عذرخواهي اردوغان، غلبه اولويت‎های ملي بر مقاصد ايدئولوژيک

سیروس بنه‌گزی / سایت خلیج فارس

هفت ماه پس از ساقط شدن هواپيماي نظامي روسيه توسط جنگنده هاي ارتش تركیه و كشته شدن يكي از خلبان های آن، سرانجام اردوغان رييس جمهور اسلامگرا، سرسخت و انعطاف ناپذير تركيه مجبور به عذرخواهي رسمي از ولاديمير پوتين همتاي روس خود شد.

براي بررسي موضوع بايد به هفت ماه قبل بازگشت، باره زماني ای كه مخالفان مسلح سوريه به دروازه هاي دمشق امن و به نزديكي هاي پايگاههاي روسيه در بندر طرطوس سوريه رسيده بودند و ارتش سوريه نه كه توان تهاجمي خود را از دست داده بود كه حتي در توان دفاعي نيز مستاصل مانده و بشار اسد در همان هنگامه در نطقي مهم از فروپاشي ارتش و ضعف دولتش سخن به ميان آورد.

درست در بزنگاهي كه بشار اسد اظهار ناتواني كرده بود و همه منتظر شكست رسمي وی بودند، به ناگهان پوتين از كرملين فرمان آتش داد و ارتش روسيه به خصوص جت هاي نظامي شروع به عملياتي وسيع عليه مواضع مخالفين بشار اسد نمودند و حتي براي اولين بار روسيه از درياي خزر با هماهنگي ايران و عراق موشك هاي بالستيك به سوي مواضع مخالفين اسد شليك نمود و چندي نگذشت كه ورق نبرد به نفع ارتش سوريه برگشت و نيروهاي بشار اسد حالت افندي به خود گرفتند و در اين ميان آنچه مشهود بود، بيشترين تهاجمات هوايي به مناطق همجوار با مرز تركيه به منظور از دسترس خارج كردن اين مناطق از نيروهاي مخالف و خصوصا ترك تبار سوريه بود.

اردوغان كه عملا خواب برپايي امپراتوري نئوعثماني خود را بر باد رفته مي ديد در يك ريسك خطرناك به منظور كشاندن پاي ناتو به منطقه نبرد، با حرکتی خطرناك و عجولانه اقدام به ساقط كردن يك فروند جت جنگنده روس با ادعاي ورود چند ثانيه اي آن به اسمان تركيه نمود. اما برخلاف اهداف و نيت اردوغان ناتو اين اقدام تركيه را بدون هماهنگي با این پیمان دانست و عملا تركيه و اردوغان مغرور و درمانده در منطقه را در برابر روسيه تنها گذاشت ، پس از ان بود كه با واكنش روسيه در قطع روابط سياسي و همچنين قطع مراودات اقتصادي روسيه عملا در مقابل تركيه در منازعات سوريه قرار گرفت و با نصب و استقرار موشك هاي S400 عملا خواب ايجاد منطقه امن را در سوريه را كه از سياست هاي اردوغان بود هم به هم ريخت و در نهايت اين اقتصاد وابسته تركيه به گاز و توريسم روسي بود كه از اين منازعه ضربه خورد.

در طي اين مدت بارها تركيه و شخص اردوغان خواستار تجديد روابط گرم گذشته با روسيه شدند و شرط سخت عذرخواهي دولت تركيه از روسيه مانع ايجاد روابط تازه بود، اما سيطره رئاليسم در روابط بين الملل سرانجام اردوغان گرفتار در ايدئولوژي اخواني و روياي امپراتوري نئوعثماني را وادار كرد تا از اوج خواب استيلاي اخواني و شكوه دوباره عثماني بر خاورميانه بيدار شود و منافع مردم و كشورش را نه در فضاي ايدئاليسم كه در واقعيت و رئال در زمين بازي سياسي جستجو كند و رنج تلخ عذرخواهي را به نفع آينده ملتش بر خود هموار كند.

اقدامي كه يك بار ديگر نشان داد براي سياست مدار و دولتمرد آنچه كه در درجه اهميت قرار دارد منافع مردمش هست و نه ايده آل ها.