کد خبر ۵۲۲۰۴۹
تعداد نظرات: ۳۸ نظر
تاریخ انتشار: ۱۲:۱۱ - ۱۸ بهمن ۱۳۹۵ - 06 February 2017
دکتر سریع القلم
دکتر محمود سریع‌القلم استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی در یادداشتی به این پرسش پاسخ داده است که "چرا ما راحت تحریم می شویم؟"

به گزارش عصر ایران، سریع‌القلم در یادداشت خود که در پایگاه اطلاع‌ رسانی‌اش منتشر شده است، نوشت:

چرا ایران به راحتی مورد هدف قرار می‌گیرد؟ چرا هر نسبتی دادن به ایران تقریباً مجانی است؟ چرا پیوسته ما را متهم می‌کنند؟ چرا بیشتر وقت سخنگوی وزارت خارجه صرف رد اتهام است تا تبیین سیاست خارجی کشور؟ چرا از جیبوتی گرفته تا همسایگان بزرگ و قدرت‌های جهانی ما را نفی می‌کنند؟ چرا تقریباً همه اعضای سازمان کنفرانس اسلامی علیه ایران رأی دادند؟

از منظر علم روابط بین الملل، پاسخ به این پرسش‌ها بسیار ساده و روشن هستند. اما قبل از طرح پاسخ به این نکته توجه فرمایید: با سرمایه‌گذاری و همکاری بین‌المللی که عربستان طی ۴۰ سال گذشته انجام داده به مهم‌ترین بازیگر انرژی چه در قالب اوپک و غیر اوپک تبدیل شده‌است. ۱۰ میلیون کارگر خارجی با درآمدی حدود ۱۸ میلیارد دلار در این کشور کار می‌کنند.

حدود ۴۴۰۰۰ نفر متخصص عرب و غیر عرب در بهداشت، صنعت، آموزش و غیره از دولت عربستان حقوق معادل پنج میلیارد دلار دریافت می‌کنند. اروپا در تحریم روسیه بعد از الحاق کریمه، بسیار ملایم تر از آمریکا رفتار کرد. چون اتحادیه اروپا، حدود نیم تریلیون دلار با روسیه تجارت می‌کند. تجارت آمریکا با روسیه حدود ۴۰ میلیارد دلار است که در مقیاس جهانی بسیار ناچیز است و بنابراین، تحریم روسیه بسیار آسان و کم‌هزینه بود.

 آمریکا با چین بسیار محتاطانه عمل می‌کند چون نیم تریلیون دلار با آن کشور تبادل دارد. چینی‌ها بقدری آرام و پیچیده عمل می‌کنند که غربی‌ها به طور دقیق از قدرت مالی و نظامی آن‌ها، اطلاعات دقیقی ندارند و بیشتر حدس می‌زنند. در نهایت آمریکا در قبال مکزیک کوتاه خواهد آمد چون بدون نیروی کار مکزیک، بخش کشاورزی و خدمات در آمریکا دچار اختلال جدی می‌شود. اروپایی‌ها به شدت یکدیگر را رعایت می‌کنند چون ۷۰ درصد تجارت آن‌ها در میان اعضای اتحادیه اروپاست.

 همه به آلمان احترام می‌گذارند چون مازاد تجاری آن در سال ۲۰۱۶، رتبه اول جهانی را آورد: ۲۸۵ میلیارد دلار. نیم میلیون مهندس چینی فقط در آفریقا، مشغول تولید و ساخت عمرانی هستند. یک شرکت مسافری هوایی رتبه سوم هندی، اخیراً ۲۰۵ هواپیمای ایرباس سفارش داد. سالانه حدود ۱۷۰ میلیون نفر خارجی از ۵۳۵ راه ورودی، به آمریکا سفر می‌کنند. ۹۰۰ نفر افسر مسلمان در اداره پلیس شهر نیویورک کار می‌کنند. پنج میلیون انگلیسی در اسپانیا ویلا دارند. در سال حدود ۱۳ میلیون نفر خارجی از دوبی بازدید می‌کنند. شش میلیون هندی در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس کار می‌کنند. و هزاران آمار دیگر در تبادلات و ارتباطات متقابل میان کشورها.

مقایسه کنید این واقعیات جهانی را با هیجان و خندۀ افراد اجرایی در راهروی هواپیمای ایرباس که به ایران تحویل داده شده بود. حقیقت این است که ایران یک کشور صرفاً وارد کننده‌است. 

استقبال اروپایی‌ها از برجام به خاطر فروش کالا و خدمات است. آمریکا به ایران نیازی ندارد اما به عربستان، ترکیه و مصر نیاز دارد. بخش اعظم احترامی که یک کشور به کشوری دیگر می‌گذارد به خاطر نیاز است و نه اخلاق. روابط بین الملل در سه واژه خلاصه می شود (به ترتیب): نیاز،ترس و بنابراین احترام.

چرا هر حرفی و اتهامی به ایران روا داشتن بدون هزینه است؟ افرادی هستند حتی نمی‌توانند بگویند که ایران کجای کرۀ زمین است اما هرچه می‌خواهند نسبت می‌دهند. چرا؟ چون بود و نبود ایران برای آن‌ها اهمیت ندارد. کدام کشور و صنعت و شرکت به ما نیازمند است؟ کدام کشور از ما می‌ترسد؟ اصل اجتناب‌ ناپذیری (Indispensability) به این معناست. 

هندی‌ها برای آنکه توازنی در روابط با همسایه چینی خود ایجاد کنند، تبادلات وسیع و عمیق عمرانی و خدماتی با ژاپن برقرار کرده‌اند. عربستان ۲۰ میلیارد دلار در روسیه سرمایه‌گذاری کرده تا سیاست‌های مسکو را تعدیل کند. وقتی کشوری بخصوص همسایگان را به خود وابسته کند به طور طبیعی مانع از رفتار و گفتار خصمانه آن‌ها می‌شود. نفت و گاز و محصولات پتروشیمی ما به وفور در بازارهای بین‌المللی قابل یافت است. محصولات کشاورزی ایران، رقبای خارجی نیز دارد ضمن اینکه فرش هندی، ترکیه‌ای و چینی، خریداران متوسط را راضی کرده‌است.

بنابراین، استراتژی ما برای آنکه حداقل تعدادی از کشورها را به خود نیازمند نماییم چیست؟ دستگاه دیپلماسی به معنای علمی و کاربردی مفهوم، استراتژی سیاست خارجی نداشته است زیرا سیاست خارجی = ملاقات، جلسه و سفر. سیاست خارجی = اعلام مواضع، رد اتهام و دفاع از خود. سیاست خارجی = موعظه و دعوت به مراعات کردن و انسان خوب بودن. کدام اندیشه‌های اقتصادی، فنی و سیاسی، ارتباطات خارجی کشور را تئوریزه کرده است؟

آیا می‌توان بدون استراتژی منطقه‌ای و بین‌المللی، کشور را مدیریت کرد؟ آیا مدیریت داخلی بدون استراتژی بین‌المللی مقدور است؟ در این نظام بین‌الملل، هیچ کشور به کشوری دیگر، مجانی احترام نمی‌گذارد. توجه داشته باشید انگلستان علی رغم مخالفت آمریکا، روابط عمیق بانکی و مالی با چین را به توافق و امضا رساند.

امید روسیه اینست که با تبدیل شدن به مهم‌ترین بازیگر در سرنوشت سوریه، آمریکا را در رابطه با کریمه، اوکراین، شرق اروپا، موشک‌های مستقر آمریکا در شمال شرقی اروپا و تحریم‌های اقتصادی مجبور به مصالحه کند. روابط بین‌المللی حالت تارعنکبوتی دارند. سیاست خارجی و استراتژی ملی نمی‌تواند براساس توصیه‌های حقوقی، ما به ازای مثبت تولید کند. ما هم دیگران را از خود بی‌نیاز کرده‌ایم و هم بعضاً در مدارهای حساسیت آنان وارد می‌شویم. نتیجه بسیار روشن است. ایران باید قدرت منطقه‌ای شود. ایرانی‌ها باید ظرفیت‌ها و استعداد‌های خود را بروز دهند. ایران باید در مدار‌های قدرت، ثروت، صنعت و فرهنگ منطقه‌ای و جهانی حضور داشته باشد.

 ما کمتر از هند و کره‌جنوبی نیستیم. اما تحقق این آرمان‌ها محتاج یک استراتژی است: قدرت، مصونیت و شوکت کشور در ایجاد روابط متقابل و در سایه نیازمند کردن دیگران به خود تضمین خواهد شد.

ارسال به تلگرام
برچسب ها: سریع القلم , تحریم
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۳۸
در انتظار بررسی: ۹۶
غیر قابل انتشار: ۴
حامد
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۷ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
8
328
خیلی عالی ، البته زیرساختهای لازم رو نداریم و یا آنها را از دست دادیم
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۵:۳۳- ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
با اینکه ایشون مخالفم. ولی تحلیل خوبی بود.
رضا
Germany
۱۲:۲۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
7
321
این تحلیل بی نظیر است واقعا استفاده کردم
پاسخ ها
حسینی
| Iran, Islamic Republic of |
۱۳:۰۶- ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
مطلب بسیار مفیدی بود ایکاش مسوولین به خود آیند
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۳:۴۰- ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
کاشکی مسئولین هم استفاده کنند!
ناشناس
United States
۱۲:۳۶ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
4
252
ما کلا با همه دنیا بدیم...اخه ما خیلیییییییی خوبیم.
نادر
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۷ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
7
223
کو گوش شنوا وقتی به همه دنیا پیام مرگ می فرستیم چه توقعی از دنیا داریم
حسن
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۱ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
2
182
ممنون از اقای دکتری سریع القلم که حداقل چشم خیلی از ما رو به واقعیت باز می کنه خالی از شعار و جو زدگی ....
ایران
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۸ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
113
42
کل تحلیل استاد رو در یک کلام خلاصه میتوان کرد . داشتن اقتصادی قوی متکی بر تولید داخل که صادرات بین المللی را به دنبال دارد . یعنی اقتصاد مقاومتی، گرچه این لفظ چون لفظ حکومتی است ممکنه کلیشه ای به نظر برسه ولی من از حرف های استاد چیزی جز همین اقتصاد متکی بر داحل رو برداشت نکردم. صادرات. سرمایه گذاری خارجی ، سرمایه گذاری داخلی و سرمایه گذاری در خارج . همیه این ها در گروه یک چیزه تقویت تولید تقویت تولید و تقویت تولید.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۱۵- ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
من هم در تایید حرف استاد مگویم قدرت کشورها به تعداد صفرهای حسابهای بانکی انهاست نه قطر لوله توپ تفنگشان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۸ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
3
147
یکی از بهترین تحلیلهایی بود که تا به حال خوندم.ساده و مملو از واقعهیت.اما متاسفانه در بین مسئولین گوش شنوایی وجود نداره.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
17
127
یه زمون امریکا با ما بود کسی جرات نداشت ازگل نازکتر بهمون بگه الان ....
عباس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۰ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
6
129
تحلیل خوبی بود . ایران با تهدید و ترساندن دیگر کشورها و بیان از بین بردن برخی کشورها که عملا در تقابلات دنیای امروز جایگاهی ندارد عملا و با دست خود کشور را منزوی و به دور خود دیوار بلند بی اعتمادی بنا کرده است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۴ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
5
93
درود بر استاد عزیز
ای کاش این مطلب را همه عزیزان به ویژه تصمیم گیران ارشد مطالعه و با همدلی و قبول واقعیتهای دنیای جدید به پیشرفت کشورمان کمک کنند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
6
102
سئوال مسئولان: این که گفتی یعنی چه؟!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۳ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
6
91
حرف حسابی را باید دولتمردانمان بشنوند
پاپک
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
9
127
همه اینها به خاطر این است که عربستان در کشورهای بزرگ مانند آمریکا چین روسیه انگلستان و اروپا سرمایه گذاری می کند بنابراین در سیاست بین الملل بُرِشِ بیشتری دارد ولی ما بیشتر در کشورهایی مانند عراق لبنان فلسطین نیجریه سودان بوسنی و هرزگوین سوریه کومور و جیبوتی و ... سرمایه گذاری می کنیم و البته برای کشورهای بزرگ هم شاخ و شانه می کشیم .. بر این اساس چه انتظاری باید داشته باشیم
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۱۴- ۱۳۹۵/۱۱/۱۹
سودان هم که با ماچپ افتاد
امید
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
9
67
واقعا عالی بود کاش انگیزه مردم برای کار و تلاش افزایش پیدا کند
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۰۳- ۱۳۹۵/۱۱/۱۹
مشکل فقط کار و تلاش مردم نیست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
4
69
کو گوش شنوا آقای دکتر؟
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۱ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
40
40
((عبرت های چه بسیار ولی عبرت گیرندگان چه کم ))

حضرت امام علی (علیه السّلام) فرموده اند : کافی است که واقعه ی گذشته، ما را بر معیار دیگر قضایا آگاه سازد، و کافی است که خردمندان از تجاربی که اندوخته اند عبرت بگیرند و آن ها را سرمشق آینده ی خویش قرار دهند.

منبع : شرح ابن ابی حدید، جلد 20، ص 273، کلمه ی 163
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۳ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
5
116
استاد گرامی جناب دکتر سریع القلم بنده به عنوان یک شاگرد کوچک شما ضمن اینکه با تمام مطالب مقاله کاملا موافقم باید این را هم اضافه کرد تا زمانیکه ما قدرت منطقه ای شدن را فقط در انباشت موشک و ازدیاد تانک و پهباد ببینیم راه به جائی نخواهیم برد البته همه اینها برای یک کشور قدرتمند شرط لازم است اما کافی نیست.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
3
37
1-دو نظام حاکمیتی که از ابتدا بر سر نفی یک دیگر بوده اند، چگونه می توانند وجود یک دیگر را تحمل کنند تا چه رسد به تعامل.
2- یعنی ترتیب این چهار پدیده باید در کشور به شکل درست تر: اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و در آخر سیاسی تعریف و اجرایی گردد.
علی
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۶ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
2
91
مهمترین مشکل سیاست خارجی ما این است که همه به خود حق دخالت می دهند و اظهار نظر می کنند و به دولت و وزارت خارجه از همه سو فشار وارد می شود از امام جمعه بگیر تا بالاترین افراد صاحب قدرت
مجید
Canada
۱۳:۱۷ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
3
66
دکتر عزیز فرمایشات شما کاملا صحیص و منطقی هست ولی یک عده سلیقه ای با سیاست برخورد می کنند که نتیجه اش هم شده است همین که میبینید!
حامد
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۴ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
82
4
نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی
خبازي مقدم خويي
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
1
49
چون زبان تعامل ما ناقص وتندا ست
ایران
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
16
39
کسانی مثل استاد سریع القلم که در واقع متقد حکومت و نه دشمن آن هستند بسیار تاثیر گذار تر از کسانی مثل مهدی خزعلی هستند که در واقع مثل دشمن در قبال مسائل برخورد میکنند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۹ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
5
48
بقول مشاور ارشد ترامپ تحلیل های ما اخر الزمانی است و بر اساس تحلیل های دینی و مذهبی است که با این گفته های جناب سریع القلم تضاد دارد.مثلا بر اساس اموزه های ما حتی در این دنیا ایرانی ها با مذاهب مختلف باهم برابر نیستند پس چطور انها را در قدرت شریک کنبم.همین نگاه به سایر ادمیان هم وجود دارد انان جهنمیان دنیای بعدی اند
parsy
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۴ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
21
22
با سلام و عرض ادب و تشكر از استاد فرهيخته و دانشمند كه نظرات صريح . منطقي و شفاف ايشان با واقعيتهاي موجود منطبق است.مسئولين مربوطه بايد اين تحليل كاربردي را بخوانند و با يك ايرباس ليسه نروند.عظمت و شكوه پارسي بايد به زماني برگردد كه هيچ اجنبي نام ايران را بدون احترام و تكريم نبرد و كشورهاي منطقه كه به اندازه يك سلسله از تاريخ ايران بزرگ قدمت ندارند و به شكمبارگي و شهوتراني مشهورند جرات جسارت و بد دهني به خود ندهند.
حسن
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۶ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
77
8
سوال ها درست طرح شدند اما جواب ها نه!
چون جواب دادن به این سوالها سنگین است لذا جواب های عامه پسند و بر اساس تئوری توهم داده اند که ساده ترین راه تحلیل حوادث و کسی هم چندان نمی تواند با آن مقابله کند. همین طرز فکر یک قرن است که نگذاشته عموم مردم هم بتوانند در مورد مسائل کلان کشور تحلیل کنند و اغلب تحت تاثیر عقاید ناشی از توهم توطئه به اصطلاح روشنفکران شان بوده اند.
اما نکته مهمی که بنده خواستم به ایشان بگویم. پس کو ارتباطات فرهنگی و بین ملتی؟!
آیا تعمیق روابط مثلا ترکیه با کشورهای آسیانه مرکزی فقط در سایه تعاملات نیاز بوده است یا این که ترکیه تعامل فرهنگی را دوش به دوش تعاملا ت سیاسی اقتصادی جلو برد؟
آیا روابط بین آمریکا و انگلیس فقط در سایه تعاملا ت اقتصای سیاسی و نظامی قرار دارد؟ آیا توجه نکرده اید که به خصوص انگلیس در تعاملات با آمریکا بر روی فرهنگ و زبان مشترک خیلی تاکید دارد این چنین است که رابطه ای خلل ناپذیر ایجاد کرده است!
آیا ما رابطه فرهنگی خوی با دنیای عرب با دنیای ترک با دنیای اسلام داریم؟ یا اینکه مثل این نویسنده همه چیز را منحصرا از دریچه اقتصاد و سیاست دیده ایم. به نظر من ایشان در مقابل هجمه سنگینی که متاسفانه به کشور ما در تمام زمینه ها وارد می شوند مبهوت مانده اند و نمی توانند پاسخ خوبی به آن بدهند و لذا به توجیه این چنینی روی آوره اند. نیاز، ترس، سکوت غلبه!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۲ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
1
50
ضمن تشکر بر اینها این را هم بیفزایید که ما نه تنها همه را از خود میرانیم بلکه در داخل نیز از یکدیگر متنفریم و مدام یا در حال غر زدن علیه این و انیم یا در حال رجز خانی و طلب مرگ برای این و ان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
82
11
از عصر ایران تقاضا دارم در انتشار یادداشت های ایشان دقت و احتیاط بیشتری کنند. مطالب ایشان اصلاً پیچیده نیست. بسیار همه پسند است اما جرات نتیجه گیری صریح و روشن ندارند. آنچه ایشان القا میکنند با بسیاری از مبانی دینی و سیاسی ما ناسازگار و غیر قابل تحقق است. در لفافه سخن میگویند و البته مدعی اخلاق مداری هم هستند. آیا بنده نوعی نمیتوانم از حجم صنعت توریسم در دبی سخن بگویم و همه را حسرت زده کنم و نگویم که دبی چگونه دبی شد؟
پاسخ ها
علیرضا
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۰۴- ۱۳۹۵/۱۱/۱۹
دوست بدسواد عزیز
کمی!!! بیشتر مطالعه کن.
داوود
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۲۵ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
1
51
یک حرف درست را با هزار زبان و واژه ی مختلف هم بیان کنی در نهایت همان است و آن حرف این است که نمیشود با همه سر جنگ داشت یا نمیشود جوری رفتار کرد که همه باهات سر جنگ داشته باشن اینجوری رفتار کردن در دنیای امروز نتیجه اش چیزی است شبیه سرنوشت ما
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۱ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
4
45
با تشکر از عصر ایران بابت انتشار این مطلب بسیار آموزنده و راهگشا از آقای دکتر سریع القلم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۲۸ - ۱۳۹۵/۱۱/۱۸
2
51
یعنی شعار ندیم ،حرفی برای گفتن نداریم
پربازدید ها