‌هابل، 100 هزار بار زمين را دور زد

 
تلسکوپ فضايي «هابل» که در هجده سال گذشته، تصاوير و عکس‌هاي جالبي از کيهان و کهکشان به زمين فرستاده است، روز گذشته براي صد هزارمين بار زمين را دور زد.
اين تلسکوپ حدود ششصد کيلومتر دورتر از سطح زمين و با سرعتي برابر هشت کيلومتر در ثانيه بالاي سر ما حرکت مي‌کند و هر 97 دقيقه يک بار، کره زمين را دور مي‌زند.

تلسکوپ فضايي‌ هابل از اين سفر خود، تاکنون بيش از صد هزار تصوير از آن جمله تصاوير جنجالي «عدسي گرانشي»، «تولد ستاره‌هاي جديد» و «برخورد کهکشان‌ها» به زمين ارسال داشته است.

ستاره‌شناسان، فضانوردان و فيزيکدانان نظري مي‌توانند با عدسي‌هاي گرانشي، کهکشان‌هايي را شناسايي کنند که به دور خورشيد مي‌چرخند. همچنين از طريق اين عدسي‌ها، مي‌توان پيدايش نخستين کهکشان‌ها در هستي را محاسبه کرد و اين عدسي‌ها بطور مستمر دلايل جديدي براي تأييد تئوري‌هاي مهم آلبريت انيشتن درباره «تئوري عمومي نسبيت» ارايه مي‌کنند.

در ژانويه سال جاري، ستاره‌شناسان با کمک تلسکوپ فضايي‌ هابل، يک جفت حلقه‌هاي درخشان در فضا به نام «حلقه‌هاي انيشتن» را کشف کرده و بدين ترتيب به يک گنجينه واقعي و حيرت‌انگيز دست يافتند. اين در حالي است كه هيچ پروژه ديگر فضانوردي نتوانسته است تصوير بشر از فضا را به‌ اندازه اين تلکسوپ، تحت تأثير قرار دهد.

کشف پژواک نوري پيرامون ستاره «V838Mon» موسوم به صورت فلکي تکشاخ، يکي ديگر از شگفت‌انگيزترين پديده‌هاي بي‌نظير است. تلسکوپ فضايي ‌هابل در ششم ژانويه 2002 ميلادي، انفجار اين ستاره را کشف کرد که در يکم ژانويه رخ داده بود. در اثر اين انفجار، اين ستاره در چند روز، دهها هزار بار روشنتر از زمان معمولي خود و بدين ترتيب، روشنتر از همه ستاره‌هاي ديگر جاده شيري شد و يک پديده حيرت‌انگيز و جنجال فضايي به نام «پژواک نوري» را به وجود آورد.
هابل توانست از بيستم مي 2002 تا 28 اکتبر 2004 ميلادي، در مجموع شش تصوير از تغيير و تحولات پيرامون اين ستاره و صورت فلکي تکشاخ ثبت کند که 33 هزار سال نوري از زمين دور است.

اين تلسکوپ همچنين يکي از قديمي‌ترين کهکشان‌هاي هستي را کشف کرده است که بر پايه اعلام کارشناسان مرکز اروپايي ‌هابل در گارشينگ در حومه شهر مونيخ در آلمان، حدود سيزده ميليارد سال نوري از زمين دور است و هفتصد ميليون سال پس از مهبانگ و انفجار بزرگ پيدا شده است.

تلکسوپ فضايي‌ هابل که 2/13 متر طول دارد، تنها از طريق نيروي جاذبه زمين بر مدار خود نگه داشته مي‌شود و به مواد سوختي نياز ندارد، اما بايد منظم از آن مراقبت فني شود. هنگامي که اين تلسکوپ در سال 1990 ميلادي سفر شناسايي و تحقيقاتي خود را آغاز کرد، نخست تصاوير ناشفاف و تيره مي‌فرستاد، اما تعميرات خطاها و اشتباهات فني آن را برطرف کرد و دستگاه‌هاي جديدي که در اين مدت به آن نصب و اضافه شد، عملکرد آن را بطور ايده آلي بهبود بخشيد.
گفتني است، مأموريت بعدي تلکسوپ فضايي‌ هابل در اکتبر آغاز مي‌شود.

همچنين تلسکوپ فضايي جديدي که توسط سازمان فضانوردي آمريکا موسوم به «ناسا» طراحي شده، قرار است در سال 2010 ميلادي جايگزين تلسکوپ فضايي ‌هابل شود.