فرهنگستان های 4 گانه؛ منتظر رییسان جدید یا ابقا شده

عصر ایران - با گذشت بیش از چهارده ماه از استقرار دولت حسن روحانی،تقریبا بسیاری از جابه جایی ها و تغییر مدیریت ها صورت پذیرفته است. 

در این مدت و به طور طبیعی دولت یازدهم کوشیده مدیرانی را در سطوح مختلف مدیریتی برسر کار آورد که با انتظار و خواست های مردم رای دهنده و شعارهای رییس جمهوری برآمده از24 خرداد 92 منطبق باشند؛ هر چند در پاره ای ارزیابی ها عملکرد دولت در این زمینه کند بوده و در برخی حوزه ها با تغییر نیافتن مدیران، اجرای سیاست های دولت جدید و هماهنگی در مجموعه مدیریتی با ابهاماتی مواجه بوده است.

یکی از نقاط مهم و البته کمتر خبرساز در زمینه مدیریت زیر بنایی و راهبردی کشور که کمتر در بحث های رسانه ای مطرح می شود چهار فرهنگستان موجود در کشور است که بر اساس اساسنامه آنها، ساز و کار انتصاب روسای آنها با معرفی رییس جمهوری و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت می پذیرد.

فرهنگستان های 4 گانه اینها هستند: زبان و ادبیات فارسی، علوم پزشکی، هنر و علوم که به ترتیب و در حال حاضر غلامعلی حداد عادل، علیرضا مرندی، علی معلم دامغانی و رضا داوری اردکانی ریاست آنها را بر عهده دارند.

  اما مدت قانونی ریاست هر چهار رییس فرهنگستان اما منقضی شده و طبق قانون رییس جمهوری باید برای هر یک از آنها گزینه ای به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی کند؛ کاری که هنوز انجام نپذیرفته است.

درباره فرهنگستان علوم می توان یادآور شد چندی پیش نامه ای از سوی رییس آن منتشر شد که دکتر داوری در آن  آورده بود: «مدت تصدی به جهاتی طولانی شده است. چند سال اخیرش را به اصرار دوستان و همکارانم مانده‌ام. اکنون دیگر نه آنها اصرار خواهند کرد و نه من به خصوص با توجه به آنچه گفتم وجهی برای ماندن می‌بینم. پس شاید این آخرین یادداشتی باشد که برای خبرنامه می‌نویسم و بسیار متاسفم که این آخرین سخن، نفثه‌المصدور است.»

در این نامه همچنین به نکات دیگری نیز اشاره شده بود از جمله این که « از ابتدای امسال حقوق اعضای فرهنگستان پرداخت نشده »که البته ممکن است تا هنگام تحریر آن نامه بوده و بعدتر پرداخت شده باشد.

با توجه به این که خود دکتر داوری به لحاظ جسمی و سنی نیز علاقه ای به استمرار این فعالیت ندارد به رغم سابقه دوستی ریشه دار و طولانی او با سید محمد خاتمی انتخاب رییس جدید این فرهنگستان بیش از دیگر فرهنگستان ها مورد انتظار است.
    
 تغییر محتمل دیگر درباره فرهنگستان هنر بود. در سال 1388 محمود احمدی نژاد، علی معلم دامغانی را به جای میر حسین موسوی به ریاست آن منصوب کرد و این فرهنگستان که تا قبل از آن کمتر در کانون توجه رسانه ها قرار داشت به خاطر وقایع سال 88 با سیاست پیوند خورد و به نظر می رسد هیچ یک از دو طرف مایل به ادامه کار در این قالب نیستند.

  درباره ریاست دکتر مرندی بر فرهنگستان علوم پزشکی نیز بحث هایی وجود دارد. از جمله  استقرار او در بخش مشاع ساختمان های مجموعه هیات امنای فرهنگستان ها و مقایسه خواسته یا ناخواسته با سلف خود - دکتر ایرج فاضل - که طبعا مقبولیت بیشتری داشت و به نظر می رسد چهره ای در همان اندازه و آوازه مد نظر رییس جمهوری باشد.

  فرهنگستان زبان و ادب فارسی اما اتفاقا جایی است که دور از علایق سیاسی احتمال ابقا در آن بیش از تغییر است اما در اینجا هم نه ابقایی صورت پذیرفته و نه تغییری.

  کوتاه این که وضعیت بلاتکلیف ریاست فرهنگستان ها هم به خاطر این که مدت قانونی ریاست روسای آنها منقضی شده  و هم حداقل در یک یا دو مورد انتظار تغییر در جامعه مخاطب وجود دارد با اصرار دولت بر سامان دهی امور سازگار نیست.

شاید رییس جمهور روحانی با این ملاحظه که اگر برخی از روسای فرهنگستان ها را تغییر دهد شائبه کار سیاسی به میان می آید و یا پاره ای از  اعضای حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی با دیدگاه های رییس جمهوری درباره فرهنگ همسویی ندارند، در معرفی گزینه های ریاست تاخیر روا داشته اما رییس جمهوری بر اساس قانون باید تکلیف ریاست فرهنگستان های 4 گانه را مشخص کند و با انتخاب گزینه هایی که مناسب می داند، شورای عالی انقلاب فرهنگی را به رای دادن به گزینه های خود فرابخواند و اگر هم در مورد یا مواردی صلاح می داند ابقا کند فرهیختگان مرتبط را قانع سازد و در هر حالت وضعیت کنونی قابل دوام نیست.

از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز انتظار می رود به گونه ای عمل کنند که این ذهنیت پدید نیاید که دست رییس جمهوری و رییس این شورا در معرفی گزینه های مورد نظر باز نیست.