شب بیست‌ونهم: به تاراج رفتن شهرزاد

بالاخره پخش فصل دوم سریال شهرزاد شروع شد اما در کنار خوشحالی علاقه‌مندان این سریال از به سر آمدن انتظار برای آغاز فصل دوم، ماجرای پخش غیرقانونی شهرزاد اتفاق ناخوشایندی بود که می‌توان درباره چگونگی آن قدری تامل کرد.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که محمد امامی تهیه کننده سریال شهرزاد پیش از این درباره اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از پخش غیرقانونی این سریال گفته بود: «ما تمام تمهیدات لازم را برای اینکه دانلود و بارگذاری غیرقانونی سریال انجام نشود، ترتیب دادیم... ما حتی مجوز اف بی آی وارنینگ «FBI WARNING» را هم گرفته ایم...»

باوجود تمام این اقدامات، شاهد انتشار غیرقانونی این سریال در وبسایت یوتیوب بودیم و با جست و جویی سرسری خواهیم دید که تنها یک روز پس از انتشار، قسمت اول شهرزاد در یوتیوب بیش از ۱۰۰۰۰۰ بار به صورت غیرقانونی دیده شده. سوالی که می‌توان پرسید آنست که آیا راهی برای جلوگیری از این اتفاق و یا کاستن از حجم بازدیدهای غیرقانونی وجود نداشته؟

مسلما در تمام جهان نیز باوجود اقدامات پیشگیرانه نمی‌توان آمار تخلقات اینچنینی را به صفر رساند و به کلی از وقوع آن جلوگیری کرد تا جایی که این اتفاق دامنگیر سریال‌های مطرح جهانی همچونGame Of Thrones نیز بوده و هست، اما آیا راهکاری برای کاهش معنادار این اعداد وجود نداشته که از سوی تهیه کنندگان سریال شهرزاد نسبت به آن بی توجهی شده باشد؟

باتوجه به اینکه بازدیدهای غیرقانونی سریال شهرزاد در فضای اینترنت و از طریق سایت‌هایی مثل یوتیوب انجام گرفته می‌توان نتیجه گرفت که این تعداد از افراد به هر دلیل توانایی خرید یا تمایل به خرید DVD‌های سریال شهرزاد را نداشته اند و از سوی دیگر در فضای اینترنت نیز به هر دلیل به وب سایت تازه تاسیس شده‌ای که تهیه کنندگان این سریال برای فروش آن تدارک دیده‌اند مراجعه نکرده‌اند. حال سوال اینجاست: آیا در فضای کسب و کار اینترنتی کشور هیچ ظرفیت دیگری برای عرضه سریال شهرزاد وجود نداشته؟

چندین سال است در کشور ما بسترهای VOD فعالیت خود را در ابعادی گسترده آغاز کرده اند و در سال‌های اخیر توانسته اند تعداد قابل توجهی از کاربران را به خود جذب کنند؛ از همین جهت شاید یکی از راهکارهایی که می‌توانست از تعداد بسیار دانلودهای غیرقانونی این سریال جلوگیری کند ارائه این مجموعه بر بستر سرویس‌های VOD بود. چرا که بازدیدها و دانلودهای غیرقانونی در فضای اینترنتی صورت گرفته و راهکاری که سرویس‌های VOD ارائه می‌دهند نیز برای کاربران فضای اینترنت است. از سوی دیگر قیمت خرید اشتراک در این بسترها به گونه ای است که شاید کاربرانی را که حاضر به پرداخت قیمت‌های موجود در بازار شبکه نمایش خانگی نیستند ترغیب به خرید اشتراک کرده تا از این طریق ضمن کاهش دانلودهای غیرقانونی، تهیه کنندگان شهرزاد نیز کمتر متضرر شوند.

البته تهیه کنندگان محترم شهرزاد به عنوان راهکار جایگزین وب سایتی را برای این منظور معرفی کرده اند که خود قرار است به پشتوانه شهرت سریال شهرزاد شناخته شود، در حالی که بسترهای VOD که از قبل در فضای کسب و کار مشغول به فعالیت بوده اند با داشتن تعداد قابل توجهی کاربر و مخاطب می‌توانستند ظرفیت قابل اعتنایی باشند برای تضمین فروش بیشتر شهرزاد. همان گونه که در مورد سریال «عاشقانه» به کارگردانی«منوچهر هادی» این اتفاق افتاد و با پخش این سریال در سرویس‌های VOD در کنار پخش فیزیکی در شبکه نمایش خانگی از تمامی ظرفیت‌های موجود برای عرضه یک سریال به خوبی استفاده شد تا کمتر شاهد چنین اتفاقی برای سریال عاشقانه باشیم.

نکته قابل تامل دیگر آنکه تهیه کنندگان شهرزاد با معرفی سایت لوتوس که در آن امکان دانلود به روشی ناصحیح داده می شود و همچنین بستن قرارداد با سایر سایت هایی که فعالیت غیررسمی داشته و ملزم به رعایت حقوق صاحبان آثار نیستند، خود اولین و بزرگترین گام را برای بارگزاری غیر قانونی آثار فرهنگی و تغییر رفتار مصرف از نمایش آنلاین به دانلود محتوی برداشته‌اند.

امیدواریم که در آینده تهیه کنندگان مجموعه‌های اینچنینی ضمن استفاده از تمامی ظرفیت‌های موجود راه‌های دسترسی قانونی به آثار خود را آسان کرده و کاربران نیز با رعایت حقوق مادی و معنوی صاحبان آثار، از دانلود یا تماشای غیرقانونی بپرهیزند که البته این امر مستلزم تلاش‌های هدفمند در حوزه فرهنگ‌سازی بوده و هست!