ارمني‌ها «شهريار» مي‌خوانند و می‌شنوند

روزنامه اعتماد نوشت: در ادامه روند ترجمه آثار شاعران معاصر به زبان‌هاي ديگر، اين‌بار قرعه به نام شهريار افتاد و گزيده‌اي از شعرهاي شاعر «حيدر بابا» به زبان ارمني ترجمه و در ارمنستان منتشر شد.

ترجمه آثار نويسندگان و شاعران معاصر برخلاف شاعران كلاسيك، سابقه چندان طولاني مدتي در كشور ما ندارد و برنامه چندان مشخص و مدوني هم براي ترجمه و معرفي آثار ادبي معاصرمان در كشورهاي ديگر نداريم و آنچه رخ مي‌دهد، بيشتر برآمده از دغدغه‌هاي شخصي و ذوق خودجوش اشخاص است.

با اين حال در چند وقت اخير به طور مداوم خبرهايي درباره ترجمه و انتشار آثار ادبي در كشورهاي گوناگون منتشر مي‌شود. هرچند هنوز تا رسيدن به جايگاهي كه شايسته ادبيات ما باشد، راهي طولاني در پيش داريم. به تازگي گزيده‌اي از شعرهاي قيصر امين‌پور، به كوشش بنياد مطالعات ايراني در لندن با همكاري حوزه هنري، ترجمه و منتشر شد و اخيرا هم سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، از ترجمه گزيده‌اي از شعرهاي شهريار به زبان ارمني و انتشار اين مجموعه در ارمنستان خبر داده است.

 آن گونه كه روابط عمومي اين سازمان خبر داده، گزيده شعرهاي شهريار هم به صورت كتاب و هم به صورت لوح فشرده (سي دي) در ارمنستان منتشر شده است. اين كتاب و لوح فشرده به كوشش رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در ارمنستان منتشر شده و هدف از انتشار آن، آشنايي انديشمندان و فرهيختگان ارمني با فرهنگ و تمدن ايران زمين در قالب كتاب و لوح‌هاي فشرده صوتي عنوان شده است. اين رايزني اعلام كرده كه براي اجرايي شدن اين هدف، تلاش مي‌كند تا آثار ديگر بزرگان و مفاخر فرهنگ و ادبيات كشورمان را هم ترجمه و منتشر كند و با همين نگاه، گزيده شعرهاي شهريار و ٢١ غزل از مجموعه «حيدر بابا» در ۱۰۳ صفحه به زبان ارمني، ترجمه و منتشر شده است.

پيش از اين آثار شاعران كلاسيك ايران در ارمنستان منتشر شده است كه شامل ١٠ مجموعه از شعرهاي شاعراني مانند فردوسي، نظامي، مولوي، سعدي، رودكي، حافظ، عمر خيام، بابا طاهر و... بوده است و در كنار اينها امام خميني (ره) نخستين چهره معاصري است كه شعرهاي او در ارمنستان منتشر شده است. با اين وصف، محمد حسين شهريار نخستين شاعر معاصري است كه در اين مجموعه‌ها مورد توجه قرار گرفته است و تهيه‌كنندگان اين كتاب صوتي ابراز اميدواري كرده‌اند كه اين اثر پس از كتاب‌هاي صوتي بزرگاني كه نام آنان را برشمرديم، در تعميق شناخت فرهنگي از ايران‌زمين تاثير بسزايي داشته باشد. واراند سوكيسيان، از مترجمان برجسته ارمنستان، شعرهاي شهريار را به زبان ارمني ترجمه كرده است و گويندگي كتاب صوتي توسط آيدا آساطوريان، از گويندگان ارمنستان، انجام شده است.

محمد حسين بهجت تبريزي با نام هنري شهريار شاعر نامدار اهل تبريز است كه به دو زبان فارسي و تركي شعر مي‌سرود و در انواع قالب‌هاي ادبي همچون غزل، قصيده، مثنوي، رباعي و شعر نيمايي مهارت داشت. زندگي شخصي پر فراز و نشيبش با عشق ناكامي كه داشت، موجب شد اين شاعر علاوه بر شعرهاي پرمايه‌اش از وجوهي ديگر نيز براي عموم مردم شناخته شده باشد. او هرچند در تهران مي‌زيست اما براي آرامگاه ابدي‌اش، همان شهر زادگاهش را ترجيح داد و به درخواست خودش در مقبره‌الشعراي تبريز به خاك سپرده شد. شهريار جزو معدود شاعران معاصري است كه رسانه ملي هم به او بي‌توجه نبوده است و فيلمساز همشهري‌اش، كمال تبريزي، سريالي را درباره زندگي او و به نام او ساخت هرچند كه بعدها بخش‌هايي از اين سريال با واكنش و دلگيري فرزندان آقاي شاعر رو به رو شد و آنان به سبب تصويري كه اين سريال از مادرشان ارايه داده بود، آزرده شدند.