مستند ایرانی در زوم رسانه‌های خارجی

پس از اعطای جایزه بهترین مستندساز سال 2016 میلادی از سوی جشنواره بین‌المللی فیلم «True/False» آمریکا به مهرداد اسکویی برای مستند «رویاهای دم صبح» و همچنین موفقیت در جشنواره برلین؛ این مستند در سطح بین‌المللی با بازخوردها و نقدهای مثبتی از سوی رسانه‌های خارجی همراه بوده است.

به گزارش ایسنا، «دبورا یانگ» منتقد مشهور هالیوود ریپورتر در بخشی از نقدش درباره مستند «رویاهای دم صبح» می‌نویسد: "شهرت مهرداد اسکویی به عنوان یکی از بهترین مستندسازان ایران، فیلم به فیلم در حال افزایش است. فیلم مستند «رویاهای دم صبح» که در یک کانون اصلاح و تربیت ویژه ختران کمتر از 18 سال ساخته شده است، نمونه‌ای کامل از قدرت و تاثیرگذاری سادگی را به تصویر می‌کشد، زمانی که این سادگی با ایجاد حس همدردی و دلسوزی مخاطب نیز همراه باشد. این مستند بلند و مختصر بدون طفره و تکرار یک راست به سوژه اصلی می‌پردازد و به داستان‌های ناراحت‌کننده‌ای از پشت پرده اعتیاد، آزار و اذیت و فقری می‌پردازد که زندگی این دختران جوان را به تباهی کشیده است.

"اسکویی به همراه تیم سازنده 20 روز را در کانون اصلاح و تربیت در حوالی تهران صرف فیلمبرداری این مستند کرده و توانسته با گفتگو با این دختران جوان به طرز شگفت‌انگیری به زندگی و احساسات شخصی این افراد دسترسی پیدا کند. اسکویی سوال‌های زیادی از سوژه‌های خود می‌کند اما بیشتر فیلم به شنیدن زنان و دخترانی می‌گذرد که با صدای خود سخن می‌گویند. دختران و زنانی که خیلی زود پیر شده‌اند؛ همانطور که یکی از دختران در فیلم عنوان می‌کند: "زمانه پیرم کرده است".

«اسکات توبیاس» از نشریه ورایتی نیز درباره مستند «رویاهای دم صبح» آورده است: "«راجر ایبرت» زمانی فیلم‌ را ماشینی توصیف کرده بود که احساس همدلی ایجاد می‌کند" و مستند اندوه‌آور «رویاهای دم صبح» چنین ماشینی است. در مستند اسکویی با دقت و قدرت مفهومی و صراحت احساسی موجود در بهترین نوع سینمای ایران، تنها به داستان‌هایی گوش می‌دهیم که هرگز بیش از این شنیده نشده‌اند".

این مستندساز پس از ساخت مستند «روزهای بی‌تقویم» در سال 2008 و «آخرین روز زمستان» در سال 2012 که در آنها به موضوع بزهکاران مرد پرداخت، هفت سال را صرف کسب مجوز ساخت مستند جدیدش در کانون اصلاح و تربیت دختران کرد و سرانجام نیز تلاش‌هایش ثمره داد".

مجله «وُکس» نیز در مطلبی به قلم «مارلی الیسون» درباره فیلم مستند «رویاهای دم صبح» نوشت: "اعتماد سوژه‌های فیلم که دختران و زنان بزهکار در کانون اصلاح و تربیت هستند به مهرداد اسکویی کارگردان فیلم و هچنین سبک ساده فیلم را باید ستود.

«رویاهای دم صبح» نیازی به موسیقی و یا فلاش بک ندارد چرا که اظهارات دختران به اندازه کافی شیفته کننده است، زنان و دخترانی که با صدای لرزان خاطرات تلخ خود را بازگو می‌کنند و به عقیده بسیاری از آنها تنها گناهشان به دنیا آمدن در خانواده‌ای ناپایدار و قدم گذاشتن در مسیر پراشتباه پدر و مادرشان بوده است. این مشکل تنها محدود به ایران نیست و در آمریکا نیز زنان جوان در زندان از امنیت بیشتری برخورداند تا در دنیای خارج".

در ادامه مطلب «وُکس» می‌خوانیم: "در مستند «رویاهای دم صبح» به جای استفاده از ساختار سنتی خطی، دختران جوان مسئول چگونگی روایت داستان هستند و اسکویی نیز تعمدا هیچ مصاحبه‌ای با خانواده و کارمندان زندان انجام نداده تا روند روایت داستان هر یک از این دختران منسجم باقی بماند. ارتباط صمیمی و نزدیک آنها با کارگردان فیلم آنقدر خوب است که او را «عمو مهرداد» صدا می‌زنند، موضوعی که حتی در سینمای مستند هم نادر است".

"«رویاهای دم صبح» تصویری بدون فیلتر، موثق و دردناک از زندگی زنان زندانی بزهکار در ایران و موضوعاتی چون فمینیسم، مسائل مربوط به اختلاف طبقانی و سوء استفاده را ارائه می‌دهد.

نشریات دیگری از جمله «شیکاگو تریبون»، «فیلم کامنت»، «کریتیکز روندآپ»، «فایننشال تربیون» و «فاندر» نیز در مطابی به تمجید از مستند «رویاهای دم صبح» جدیدترین اثر مهرداد اسکویی پرداخته‌اند.

«رویاهای دم صبح» که در ایران دو جایزه بهترین کارگرانی از جشنواره فیلم فجر و سینما حقیقت را کسب کرد، پس از نمایش در جشنواره‌ «برلین» و کسب جایزه عفو بین‌الملل، جشنواره «True/False» آمریکا، «ویلیامز کالج»، «وان ورلد» چک، «تسالونیکی» یونان، «تمپو» سوئد و ... اخیرا در بخش اصلی جشنواره معتبر «فول فریم» آمریکا و «دی پاپولی» فلورانس، «داک فست» مونیخ، «کورنوگراف» مولداوی، «هات داکس» کانادا، و «آنتنا» در استرالیا نیز نمایش داشته و دارد.

بنا بود این مستند پس از جشنواره فیلم فجر در گروه سینمایی «هنر و تجربه» اکران شود اما با تصمیم کارگردان، نمایش عمومی آن برای جلوگیری از پیامدهای منفی احتمالی برای دختران حاضر در این مستند، منتفی شد.