نمایش آثار «پیلارام» بعد از سال‌ها در تهران

در این نمایشگاه که در گالری «سهراب» برپا می‌شود، سعی شده بیشتر آثاری به‌نمایش درآیند که کمتر دیده شده یا اصلا دیده نشده باشند. برخی از این آثار تا کنون در جایی به نمایش درنیامده‌اند.

فرامرز پیلارام متولد 21 فروردین ۱۳۱۶ و درگذشته در شهریور ۱۳۶۲، نقاش و خوشنویس و از پیشگامان مکتب سقاخانه ایران است. استعدادش در نقاشی و تمایلش به ادامه آن باعث شد که پس از پایان دوران دبستان، به هنرستان هنرهای زیبای پسران راه یابد. همزمان با تحصیل، در اداره آمار عمومی مشغول به کار شد. او در ۱۳۴۰ از هنرستان دیپلم گرفت و سپس در دانشکده هنرهای تزیینی دانشگاه هنر تهران به تحصیل پرداخت و در ۱۳۴۷ موفق به دریافت درجه فوق لیسانس در رشته معماری داخلی و نقاشی تزیینی شد. او در سال ۱۳۴۹، برای مطالعه بیشتر درباره نقاشی، لیتوگرافی و انواع چاپ به فرانسه سفر کرد.

پیلارام همواره درپی به تصویر کشیدن نمادهای اصیل ایرانی بود. در کارهای اولیه‌اش مُهرهایی را که در قدیم به جای امضا از آن استفاده می‌کردند، بزرگ‌نمایی کرد و زمینه‌ای کتیبه‌گونه به‌وجود آورد که در آن نمادهای مذهبی مانند عَلَم و پنجه را با اشکال هندسی درآمیخت. او با علاقه و توجه به هنرهای سنّتی ایرانی، نظیر کاشی‌کاری و در مسیر یافتن راه‌های نو برای ترکیب‌بندی‌های جدید و دریافت این مطلب که خط فارسی، بویژه نستعلیق، در تلفیق با نقاشی ویژگی ممتازی به تابلوها می‌بخشد، به آموختن خطاطی در انجمن خوشنویسان پرداخت و سپس مدتی در آنجا تدریس کرد. از آن پس، خط دستمایه اصلی آثار او شد. از این رو می‌توان او را از پیشگامان نقاشی‌خط در ایران دانست.

اساس تفکر در مکتب سقاخانه مبتنی بود بر تشنه غیر نبودن بود، یعنی عناصر ایرانی از دل دوران‌ها با ابزار جدید به تابلو می‌آمد. رنگ با خط تلفیق می‌شد. نشانه‌هایی از فرهنگ توده (که در باورهای مذهبی عجین بود) وارد کار می‌شد؛ پنجه حضرت عباس (ع)، قفسه‌های مشبک سقاخانه‌های به جا مانده در کوچه پس کوچه‌های محله‌های فرودست پایتخت، عَلَم وکُتَل، حجله و زنجیر عزاداری و هر آنچه از توده می‌آمد و اعتقاد بود و قشنگ بود، وارد تابلو می‌شد. نقوش تزئینی ظروف سفالی ایران قدیم، با لعابی از رنگ، تصوری از نقاشی‌خط به‌وجود آورده بود.

پیلارام با کاربرد خط در نقاشی، به خطاطی نیز شکل نوینی بخشید و آن را از چارچوب‌های سنتی خارج کرد. این زمان مصادف بود با سال‌هایی که هنرهای اصیل ایرانی در مقابل موج نوگرایی غربی در همه زمینه‌ها قرار گرفت. در سال 1341 پیلارام و تنی چند از هنرمندان دیگر مکتب سقاخانه را که شیوه‌ای اصیل و بر پایه اعتقادات و نمادهای مذهبی و ایرانی بود، در نقاشی و مجسمه‌سازی بنیان نهادند. او در سومین و چهارمین دوسالانه تهران شرکت کرد و برنده مدال شد. پس از آن کارهای او و دیگر هنرمندان مکتب سقاخانه به دوسالانه ونیز فرستاده شد و بسیار مورد توجه قرار گرفت. موزه هنرهای مدرن نیویورک هم یکی از آثار او و آثار چند تن دیگر از هنرمندان این مکتب را خریداری کرد.

نمایشگاه آثار این هنرمند از 15 آبان‌ماه به مدت دو هفته از ساعت 16 تا 20 در گالری «سهراب» به نشانی خیابان خرمشهر، خیابان شهید عربعلی، کوچه سوم، ضلع جنوب غربی میدان سوم نیلوفر، پلاک 5، واحد 1 میزبان علاقه‌مندان خواهد بود.