ارتباط بین کیفیت بنزین و آلودگی هوای تهران چیست؟

پرونده‌ بنزین‌های آلوده و توقف تولید و توزیع بنزین پتروشیمی یکی از موضوعات مورد مناقشه دولت و مجلس است که نظرات موافق و مخالف بسیاری درباره آن مطرح است اما در سالی که گذشت پس از توزیع بنزین یورو 4 وارداتی تعداد روزهای مطلوب بیش از سال‌های گذشته است که بنزین تولید پتروشیمی توزیع می‌شد.

به گزارش ایسنا، آلاینده‌های ناشی از بنزین به دو صورت وارد هوا می‌شوند، تبخیر از باک و انتشار از اگزوز خودرو. بنزین‌های تولید شده دارای غلظت‌های مختلف گوگرد هستند. یکی از مشخصه‌های اصلی بنزین پاک، کاهش این پارامتر در بنزین است و کاهش گوگرد بنزین مستقیما باعث کاهش هردو آلاینده دی-اکسیدگوگرد و ذرات معلق سولفاته می‌شود. از طرف دیگر کاهش گوگرد در بنزین موجب کارکرد بهتر مبدل کاتالیستی (سیستم کنترل انتشار آلودگی در خودرو) می‌شود.

درصورتی‌که گوگرد بالای بنزین باعث مسموم شدن مبدل اتالیستی و افزایش انتشار آلاینده‌هایی چون منواکسید کربن، هیدروکربن‌ها و اکسیدهای نیتروژن خواهد شد.

ترکیب اصلی سوخت بنزین را هیدروکربن‌های مختلفی که از تقطیر جزء به جزء نفت خام حاصل می‌شود تشکیل می‌دهد. هیدروکربن‌ها خواص و ویژگی‌های مختلفی دارند؛ یکی از مهم‌ترین آنها هیدروکربن‌های حلقوی (از جمله بنزن) هستند که جهت افزایش عدد اکتان به بنزین افزوده می‌شود. بنزن جزء مواد درجه اول سرطان‌زا است و تنفس طولانی مدت آن موجب سرطان خون می‌شود، لذا حد استاندارد آن را در بنزین 1 در صد حجمی تعیین شده است.

پارامتر دیگر تاثیرگذار در آلودگی هوا عدد اکتان است. عدد اکتان معیار آرام سوزی بنزین و تولید انرژی برای کارکرد بهتر موتور است. هرچه عدد اکتان یک بنزین بالاتر باشد احتراق مناسب‌تری اتفاق می‌افتد و به موتور ضربه کمتری وارد می‌شود. در واقع بنزین پاک بنزینی است که عدد اکتان آن حداقل 91 باشد که رعایت این حد از استاندارد باعث مصرف سوخت کمتر، توان موتور بالاتر و در نتیجه تولید آلودگی کمتر خواهد شد.

اکسیژن نیز از جمله ترکیباتی است که برای احتراق بهتر به بنزین اضافه می‌شود. بنزینی پاک‌تر است که حداقل 7.2 درصد آن اکسیژن باشد. رعایت این حداقل استاندارد باعث افزایش عدد اکتان و کاهش آلاینده‌هایی چون منواکسیدکربن و ترکیبات تشکیل دهنده ازن می‌شود.

بنابر اعلام سایت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، سال‌ها ترکیبات سربی برای افزایش عدد اکتان سوخت و ایجاد کارکرد بهتر موتور به بنزین اضافه می‌شد و وجود این ماده در بنزین از دو نظر اشکال ایجاد می‌کرد؛ اول اینکه برای سلامتی انسان خصوصا اطفال و زنان باردار مضر است چراکه باعث عقب‌ماندگی ذهنی در اطفال می‌شود و در حال حاضر بنزین تولیدی داخل کشور عاری از سرب است که تاثیر عمده بنزین بدون سرب در بهبود عملکرد و افزایش عمر موتور بوده و مانع از خوردگی موتور می‌شود.