تغذيه خوب به جاي قرص آهن‌

جام جم آنلاين: كم‌خوني ناشي از فقر آهن شايع‌ترين نوع كم‌خوني است كه در دختران جوان بسيار شايع و البته قابل جبران است. تحقيقات نشان مي‌دهد بسياري از زنان 15 تا 49 سال كشور دچار سوء تغذيه ناشي از فقر آهن هستند كه در صورت عدم درمان بموقع آن منجر به آنومي يا كم‌خوني مي‌شود.

فقر آهن در دختران نوجوان حتي ممكن است موجب افت تحصيلي شود، چرا كه قدرت تمركز در يادگيري را كاهش مي‌دهد.

نوجوانان دچار فقر آهن در برقراري ارتباط با ديگران دچار مشكل خواهند شد چون فقر آهن باعث بي‌حوصلگي افراد مي‌شود بنابراين نسبت به افراد بي‌توجهي نشان مي‌دهند. از طرفي به علت خستگي زودرس، فرد تمايل كمتري نسبت  به انجام ورزش و يا فعاليت‌هاي بدني پيدا مي‌كند.

با توجه به اين مشكلات، مصرف مكمل‌هاي آهن براي جبران فقر آهن در بدن در حالي توصيه مي‌شود كه توجه به رژيم غذايي مناسب مي‌تواند در جهت جبران فقر آهن و پيشگيري از كم‌خوني تاثير خوبي داشته باشد.

دكتر كيمياگر، متخصص تغذيه و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به اين مساله اشاره و اظهار مي‌كند: قطعا توجه به رژيم غذايي مناسب مي‌تواند بسيار تاثيرگذار باشد.

او به جام‌جم مي‌گويد: آهن به 2 شكل «هم» (heme)  و «غيرهم» در مواد غذايي يافت مي‌شود. بدين شكل كه آهن هم در گوشت قرمز و به ميزان كمتري در گوشت سفيد يافت مي‌شود كه ميزان جذب آهن از طريق مصرف گوشت قرمز تا 20 درصد هم مي‌رسد.

به گفته كيمياگر، آهن غيرهم نيز در منابع گياهي يافت مي‌شود كه ميزان آن كمتر از گوشت قرمز و ميزان جذب آن حدود يك تا 5 درصد است.

او تاكيد مي‌كند: جذب اين مقدار از آهن و از طريق منابع گياهي با منابع ويتامين C و مصرف همزمان آنها ارتباط مستقيمي دارد. در واقع اين متخصص تغذيه نسبت مصرف مواد غذايي متنوع در كنار هم را براي جذب بيشتر آهن توصيه مي‌كند.

كيمياگر به باور‌هاي غلطي در خصوص دريافت آهن از منابع غذايي اشاره مي‌كند: مثلا مردم به اشتباه فكر مي‌كنند كه با مصرف پسته آهن زيادي دريافت مي‌كنند كه در مقابل كالري زياد موجود در پسته اين ماده غذايي آهن زيادي ندارد.

او تاكيد مي‌كند: ميزان آهن موجود در اسفناج هم مانند ساير منابع گياهي است.

آزمايش كم‌خوني را جدي بگيريد

اغلب دختران ايراني تغذيه مناسبي ندارند و ضمن عدم رعايت مصرف مواد مغذي، در بسياري از موارد از خوراكي‌هاي زيان‌آور نظير چيپس و پفك استفاده مي‌كنند كه اين تغذيه ناصحيح منجر به كم‌خوني در اين دختران مي‌شود.

دكتر شهره شفيعي، مختصص زنان مي‌گويد: كم‌خوني حاد در زنان و دختران حجم و غلظت خون را كاهش مي‌دهد بنابراين افرادي كه كم‌خوني در آنان مزمن شده است بايد قرص‌هاي آهن و اسيد فوليك را تا زماني كه پزشك براي آنان تجويز كرده، ادامه دهند.

او به مهر مي‌گويد: تشخيص كم‌خوني در دختراني كه در سنين نوجواني هستند با معاينه مربيان بهداشت مدارس صورت مي‌گيرد كه در اين صورت اين افراد به مراكز بهداشتي و درماني ارجاع داده مي‌شوند كه با آزمايش خون ساده ميزان كم‌خوني آنان مشخص است.

شفيعي با بيان اين‌كه عدم ورزش كافي، عدم نشاط روحي و تغذيه نامناسب و نادرست منجر به بروز بيماري‌هايي نظير كم‌خوني مي‌شود، ادامه مي‌دهد: زنان با توجه به شرايط جسمي، در برخي موارد نياز به مصرف قرص آهن دارند. بنابراين بايد با دادن آزمايش از كم‌خوني خود مطلع شوند تا از اين طريق از مزمن شدن كم‌خوني جلوگيري كنند چون كم‌خوني در تمامي سيستم بدن تاثير نامطلوب خواهد داشت.

اين متخصص معتقد است: بهتر است كه والدين به فرزندان خود مواد غذايي مغذي نظير شير يا حتي غذاهاي ساده و سبك نظير نان و پنير بدهند تا در زمان حضور در مدرسه به جاي مصرف چيپس و پفك از مواد غذايي مفيد براي بدن استفاده كنند. چون استفاده از اين مواد غذايي نه تنها براي بدن زيان دارد بلكه باعث از بين بردن اشتهاي افراد براي مصرف غذا مي‌شود.