سلامت انتخابات

دكتر علي حكيم عطار

سلامت انتخابات، عامل مهمي در تامين آزادي و بي طرفي انتخابات و مشاركت احزاب، داوطلبان، گروههاي ذي نفع و راي دهندگان به حساب مي آيد.

سلامت انتخابات، جزو ذات اصول دموكراسي و بخش جدايي ناپذير انتخابات آزاد و بي طرفانه است .

انتخابات آزاد، بي طرفانه و رقابتي سنگ بناي حكومت هاي مبتني بر نمايندگي است. بدون سلامت انتخابات، هيچ تضميني براي انعكاس يافتن خواسته هاي راي دهندگان در نتايج انتخابات وجود ندارد.

هدف از رقابت در انتخابات دستيابي به مناصب عمومي، كسب قدرت و اعمال نفوذ بر سياست هاي عمومي و منابع دولتي است و در اين رقابت هيچ كس نمي خواهد بازنده باشد.
از اين رو همواره اين خطر وجود دارد كه عده اي بخواهند با ابزارهاي غير اخلاقي و خلاف قانون در انتخابات پيروز شوند.سلامت انتخابات، مستلزم رفتار اخلاقي و همچنين نيازمند نظامي حقوقي است كه آزادي و بي طرفي انتخابات را حفظ و تشويق كند. اين نظام مي تواند بسته به شرايط خاص اجتماعي و سياسي هر كشور متفاوت باشد. اما اهداف اساسي همه آنها يكي است:

1- تضمين اين كه تمامي بازيگران سياسي خواهان رقابت در انتخابات، قادر به رقابت منصفانه باشند.
2- همه راي دهندگان قادر باشند آزادانه به نمايندگان يا احزاب سياسي منتخب خود راي دهند
3- آراي آنان در نتايج انتخابات دقيقا منعكس گردد.

عوامل موثر در سلامت انتخابات

دستيابي به حق راي همگاني و توافق بر ارزش هاي انتخابات دموكراتيك و آزاد، روندي طولاني را طي كرده است. با وجود اين واقعيت كه امروز ساز و كارهاي بسياري براي برگزاري انتخابات آزاد و بي طرفانه در دسترس است، اما تقلب و فساد انتخاباتي همچنان وجود دارد. حق انتخابات سالم و آزاد يكي از فاكتورهاي حقوق اساسي بشر است. تلاش براي كاهش فساد و تقلب انتخاباتي، بايد براي تضمين برگزاري انتخابات آزاد و بي طرفانه مورد تاكيد بيشتري قرار گيرد و به عنوان روشي براي مشاركت سياسي دموكراتيك همه شهروندان، صرف نظر از جنس، نژاد و قوميت با پيشينه سياسي و اقتصادي آنها به كار گرفته شود.
عوامل ذيل تا حدودي سلامت انتخابات راتحت تاثير قرار مي دهند:

1-زمينه هاي اجتماعي و سياسي
ماهيت و دامنه موضوعات مربوط به سلامت انتخابات تا حدود زيادي متاثر از نوع حاكميت كشور، عوامل فرهنگي و هنجارهاي اجتماعي مردم است، هر چند مسايل اساسي "استفاده غيراخلاقي و نامشروع از پول و قدرت يا تاثير تصنعي بر نتايج انتخابات" در همه جا يكسان است، اما زمينه هاي اجتماعي و سياسي تا حدود زيادي چند و چون اين مسايل را تعيين مي كند:

آيا حكومت مواضع فعال و مستحكمي در مقابل فساد اتخاذ كرده است؟ آيا شهروندان اهميت انتخابات و لزوم حفظ سلامت آن را درك مي كنند؟ آيا احزاب سياسي از نحوه رقابت در انتخابات آگاهند و شرافتمندانه رفتار مي كنند؟

2-نحوه اداره حكومت
نحوه اداره هر حكومت، از بسترهاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي آن ناشي مي شود و منحصر به فرد است.
كشورهايي كه از پيشينه حكومت مبتني بر حاكميت قانون برخوردارند داراي مسئولان پاسخگو و رويه انتخاباتي عمومي و شفاف و تقواي سياسي مي باشند و معمولا فضايي ايجاد مي كنند كه به حفظ سلامت انتخابات كمك مي كند.

3-فرهنگ سياسي
فرهنگ سياسي هر كشور بر نحوه رفتار شهروندان و رهبران آن، از جمله بر ميزان مشاركت آنها در انتخابات و همچنين بر درك مردم از روند انتخابات ، مشروعيت و نتيجه آن تاثير دارد و عامل مهمي در تعيين برداشت مردم از سلامت انتخابات است.

براي انتخابات آزاد و بي طرفانه معيارهاي جهاني وجود دارد. اما فرهنگ سياسي، چگونگي تفسير اين موازين را تعريف مي كند. براي مثال، رفتار اخلاقي جزيي از سلامت انتخابات است. اما تعريف رفتار اخلاقي و غير اخلاقي مي تواند متفاوت باشد.

دكتر علي حكيم عطار ؛ رئيس شوراي سياستگذاري جامعه اتمام

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر

تذکر محافظ مقبره سرباز گمنام به وزیر جنگ آمریکا

خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل