مراقبت از چشم در عصر دیجیتال: چگونه چشمانی سالم داشته باشیم

عصر ایران - در دنیای امروز، استفاده مداوم از تلفن همراه، تبلت و کامپیوتر باعث شده افراد در تمام رده‌های سنی ساعات طولانی به صفحه نمایش خیره شوند. این موضوع می‌تواند منجر به خستگی چشم، خشکی، تاری دید و سایر مشکلات بینایی شود. آگاهی از روش‌های مراقبت و ایجاد عادات درست می‌تواند سلامت چشم را حفظ کند و کیفیت زندگی را بهبود دهد.

چرا مراقبت از چشم مهم است؟

چشم‌ها به دلیل قرار گرفتن در معرض نور مصنوعی، نور آبی و آلودگی هوا در معرض آسیب قرار دارند. برخی مشکلات رایج شامل سوزش چشم، خشکی، خستگی و تاری دید هستند. استفاده بیش از حد از صفحه‌نمایش می‌تواند خستگی چشم دیجیتال (Digital Eye Strain) ایجاد کند که به طور علمی ثابت شده است و شامل علائم زیر است:

• خستگی و درد چشم

• تاری دید موقت

• خشکی و سوزش چشم

• درد گردن و شانه

به همین دلیل مراقبت روزانه و رعایت اصول ارگونومی ضروری است.

نکات علمی برای حفظ سلامت چشم

1. قانون ۲۰–۲۰–۲۰

بهترین روش کاهش خستگی چشم دیجیتال، قانون ۲۰–۲۰–۲۰ است:

• هر ۲۰ دقیقه کار با صفحه‌نمایش

• به یک جسم در فاصله ۲۰ فوت (حدود ۶ متر) نگاه کنید

• به مدت ۲۰ ثانیه

این کار باعث استراحت عضلات چشم و پیشگیری از تاری دید می‌شود.

2. تنظیم نور و روشنایی صفحه‌نمایش

نور محیط و صفحه‌نمایش باید متعادل باشد:

• از نگاه کردن به صفحه در محیط تاریک خودداری کنید

• روشنایی مانیتور را با نور محیط تطبیق دهید

• مانیتور را کمی پایین‌تر از سطح چشم قرار دهید تا پلک‌ها سطح کمتری از چشم را در معرض هوا قرار دهند و خستگی کاهش یابد

استفاده از فیلتر نور آبی یا حالت شب (Night Mode) به کاهش اثرات منفی نور آبی روی چشم و کیفیت خواب کمک می‌کند.

3. ارگونومی صحیح

حفظ وضعیت مناسب بدن و میزکار اهمیت زیادی دارد:

• ارتفاع صندلی و میز را طوری تنظیم کنید که ساعد با زمین موازی باشد

• مرکز مانیتور ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر پایین‌تر از چشم‌ها قرار گیرد

• از صندلی مناسب و راحت استفاده کنید تا خستگی گردن و شانه کاهش یابد

4. تمرین‌های ساده برای چشم

تمرین‌های چشمی می‌توانند عضلات چشم را تقویت کرده و خستگی را کاهش دهند:

تمرین فوکوس متغیر

۱. انگشت خود را حدود ۳۰ سانتی‌متر جلوی چشم نگه دارید
۲. روی انگشت تمرکز کنید
۳. سپس به یک شیء دور نگاه کنید
۴. این کار را ۱۰ بار تکرار کنید

تمرین چرخش چشم

چشم‌ها را به آرامی در جهت عقربه‌های ساعت و خلاف آن بچرخانید تا عضلات استراحت کنند.

تکنیک یوگا برای استراحت چشم

• کف دست‌ها را گرم کنید و بدون تماس با پلک، چشم‌ها را بپوشانید

• ۳۰ ثانیه تا ۴ دقیقه در این حالت بمانید و روی یک حس آرامش‌بخش تمرکز کنید

5. استراحت منظم و تغییر فعالیت

• هر ۳۰ دقیقه کار با صفحه‌نمایش ۵ دقیقه استراحت کنید

• هر ۶۰ دقیقه، ۱۰ دقیقه به دور دست نگاه کنید یا کمی حرکت کنید

• این کار از خستگی و خشکی چشم جلوگیری می‌کند

6. تغذیه سالم و آنتی‌اکسیدان‌ها

برخی مواد غذایی به سلامت چشم کمک می‌کنند:

• ویتامین A و بتاکاروتن: هویج، سبزیجات رنگی

• ویتامین C و E: مرکبات، مغزها

• امیگا–۳: ماهی‌های چرب، تخم کتان

• لوتئین و زئاکسانتین: اسفناج، کلم پیچ

این مواد از التهاب چشم جلوگیری کرده و شبکیه را محافظت می‌کنند.

7. مراجعه منظم به چشم‌پزشک

• حتی در غیاب علائم، معاینه سالانه چشم توصیه می‌شود

• افرادی که سن بالای ۴۰ سال دارند یا ساعات زیادی با صفحه‌نمایش کار می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد

• معاینات منظم می‌توانند مشکلات را قبل از پیشرفت شدید تشخیص دهند

سخن پایانی

مراقبت از چشم در عصر دیجیتال یک ضرورت است. رعایت قانون ۲۰–۲۰–۲۰، تنظیم نور و مانیتور، تمرین‌های چشمی، تغذیه سالم و مراجعه منظم به چشم‌پزشک از راهکارهای علمی و موثر برای حفظ سلامت چشم‌ها هستند. با ایجاد عادات درست، می‌توان خستگی چشم و ضعیف شدن بینایی را کاهش داد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.

شمس‌العماره: سفری به قلب تهران قدیم در یک قاب عکس

بیشتر بخوانید:

راهنمای کاربردی محافظت از چشم در برابر نور آبی و نمایشگرهای دیجیتال

تماشاخانه

اگر پزشکیان برای رفع فیلترینگ نامه بزند، از سیاست کنار می‌روم / از کودکی تا جوانی و میانسالی شاهد مذاکرات بودیم

چند دقیقه از سینمای ناب داریوش مهرجویی (تماشا کنید)

فیلم های دیگر