخت و اتومبیل های شخصی و خارج کردن کارخانه های صنعتی از شهر های بزرگ توانستند آلودگی هوای شهر های خود را کنترل کنند. در این میان کلانشهرهای کشورمان نیز از نظر آلودگی هوا وضعیت بدی دارند و تهران در بین آلوده ترین شهرهای جهان قرار گرفته است.

خسارت 11 میلیارد دلاری آلودگی هوا در ایران تا سال 2014

در ایران اگرچه تا کنون هیچ آمار رسمی در رابطه با میزان تلفات آلودگی هوا در کلانشهر هایی مانند تهران، مشهد و اصفهان اعلام نشده است اما تجربه کلانشهر های بزرگ دنیا نشان می دهد، آلودگی هوا می تواند منجر به تلفات جانی زیادی برای شهروندان کلانشهرها باشد. چنانچه براساس آمار سازمان ملل خسارت ناشی از آلودگی هوا در ایران تا سال 2008 برابر 8 میلیارد دلار بوده ، که این خسارت ها تا سال 2014 به 11 میلیارد دلار و تا سال 2019 به 15 میلیارد دلار خواهد رسید.

آلودگی هوا در تهران در حدی است که روزنامه گاردین نیز در گزارشی نوشت بیش از شش ماه از سال، جمعیت ۸.۳ میلیون نفری تهران ترکیب گاز های کشنده منواکسید کربن، دی اکسید سولفور، اکسید نیتروژن و هیدروکربن را تنفس می کنند و وضعیت آلودگی هوای پایتخت کشورمان را نگران کننده دانست.

مرگ 4 هزار نفر در سال 1952 در لندن

آلودگی هوا معضل بسیاری از کلان شهرهای جهان بوده و هست چنانچه از 5 تا 9 دسامبر سال 1952 یک توده هوای پرفشار موجب بروز وارونگی دما و مه بر فراز شهر لندن شد.بi علت وارونگی حرارتی در سطح پائین ، سکون هوا ،دود و دی اکسید گوگرد 4000 نفر از مردم جان خود را از دست دادند و چندین نفر بعلت ابتلا به بیماریهای تنفسی بستری شدند.به طور مشابه در ژانویه سال 1956 و دسامبر سال 1962 پیشامد های ناگوار آلودگی هوا در لندن اتفاق افتاد و صدها نفر از مردم جان خود را ازدست دادند.

مرگ 2 هزار نفر در لوس آنجلس در دهه 70

شهر لس انجلس بر روی یک دشت در ساحل رودخانه در قسمت جنوبی ایالت کالیفرنیا قرار گرفته است. ارتفاع زمین به تدریج از خط ساحلی به طرف کوههای شرقی افزایش می یابد به طوری که در فاصله 50 کیلومتری دارای ارتفاع 600 متر است. گازهای زیان آور که از هزاران دستگاه اتومبیل آزاد شده اند بعلت هوای پایدار در اتمسفر محبوس شدند. پدیده وارونگی حرارتی غلظت گازهای خروجی اتومبیل را در هوا افزایش داد که در نهایت منجربه تشکیل مه دود فتوشیمیائی و پراکسی استیل نیترات(PAN) گردید که باعث کاهش میزان دید ، تحریک و سوزش چشمها و صدمه به گیاهان گردید. آمار ها نشان می دهد این شهر در اوایل دهه 70 میلادی در یعنی 40 سال پیش بیش از 2 هزار نفر به علت آلودگی هوا در این شهر جان خود را از دست دادند.

کیفیت پایین خودرو و سوخت عوامل اصلی آلودگی هوا

آمارها نشان می دهد که عامل حدود 80 درصد آلودگی هوای تهران منابع متحرک هستند و در این میان نیز بیشترین سهم تولید آلایندگی مربوط به خودروهای شخصی و موتورسیکلت ها است. به اعتقاد کارشناسان و متخصصان عوامل اصلی آلودگی هوا کیفیت پایین خودروها و سوخت محسوب می شوند. چنانچه متخصصان این حوزه معقتدند اگر به جای خودروهای موجود، خودروهای با کیفیت و دارای استانداردهای روز دنیا در شهر تهران تردد می کردند، آلودگی هوای تهران به یک سوم کاهش می یافت. همچنین پایین بودن کیفیت سوخت نیز یکی از مشکلاتی است که سال ها مورد بحث بوده است اما هنوز تولید و عرضه سوخت با استاندارد یورو 4 به صورت گسترده و در تمام سطح کشور صورت نمی گیرد.
در این میان آن چه مسلم است تا زمانیکه مردم ندانند در معرض چه تهدیدی قرار دارند و خود به عنوان مدعی وارد این عرصه نشوند حل معضل آلودگی هوا به درازا خواهد کشید.