انتشار کتابی درباره سعدی در ترکیه

کتاب «دریچه‌ صبح: بازشناسی زندگی و سخن سعدی» یکی از نوشته‌های کاووس حسنلی درباره‌ سعدی شیرازی است که در سال ۱۳۸۹ از سوی انتشارات خانه‌ کتاب منتشر شده است.

این کتاب دویست‌صفحه‌ای که بیشتر به مخاطبان عمومی توجه داشته در چهار فصل تنظیم شده است. در این فصل‌ها زندگی سعدی و روزگار او، آثار نظم و نثر سعدی با تکیه بر زیبایی‌شناسی و پیام‌های اجتماعی بررسی شده و مجموعه‌ای از دیدگاه‌های صاحب‌نظران جهان درباره‌ سعدی نیز معرفی شده است. در فصل پایانی کتاب هم سعدی و حافظ از زوایای مختلف با هم مقایسه شده‌اند. در این کتاب بیشتر به چند و چون آثار سعدی پرداخته شده و شرح زندگی او کمتر مورد توجه بوده است؛ زیرا به نظر دکتر حسنلی «سعدی به این دلیل که سفرهای بسیار رفته یا عمر زیاد داشته یا زندگی شخصی او چگونه بوده، معروف نشده، بلکه شهرت او برآمده از آثار درخشانی‌ است که آفریده است».

حسنلی سال‌ها پیش با همین شیوه کتاب «چشمه‌ خورشید» را درباره حافظ نوشته بود که برای نخستین‌بار در مراکش منتشر شد. این کتاب تاکنون به زبان‌های عربی و فرانسه ترجمه شده است .

اینک ترجمه کتاب «دریچه صبح» به همت دو تن از استادان ترکیه (خانم‌ها: اسرا چاکار و الیف ناموغلو) به زبان ترکی استانبولی انجام شده و با نام «سعدی شیرازی» در آستانه‌ یادروز سعدی در استانبول منتشر شده است.

در کتاب «دریچه‌ صبح» آمده است: «سعدی یکی از نامدارترین سخن‌سرایان جهان است که بسیاری از اندیشمندان را به ستایش واداشته. شاعری که اندیشه‌های نورانی و افسونگری‌های هنری او در سخن چنان رستاخیزی برپا کرده که او را در زمان‌ها و در مکان‌ها به شایستگی گسترده است. تنوع آثار سعدی و چیره‌دستی مسلّم او در میدان‌های گونه‌گون سخن، نام او را به عنوان سخن‌وری توانا و  اندیشه‌ورز در سراسر دنیا گسترانیده، سلیقه‌های مختلف را به سوی خود درکشیده و بسیاری را به پیروی واداشته است.

آوازه‌ سعدی در همان زمانه‌ پرآشوب و خون‌بار مغول، به شایستگی گسترش یافته و بخش‌هایی از آثار او به دست بسیاری از اهل ادب و معرفت افتاده است. نشانه‌های این آوازه‌ گسترده و «ذکر جمیل» را هم در سخن خودِ سعدی به روشنی می‌توانیم ببینیم و هم در آثار برخی از معاصران او:

"ذکر جمیل سعدی که در افواه عوام افتاده و صیت سخنش که در بسیط زمین منتشر گشته و قصب‌الجیب حدیثش که همچون شکر می‌خورند و رقعه‌ منشآتش که چون کاغذ زر می‌برند .... "

پیش‌تر نیز برخی آثار نوشتاری کاووس حسنلی به زبان استانبولی ترجمه و در ترکیه منتشر شده است. از آن جمله می‌توان به ترجمه‌ جریان‌شناسی شعر معاصر (مقدمه‌ گونه‌های نوآوری در شعر معاصر ایران) توسط دکتر قدیر تورگوت و پشت کرشمه‌های مرمره (مجموعه اشعار) توسط دکتر علی گزل یوز  اشاره کرد.

دکتر حسنلی همچنین سه سال به عنوان استاد میهمان در دانشگاه استانبول تدریس و برای آشنایی مردم ترکیه با ادبیات پربار ایران (از آغاز تا دوره معاصر) کتابی را با عنوان «زبان همدلی» تالیف کرده که به عنوان متن کتاب درسی دانشگاهی در سال ۲۰۱۴ در استانبول منتشر شده است.

حسنلی از سعدی‌پژوهان شناخته‌شده به‌شمار می‌رود و مهمترین کتاب او درباره‌ سعدی، «فرهنگ سعدی‌پژوهی» است. از او به‌جز این اثر چند کتاب دیگر نیز در ارتباط با سعدی منتشر شده که «سلسله‌ موی دوست»، «سعدی آتش‌زبان»، «شیرین‌تر از قند»، «بازنویسی گلستان»، «ورق درخت طوبا» و «راهنمای موضوعی سعدی‌شناسی» از آن جمله است .