راه‌اندازی سامانه‌ای برای مبارزه با سرقت علمی

سرپرست مرکز اطلاعات و مدارک ایران گفت: تجاری سازی فعالیت‌های علمی باعث بیشتر شدن سرقت علمی در کشور می‌شود.

به گزارش ستاد خبری بیست و هشتمین جشنواره بین‌المللی نمایشگاه کتاب تهران، نشست تشابه‌یاب فارسی با حضور فریبرز درودی سرپرست مرکز اطلاعات و مدارک ایران، و امیر پارسی، رییس خدمات رایانه‌ای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران سه شنبه 22 اردیبهشت‌ماه در تالار گفتگو برگزار شد.

درودی در ابتدای این نشست در تعریف سرقت علمی گفت: افرادی برای راحتی کار خود از نگارش یا فعالیت علمی که قبلا توسط افراد دیگری انجام گرفته، بدون درنظر گرفتن حقوق مادی و معنوی صاحب یا صاحبان اثر از محتوای آن اثر به نفع خود استفاده می‌کنند که به این عمل سرقت علمی گفته می‌شود.

وی افزود: تجاری‌سازی فعالیت‌های علمی باعث بیشتر شدن سرقت علمی می‌شود. هنگامی‌که در نظام آموزش عالی تعداد دانشجویان رو به افزایش باشد و متعاقب آن تعداد پایان‌نامه‌ها هم بیشتر شود، امکان افزایش سرقت علمی هم بیشتر خواهد شد. ضمن‌اینکه مدرک‌گرایی هم بر تعداد بالای سرقت‌های علمی تاثیرگذار است.

سرپرست مرکز اطلاعات و مدارک ایران افزود: عده‌ای معتقدند سرقت علمی عملی رذیلانه و غیر اخلاقی است و عده‌ای هم بر جرم بودن آن تاکید دارند. اما به‌واقع سرقت علمی شامل هر دو بعد می‌شود. افراد مجاز به دزدیدن ثمره فعالیت‌های علمی و پژوهشی دیگران نیستند. نظام حقوقی کشور نیز برای جلوگیری از بروز سرقت علمی تدابیری را اندیشیده و این کار را جرم قلمداد می‌کند.

امیر پارسی دیگر سخنران این نشست با اشاره به برنامه همانندجو گفت: سامانه همانندجو سامانه‌ای از مجموعه سامانه‌های ایرانداک است که نوشته‌های علمی را از جهت اصالت بررسی می‌کند. همانندجو در میان میلیاردها صفحه اینترتی و دهها میلیون صفحه از منابع علمی داخلی، نوشته‌های همانند را بازیابی می‌کند و قادر به تشخیص متون فارسی و لاتین به صورت همزمان است.

وی افزود: مخاطبان این سیستم اساتید دانشگاه هستند تا قادر به تشخیص کار اصیل دانشجویان باشند. همانندجو می‌تواند ابزاری در دست ناشران باشد، ناشرانی که به دنبال چاپ و انتشار کارهای اصل هستند.

رییس خدمات رایانه‌ای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران بیان کرد: همانندجو می‌تواند در خدمت همایش‌ها نیز باشد تا کارهای اصیل را از غیر اصیل تشخیص دهند و هزینه‌های داوری را کاهش دهند. همچنین با همانندجو کپی کردن مطالب بدون دادن ارجاع غیر ممکن می‌شود.

بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با شعار «خواندن، گفت‌و‌گو با جهان» از تاریخ 16 تا 26 اردیبهشت ماه 1394 در مصلی بزرگ امام خمینی (ره) برگزار می‌شود.