2017 سالي تعيين كننده، اما بي اميد

روزنامه آفرینش نوشت:

سال ميلادي گذشته را مي‌توان يكي از سال‌هاي پرهياهو در ادوار تاريخ بين الملل ثبت كرد و براي بررسي موضوعات مختلف به آن ارجاع نمود.سال 2016 نقطه عطفي در تحولات سياسي جهان بود كه اغلب آنها با چاشني اختلاف و تعارض شكل گرفت و دنبال شد.

در رابطه با كشورمان در سال گذشته ميلادي، شاهد توافق هسته‌اي بوديم كه مولود آن برجام بود و به واسطه آن اميدها براي بهبود شرايط اقتصاد كشور تقويت شد. اگرچه دراين حيطه دستاوردهاي بسياري عايد كشور گرديد، اما در آخرين ماه‌هاي سال 2016 شاهد تمديد تحريم‌هاي ده ساله ايران از سوي كنگره آمريكا بوديم كه به منزله نقض برجام تلقي شد و خدشه‌اي بر وجهه عمومي اين توافق وارد ساخت.

ديگرتحول مطرح در سال 2016 براي كشورمان حادثه نابخردانه حمله به سفارت عربستان در تهران و مشهد بود كه به بهانه اعدام شيخ نمر توسط حكومت سعودي صورت گرفت. اين اتفاق توانست آل سعود را از زير بار فشارهاي افكارعمومي پيرامون فاجعه منا رهايي بخشد و نوك پيكان اعتراضات را به سمت ايران بچرخاند.

اما 2016 براي جامعه بشري سالي پر از جنگ و كشتار بود. سالي كه حقوق بشر و مانورهاي تبليغاتي آن از بين رفت و ديگر مجالي براي بررسي اوضاع سطح آموزش، سوء تغذيه و رفاه كودكان و زنان باقي نماند چراكه ديگر حرف خون درميان بود و مردم بي پناه براي زنده ماندن دست و پا مي‌زدند. سوريه، عراق، يمن، و ديگر مناطقه خاورميانه شاهد كشته شدن انسان‌هاي بي گناهي بودند كه قرباني تروريست و زورآزمايي قدرت‌ها شدند.

البته در سال 2016 شاهد اثبات اين موضوع بوديم كه تروريست خط و مرز ندارد وجهان بين الملل هيچگاه از اين خطر درامان نيست. تروريست‌ها نشان دادند كه هيچ حاشيه امني براي حاميان خود متصور نيستند و هر زمان كه بخواهند براي اثبات قدرت خود در هركجاي دنيا دست به كشتار خواهند زند. از حمله و كشتار در شهر اورلاندو آمريكا گرفته تا قلب اروپا در بروكسل و برلين شاهد خشونت و خونريزي بوديم. شايد گزاف نباشد اگر سال گذشته ميلادي را به نام تروريست‌ها ثبت كرد و بيشترين تحولات آن را مربوط به حملات تروريستي در اقصي نقاط دنيا دانست.

جداي از ماتم مضاعفي كه سال 2016 براي خاورميانه به همراه داشت، تحولات در اروپا و آمريكا نيز مورد رضايت نبود. در اروپا شاهد رويداد "برگزيت" و جدايي انگليس از اتحاديه اروپا بوديم. اين اتفاق لطمه اي جدي به حيثيت و رسميت اتحاديه اروپا زد و موجب ايجاد انگيزه جدايي در ديگر كشورهاي عضو اتحاديه گرديد، به گونه‌اي كه نگراني‌ها از ادامه انسجام و كارايي لازم اين اتحاديه از بدو تاسيس تا كنون به اين حد نرسيده بود.

اما غيرقابل پيش بيني بودن وقايع در 2016 ادامه داشت و اينبار انتخابات آمريكا را دچار بهتزدگي كرد. عليرغم اينكه اكثر گمانه زني‌ها پيرامون انتخاب شدن هيلاري كيلينتون به عنوان نامزد دموكرات‌ها شكل گرفته بود، به يكباره شاهد انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئيس جمهوري ايالات متحده آمريكا بوديم. اين اتفاق حتي بسياري از مردم آمريكا را نيز شوكه كرد و بازار تحليل‌هاي آينده نگر را داغ تر نمود.

البته شوك انتخاب ترامپ همچنان ادامه دارد و هنوز هيچ كس از نحوه مديريت و تصميم گيري‌هاي سياسي او براي مديريت جهاني اطلاعي ندارد.

اما از آنچه به عنوان وعده‌هاي انتخاباتي وي مي‌توان برداشت كرد، بايد گفت كه به نظر نمي‌رسد سير تحولات در سال جديد ميلادي تغيير چنداني داشته باشد و يا حداقل بايد اميدوار بود كه بدتر از وضع حاضر نگردد.

لذا دريك نگاه كلي نمي‌توان سال 2016 را به عنوان مرجعي براي بهبود اوضاع جهاني دانست و هيچگاه در تاريخ از آن نام خوشي به ميان نخواهد آمد. البته تعميم اين نااميدي نسبت به اوضاع جهاني در سال جديد تنها يك فرض اثبات نشده است و چه بسا در نزديك ترين زمان ممكن روابط ايران و عربستان بهبود يابد، آتش بسي سراسري در سوريه حاكم گردد، اتحاديه اروپا منسجم تر شود، مديريت جهاني با حضور ترامپ به سمت همگرايي قدرت‌ها پيش رود و بسياري از احتمالات ديگر كه خارج از ذهن نيست.

باتمام اين اوصاف اميدواريم سال نو ميلادي نقطه عطفي براي بهبود وضعيت و ثبات جهاني باشد و در گاه شمار تاريخ 2017 ميلادي مرجع ثبت قردادهاي صلح، حمايت از كودكان و خانواده‌هاي جنگزده، كاهش خصومت‌هاي مذهبي، تحكيم روابط و كاهش اختلافات ميان كشورهاي مختلف باشد.