مرگ در اعماق: زیردریایی‌های غرق‌شده و حوادث مهندسی فاجعه‌بار

عصر ایران - فناوری و تکنولوژی‌های نظامی همانند دیگر صنایع جهان به سرعت در حال مدرنیزه شدن است. پیشرفت‌های الکترونیکی و سخت‌افزاری نقش حیاتی در عملکرد تجهیزات نظامی دارند، و بدون این فناوری‌ها، ادوات نظامی صرفاً آهن و مواد اولیه هستند. کشورهای بزرگ تولیدکننده تجهیزات نظامی مانند آمریکا، روسیه، انگلستان و فرانسه به تولید بومی زیردریایی‌ها و سلاح‌های هسته‌ای پیشرفته می‌پردازند. با این حال اشتباهات مهندسی و آموزش ناکافی پرسنل می‌تواند حوادثی جبران‌ناپذیر ایجاد کند.

این مقاله مروری جامع بر زیردریایی‌هایی است که به دلیل خطاهای فنی و انسانی غرق شده و هیچگاه به سطح بازنگشتند.

K-219 (شوروی سابق)

زیردریایی K-219 یک شناور زیرسطحی کلاس Yankee متعلق به شوروی سابق بود که در سال 1971 تولید شد و طول بدنه آن نزدیک به 130 متر بود. این زیردریایی توانایی حمل 16 موشک بالستیک اتمی و حرکت با حداکثر سرعت 48 کیلومتر بر ساعت را داشت. در اکتبر 1986، در حین گشت زنی در دریای آتلانتیک شمالی، انفجاری در قسمت پرتاب موشک رخ داد و آب وارد زیردریایی شد. کاپیتان دستور بستن آن بخش را داد و تلاش شد زیردریایی به ساحل یدک‌کشی شود، اما به دلیل شرایط جوی و مشکلات فنی، K-219 به همراه تعدادی از خدمه غرق شد. این حادثه نشان‌دهنده خطرات ترکیب فناوری هسته‌ای و خطاهای انسانی در عملیات زیر آب است.

USS Scorpion (آمریکا)

زیردریایی USS Scorpion از کلاس Skipjack در سال 1942 وارد خدمت شد و حداکثر سرعت آن 39 کیلومتر بر ساعت بود. در 22 می 1968، این زیردریایی در جریان عملیاتی مخفی در اقیانوس اطلس غرق شد. علت دقیق حادثه هرگز به صورت رسمی اعلام نشد، اما احتمال داده می‌شود که نقص فنی، انفجار موشک داخلی یا برخورد با سایر اجسام زیر آب باعث حادثه شده باشد. تقریباً تمام خدمه زیردریایی جان باختند و Scorpion در ته اقیانوس باقی ماند.

USS Thresher (آمریکا)

USS Thresher، یک زیردریایی کلاس Permit بود که در سال 1958 به آب انداخته شد و با طول 85 متر، 129 نفر خدمه داشت. در سال 1963، حین آزمایش‌های عمق و قوس، نقص در لوله‌های شناور باعث قطع نیروی الکتریسیته و غرق شدن زیردریایی شد. تمام خدمه جان باختند. این حادثه منجر به ایجاد برنامه SAFSUB شد تا ایمنی زیردریایی‌های اتمی آمریکا تقویت شود.

K-27 (شوروی سابق)

K-27 زیردریایی اتمی شوروی بود که در سال 1958 به آب انداخته شد و طول آن 110 متر بود. در 14 می 1968، نقص در یکی از راکتورها باعث قرار گرفتن پرسنل در معرض تشعشعات رادیواکتیو شد و 9 نفر کشته شدند. زیردریایی در سال 1979 در اقیانوس منجمد شمالی غرق شد. این حادثه نمونه‌ای از خطرات فناوری هسته‌ای در کنار ضعف آموزش و مدیریت بود.

K-287 (شوروی سابق)

K-287، زیردریایی کلاس Mike، در سال 1984 وارد خدمت شد. در سال 1989، یک آتش‌سوزی داخلی کنترل شده نبود و سیستم‌های الکترونیکی و سخت‌افزاری از کار افتادند. حدود 45 نفر از خدمه جان باختند. این حادثه اهمیت آموزش مناسب و آمادگی برای شرایط اضطراری را نشان می‌دهد.

K-159 (شوروی سابق)

K-159، زیردریایی کلاس November شوروی، در سال 1962 ساخته شد. در سال 2003، نقص در سیستم شناور و طوفان باعث غرق شدن آن شد. از 10 نفر خدمه، تنها یک نفر نجات یافت و دیگران به همراه راکتور اتمی به اعماق رفتند. این سانحه نشان می‌دهد که فقدان بودجه و نگهداری مناسب می‌تواند حتی زیردریایی‌های قدیمی را خطرناک کند.

K-141 کورسک (روسیه)

کورسک، یک زیردریایی کلاس Oscar II روسیه، در سال 1990 ساخته شد و تا سال 1994 به بهره‌برداری رسید. هدف اصلی آن نظارت بر ناوگان ششم آمریکا در دریای مدیترانه بود. در جریان مانوری در سال 2000، انفجارهایی در زیردریایی رخ داد که منجر به مرگ 95 نفر از خدمه شد. دو روز بعد، تمامی 23 نفر باقی‌مانده نیز جان خود را از دست دادند. کورسک توانایی حرکت با سرعت 59 کیلومتر بر ساعت و ورود به عمق 500 متر را داشت. این حادثه غم بزرگی برای روسیه ایجاد کرد و همچنین نشان داد که حتی زیردریایی‌های پیشرفته نیز در صورت نقص ایمنی و مدیریت ناکافی، آسیب‌پذیرند.

HMS Sidon (بریتانیا)

HMS Sidon، زیردریایی کلاس S بریتانیا، در سال 1955 دچار انفجار اژدر داخلی شد که موجب مرگ تعدادی از خدمه شد. این حادثه نشان داد که حتی در دوره پساجنگ جهانی دوم، خطرات فنی و نقص تجهیزات می‌تواند زیانبار باشد.

HMS Umpire (بریتانیا)

HMS Umpire از کلاس U بریتانیا در سال 1941 و تنها نه روز پس از به‌کارگیری در ناوگان، بر اثر برخورد با یک کشتی همراه غرق شد و تمامی 22 نفر خدمه کشته شدند. این حادثه اهمیت ناوبری دقیق و هماهنگی در عملیات زیردریایی‌ها را نشان می‌دهد.

USS S-51 (آمریکا)

USS S-51، زیردریایی کلاس S آمریکا، در سال 1925 با کشتی دیگری برخورد کرد و 33 نفر از خدمه جان خود را از دست دادند. این حادثه یکی از زودهنگام‌ترین غرق‌شدگی‌های بزرگ زیردریایی‌های مدرن بود و منجر به بهبود روش‌های ناوبری شد.

USS F-1 (آمریکا)

USS F-1 در سال 1917 و در جریان جنگ جهانی اول بر اثر برخورد با کشتی همراه غرق شد و 19 نفر از خدمه جان باختند. این سانحه نمونه‌ای از چالش‌های اولیه در عملیات زیردریایی‌ها بود.

زیردریایی کلاس Charlie / K-429 (شوروی سابق)

یکی از زیردریایی‌های هسته‌ای شوروی که در سال 1983 دو بار غرق شد، نخست در حین عملیات و سپس در جریان بازگرداندن. این حادثه ناشی از اشتباهات مهندسی و تصمیمات انسانی عجولانه بود و اهمیت آموزش و ایمنی را نشان داد.

درس‌ها و نکات ایمنی

1. اهمیت آموزش پرسنل: خطاهای انسانی یکی از اصلی‌ترین عوامل حوادث هستند.

2. بهبود مهندسی و تست‌های پیشرفته: نقص فنی در سیستم‌های شناور، راکتور و تسلیحات باعث غرق شدن زیردریایی‌ها شده است.

3. اقدامات ایمنی پس از حادثه: برنامه‌هایی مانند SAFSUB پس از USS Thresher تدوین شدند تا ایمنی زیردریایی‌های اتمی افزایش یابد.

4. ریسک زیردریایی‌های غیرنظامی: حوادث اخیر نشان می‌دهد که ایمنی زیردریایی‌های توریستی نیز باید جدی گرفته شود.

جمع‌بندی

زیردریایی‌ها نمادی از توان مهندسی و فناوری بشر هستند، اما اشتباهات فنی و انسانی می‌توانند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشند. این فهرست نه تنها مروری تاریخی است، بلکه درس‌هایی برای ایمنی، آموزش و بهبود فناوری در آینده ارائه می‌دهد.

سقوط آزاد پرسپولیس در جدول نیم‌فصل دوم؛ زنگ خطر برای مدافع قهرمانی به صدا درآمد

بیشتر بخوانید:

چگونه نسل پنجم زیردریایی‌ها ژئوپلتیک دریاها را تغییر داده‌ است؟

غرق شدن زیردریایی تفریحی در مصر؛ شش گردشگر روس جان باختند

تماشاخانه

موج برکناری زنان متخصص در میراث فرهنگی ایران / غیر متخصصین همچنان بر صندلی قدرت نشسته‌اند

ببینید آتش‌سوزی‌های صنعتی و تجاری در ایران / طی یک ماه بیش از ۳ آتش‌سوزی / نشت گاز ، سهل‌انگاری یا عمدی؟

فیلم های دیگر