ما که از سر ترس با اردوغان مذاکره نمی‌کنیم، چرا از مذاکره با او بترسیم؟

 
 
روابط ایران و ترکیه در معرض آزمایشی بزرگ قرار گرفته است. اردوغان رئیس‌جمهور این روزهای ترکیه که تغییر شدید رفتار و مواضع تحریک‌آمیز ویژگی سیاست خارجی وی در سال‌های اخیر بوده است، این بار به گونه‌ای سخن گفته است که بسیاری از رسانه‌ها رفتار او را حرکت در جهت تقابل تمام عیار با ایران تعبیر کرده‌اند؛ اما آیا این رفتارها دلیل مناسبی برای پس گرفتن دعوت رئیس‌جمهور از وی برای سفر به ایران است؟
 
به گزارش «تابناک»، در حالی که پس از تجاوز نظامی ائتلافی به رهبری عربستان سعودی به یمن، جنجال اظهارات اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه بر روابط ایران و ترکیه سایه افکنده است و چندین نماینده مجلس خواهان لغو دعوت از وی به ایران شده‌اند، اردوغان در ادامه سخنان تند خود در جریان سفر به اسلوونی از تغییر نکردن برنامه سفر به ایران خبر داده و معترضان به سفر احتمالی وی به تهران را افرادی دانسته که صلاحیت تصمیم‌گیری در باره سفر وی را ندارند.
 
در حالی اظهارات اخیر اردوغان دلیلی برای لغو سفر وی به ایران دانسته شده است که توجه صرف به لحن سخنان اردوغان مانعی در فهم چرایی رفتار وی خواهد بود.
 
عمده مواضع اردوغان علیه ایران را می‌توان در ذیل پاسخ اخیر وزیر خارجه ایران به ادعاهای وی درک کرد. از نگاه ظریف، اردوغان و تیم سیاست خارجی وی کسانی هستند که با سیاست‌های بلندپروازانه، خسارات جبران‌ناپذیری به ‌بار آورده‌اند و اتفاقا در سالهای گذشته هر گاه اردوغان در موضوعی با ایران به اختلاف خورده است، ناشی از همین بلندپروازی‌های منطقه‌ای بوده است و نه ناشی از آن چه که در مرزهای ایران و ترکیه و یا در روابط مستقیم بین دو کشور گذشته است.
 
تلاش برای خارج کردن نخست‌وزیری عراق از دست اکثریت شیعه، سرنگونی حکومت سوریه و نفوذ بیشتر در مصر و یمن و لیبی شکست خورده تا از مصر تا ایران، اردوغان مواضعی را در پیش بگیرد که چند سال پیش کمتر کسی می‌توانست آنها را پیش‌بینی کند و البته در مواردی به مرور اصلاح هم شده است.
 
کلید رفع جنجال‌های اردوغان علیه ایران هم، دور کردن وی از ایران نیست.
 
تاریخ روابط بین‌المللی شاهد گفت و گو و دیدارهای متقابل کشورهایی با اختلافاتی عمیق‌تر و اصولی‌تر بوده است. اختلافات ایران و ترکیه، از اختلافات آمریکا و چین کمونیست وقتی که نیکسون به پکن مسافرت کرد و مسکو را به هراس انداخت بیشتر نیست. اختلافات ایران و ترکیه از اختلافات شوروی و آمریکا وقتی که خروشچف و یا برژنف به آمریکا سفر کردند بیشتر نیست.
 
اختلافات ایران و ترکیه از اختلافات ایران و عراق دوره صدام که وزرای بعثی به ایران سفر کردند و وزرای ایرانی به عراق رفتند هم بیشتر نیست.
 
هیچ دلیل منطقی برای ترس از سفر اردوغان به ایران وجود ندارد و اتفاقا این سفر برخی از کشورهای دیگر منطقه را به هراس خواهد انداخت. سفر اردوغان به تهران سفری است که می‌تواند ائتلاف تشکیل شده توسط سعودی‌ها علیه یمن را تضعیف کند؛ ائتلافی سست که هر چه سست‌تر شود به نفع ایران و منطقه خواهد بود.
 
روز گذشته رئیس جمهور آمریکا در بزرگداشت رابرت کندی، این سخن جان اف کندی را که «بیایید هیچوقت با ترس مذاکره نکنیم اما هیچ وقت هم از مذاکره نترسیم.» در جهت حمایت از مذاکرات هسته‌ای با ایران به کار برد.
 
یادآوری منطق این سخن در باره روابط با ترکیه قابل توجه است. وقتی مذاکره کردن ایران با ترکیه از سر ترس نیست، چرا باید از مذاکره کردن با ترکیه ترسید؟
 
از سوی دیگر، پس گرفتن دعوت رئیس جمهور ایران از اردوغان تاثیر چندانی هم بر جنجال‌سازی‌های وی ندارد. شاید اگر این دعوت پس گرفته شود، بار دیگر که سفر یکی از سران ایران و ترکیه به کشور دیگر برنامه‌ریزی می‌شود، فهرست سخنان جنجالی اردوغان از چیزی که هست هم طولانی‌تر باشد. شاید بهتر باشد به جای لغو سفر اردوغان به فکر ترتیب دادن سفر مقامات منطقه‌ای دیگری به ایران بود که پیاده شدن هر یک از آنها از پلکان هواپیما در تهران، میخی دیگر بر تابوت ائتلاف‌های نامیمون این روزهای منطقه است.