در ستایش فرهنگ عذرخواهی

شرق/ محمدعلی ابطحی

اتفاق مبارکی در چندروز اخیر افتاد و آن عذرخواهی وزیر صنعت، معدن و تجارت به‌خاطر به‌کاربردن کلمه «ضدانقلاب» درباره تحریم‌کنندگان خودروهای ساخت داخل بود.

به گزارش شرق، براساس آنچه در خبرها آمده است، این عذرخواهی پس از تذکر رئیس‌جمهور به وزیر صنعت اتفاق افتاده که آن را هم باید به فال‌نیک گرفت.

اینکه رئیس‌جمهوری به کابینه‌اش تذکر می‌دهد که باید با منتقدان شایسته صحبت کرد، اتفاق خوبی است اما بهتر از آن این است که این تذکر رئیس‌جمهور رسانه‌ای شده است. این اقدام و اقدامات مشابه همان چیزی است که تحت عنوان فرهنگ‌سازی عذرخواهی می‌شناسیم.

این اتفاق، یعنی پذیرش اشتباه و عذرخواهی جزء فرهنگ مدیریتی قرار گرفته است. اهمیت این اقدام رئیس دولت یازدهم زمانی بیشتر می‌شود که به یاد آوریم در دولت‌های نهم و دهم نه‌تنها به‌خاطر ادبیاتی که توسط مدیران مختلف به کار رفته بود، عذرخواهی صورت نمی‌گرفت بلکه باوجود اسناد صوتی و تصویری، همه‌چیز تکذیب می‌شد و معمولا هم خبرنگاران متهم می‌شدند به بدفهمی یا غرض‌ورزی در انتشار.

درواقع فرهنگ عذرخواهی تبدیل به فرهنگ تکذیب شده بود. با توجه به چنین تجربه‌ای، وقتی از تذکر رئیس‌جمهور، رسانه‌ای‌شدن این تذکر و بعد عذرخواهی وزیر خبردار می‌شویم، باید بدانیم که روند خوبی آغاز شده است که همه باید از آن استقبال کنیم.

باوجود اینکه عذرخواهی‌کردن‌ها مفید و بخش مثبتی از این روند است اما یک بخش دیگر این روند باید این باشد که حرف و رفتار بد به هر میزانی که اتفاق می‌افتد، عقوبت داشته باشد.

 به این معنا که جامعه این رفتارها را به‌قدری ضدارزش تلقی کند که انجام آنها با عقوبت متناسب همراه شود.

اگر چنین فرهنگی در جامعه وجود داشته باشد، درصورتی‌که برای مثال مدیر یا وزیری در حوزه کاری‌اش اختلاس کلان رخ بدهد، از ترس افکار عمومی، قبل از هر تذکر و مجازاتی صندلی‌اش را ترک می‌کند.

تا رسیدن به این نقطه به‌نظر می‌رسد عذرخواهی وزیر صنعت، با درنظرگرفتن این موضوع که شاید حتی او منظور بدی نداشته و فقط ادبیات بدی به کار برده، اقدام شایسته‌ای است و مهم‌تر از این عذرخواهی، تذکر رئیس‌جمهور است زیرا با این تذکر، همه مدیران به این نتیجه می‌رسند که اشتباه از نظر مدیران بالادستی نادیده گرفته نخواهد شد.