ايران در مقابل برجام دست بسته نيست

روزنامه آفرینش نوشت:

بيش از هشت ماه از توافق هسته‌اي ميان ايران و 1+5 مي‌گذرد، و انتظار مي‌رفت براساس تعهدات في‌مابين تغييرات و تحولاتي در برنامه هسته‌اي ايران و همچنين لغو تحريم‌ها و شرايط اقتصادي كشور ايجاد گردد. اما اين انتظار صرفاً از جانب ايران جامه عمل پوشيده شد و طرف غربي نسبت به تعهدات اصلي خود كه همان عادي سازي روابط تجاري و اقتصادي ايران و جهان بود، متعهد نمانده و به آزادسازي بخشي از فعاليت‌هاي اقتصادي براي ايران بسنده كرده است.

سرمنشأ اين بدعهدي باز مي‌گردد به نوع عملكرد آمريكا به عنوان اصلي ترين طرف مذاكرات هسته‌اي، كه اكثر تحريم‌هاي مالي، بانكي، نفتي و تجاري از سوي اين كشور وضع گرديده است. حال نه تنها تحريم‌هاي آمريكايي به قوت خود باقي است، از سوي ديگر نهادها و مراجع مالي اروپايي نيز در عادي سازي روابط اقتصادي با ايران به تبعيت از آمريكا، امتناع مي كنند و شرايط در برخي از جنبه‌هاي مالي با دوران پا برجا بودن تحريم‌ها و قبل از برجام هيچ تفاوتي نداشته است.

اين ادعا از سوي وزيرخارجه كشورمان مطرح گرديده است كه موسسات مالي طي اين هشت ماه هيچ همكاري با ايران نداشته و علت آن صرفاً كارشكني‌ها و بدعهدي‌هاي طرف آمريكايي مي‌باشد. قصد زير سوال بردن برجام و نتايج سياسي و اقتصادي آن براي كشور و ملت را نداريم، چرا كه درجاي خود موفقيتي بزرگ بود. اما موضوع اصلي اينجاست كه در توافق صورت گرفته انجام پاياپاي تعهدات مي‌بايست مورد توجه مذاكره كنندگان قرار مي‌گرفت.

قطعاً اين مسئله نيز در مذاكرات از سوي تيم ديپلماسي كشور مورد توجه بوده است و اين كارشكني از سوي طرف غربي موجب برهم ريختگي نظم تعهدات گرديده است. اما اين پذيرفته نيست كه ايران به تمامي تعهدات و وظايفي كه برجام برعهده آن گذاشته پايبند و مقيد باشد، ولي‌ طرف غربي و به ويژه آمريكا از زير بار تعهدات فراركنند و با سياست ورزي غيراخلاقي مانع از عادي سازي روابط تجاري ايران و غرب گردد.

تكرار چندباره متعهد بودن ايران به تعهدات هسته‌اي از سوي آژانس هسته‌اي و شوراي امنيت، براي ما هيچ افتخار و دستاوردي به همراه ندارد، چرا كه اين تقيد بي مزد و اجر مانده و عملاً ما كارت‌هاي بازي خود را يك به يك مي‌سوزانيم.

درحال حاضر دو كميته نظارت برانجام مفاد برجام در خارج و داخل از كشور تشكيل شده است. كميته خارجي متشكل از نمايندگان 1+5 و مقامات ايراني مي باشد و در داخل نيز كميته نظارت بر برجام تشكيل شده و شوراي عالي امنيت ملي نيز به عنوان نظارت كننده بر اجراي تعهدات مشغول به كار مي باشند. اما عليرغم نقض تعهدات از سوي طرف آمريكايي هنوز واكنشي از سوي اين نهادهاي ناظر ديده نشده است.

انفعال ما در اجراي تعهدات برجام درحالي است كه مجلس نمايندگان کنگره آمريکا طرح ممنوعيت پرداخت نقدي پول به ايران در آينده را تصويب کرد. بنابر اين طرح خصمانه مجلس نمايندگان، دولت آمريکا در آينده نمي تواند به ايران پول نقدي پرداخت کند؛ مگر آنکه رئيس جمهور آمريکا عدم حمايت ايران از تروريسم را تصديق کند. از سوي ديگر قراردادهاي مالي همچون خريد هواپيما كه در چارچوب لغو تحريم‌ها جنبه قانوني يافته بود، با مخالفت نمايندگان كنگره آمريكا به حالت تعليق درآمده و فشارها براي لغو اين قرارداد‌ها همچنان ادامه دارد.

اين بدعهدي‌ها درحالي است كه ايران نيز در مقابل غرب دست بسته نيست و ما نيز مي‌توانيم نسبت به تعليق تعهدات واكنش نشان دهيم. اين مسئله قابل درك است كه افزايش فروش نفت و لغو تحريم‌هاي حمل و نقل بخشي از مشكلات كشور را مرتفع ساخته است. اما باتوجه به كنترل قيمت نفت از سوي آمريكا و عدم مراودات تجاري با بانك‌ها و موسسات مالي، نمي‌توان انتظار داشت كه تعادلي بين تعهدات انجام شده از سوي ايران و غرب ايجاد گردد.

اين انتظارو توقع از دستگاه ديپلماسي كشورمان به عنوان يكي از وزنه‌ها و بازوهاي پرتوان كشور وجود دارد تا با جديت بيشتري نسبت به بدعهدي‌هاي طرف آمريكايي واكنش نشان دهد و اين موضوع را براي غرب مشخص كند كه ايران نيز در مقابل آنها دست بسته نيست.