اردوغان و توهم تاج‌گذاری در خاورمیانه

عصر ایران؛ مصطفی داننده- جنگ‌ها و بحران‌های جهانی و منطقه‌ای طی سال‌های گذشته حاصل برخی تحلیل‌های غلط از شرایط جهان توسط سیاستمداران و دولتمردان بوده است.

تحلیل‌های غلط و احساسی که بر اساس توهم قدرت سران کشورها ارائه می شود می‌تواند زمینه ساز بحران‌های اساسی شود که یک منطقه و یا حتی تمام دنیا را درگیر خود کند. اوضاع پیچیده این روزهای خاورمیانه و به ویژه بحران «ترکیه و روسیه» به شدت بیانگر همین معناست.

اردوغان، رئیس جمهور ترکیه درست نقش همان بازیگر لجوج و پراشتباهی را بازی می‌کند که می‌تواند با بنزین، آتش بحران خاورمیانه را شعله ور تر کند. اردوغان با اندیشه احیای امپراطوری عثمانی پنجه در پنجه با روسیه کرده است و جهان به ویژه خاورمیانه را به سمت بحرانی اساسی و فاجعه بار سوق می‌دهد.

اردوغان به دلیل عدم شناخت صحیح از قدرت منطقه‌ای خود و براساس توهم قدرت، به دنبال رسیدن به حکمرانی خاورمیانه است. اردوغان در این میان سه اشتباه اساسی را انجام داده است.

اولا او برای تبدیل شدن به قدرت اول منطقه خاورمیانه، به دنبال ایجاد بحران‌های کاذب است. ایجاد بحران در عراق، سوریه و یا کمک به داعش توسط ترکیه به این دلیل است که اردوغان تلاش می‌کند بعد از ایجاد این بحران‌ها، آنها را مدیریت کند تا از این طریق نزد کشورهای همسایه به عنوان یک ناجی بزرگ شناخته شود. اما او فراموش کرده است که تندروی اولین خانه‌ای را که خراب می‌کند خانه معمار خود است.

ثانیاً، اردوغان بدون توجه به نقش ایران و عربستان در منطقه، به دنبال تاج گذاری در خاورمیانه است. ایران نفوذ قدرتمندی بر شعیان منطقه دارد و بازیگر مهم و تاثیر گذار در عراق و سوریه است و مردم این کشورها ایران را ناجی خود می‌دانند.

عربستان نیز از روزگاران قدیم رهبری جهان عرب به ویژه کشورهای سنی را برعهده داشته است. همین معنا باعث شده است این دو کشور دو رهبر مهم و موثر در خاورمیانه باشند. ترکیه اما با چه پشتوانه‌ای می‌خواهد جای این دو را بگیرد هنوز مشخص نیست. اردوغان نه می‌تواند رهبری شعیان را به عهده بگیرد و نه رهبری کشورهای عربی و سنی. به ویژه اینکه این رفتار ترکیه و رهبرانش باعث شده کشورهای قدرتمند منطقه نگاهی منفی به سیاست‌های ترکیه داشته باشند.

ثالثاً ، رئیس جمهور ترکیه به پشتوانه آمریکا و ناتو وارد نزاع با روسیه شده است. این استراتژی اردوغان درست مانند نوشتن بر روی یخ در روز آفتابی است. اردوغان به این معنا فکر می‌کند که اگر موشک‌های روسیه استانبول را هدف بگیرند، آمریکا و اروپا وارد صحنه خواهند شد و از عضو ناتو دفاع خواهند کرد.

او اما فراموش کرده است که اروپا و آمریکا در این سال‌ها نشان داده‌اند اهل وارد شدن به میدان جنگ نیستند و ترجیح می‌دهند با قدرت نرم با رقبای خود برخورد کنند. روسیه به دلیل داشتن قدرت نظامی و اقتصادی به ویژه استفاده از قدرت تامین گاز به اروپا، می‌تواند تهدید جدی برای منافع ملی کشورهای قدرتمند جهان به ویژه اروپایی‌ها باشد. 

همراهی نظامی اروپا و آمریکا با ترکیه برای مقابله با روسیه یعنی آغاز جنگ جهانی سوم و این مسئله‌ای است که سران این کشورها به دنبال آن نیستند.. اوباما یا رئیس جمهور بعدی امریکا حاضر نیست به خاطر امنیت ترکیه، امنیت خود و متحدانش به ویژه اسرائیل را به خطر بیندازد.

تمام این شواهد نشان می‌دهد توهمات اردوغان در سیاست خارجی زمینه منزوی شدن ترکیه و همچنین مشکلات اقتصادی، امنیتی و سیاسی را برای این کشور فراهم خواهد کرد.  ترکیه در این روزها و ماه‌ها احتیاج به سیاستمداران عاقلی دارد که اردوغان آن سیاست مدار و ناخدای کارکشته نیست.

ایران من ؛ از دل تاریخی کهن تا حال ایران امروز ما

تماشاخانه

ایران من ؛ از دل تاریخی کهن تا حال ایران امروز ما

آمریکا و جنگ برای «ام آی سی» ؛ نتانیاهو و اورانیوم بهانه است / «زنده باد جنگ‌های ابدی»

فیلم های دیگر