امتيازگيري تركيه زير چتر روس‌ها

روزنامه آفرینش نوشت:

کارشناسان و تحليلگران سياسي نسبت به تقاضاي ترکيه براي امضاي قرارداد خريد سامانه هاي موشکي «اس – 400» از روسيه هشدار مي دهند و آن را فراتر از سنت هاي رايج در روابط بين المللي ترکيه مي دانند. آنها مي گويند در حالي که کشورهاي عضو اتحاديه اروپا از سياست هاي رجب طيب اردوغان، رئيس جمهوري ترکيه در زمينه حقوق بشر به شدت انتقاد مي کنند و معتقدند که وي به طور بي سابقه اي وارد چالش در موضوعات حساس استراژيک و امنيتي به خصوص در رابطه با ناتو شده است، دريافت چنين سامانه اي مي تواند توازن در منطقه را به هم بريزد.

اردوغان که روياي احياي امپراطوري عثماني را در ذهن مي پروراند، روي سردي روابط با آلمان حساب کرده است تا به اين ترتيب روابط تاريخي ترکيه با غرب را بشکند، از سوي ديگر به سمت روسيه گرايش پيدا کرده و مي خواهد موشک هاي پيشرفته اس – 400 از اين کشور بخرد که نشان مي دهد وي تلاش دارد روابط ترکيه را با غرب را در ظاهر به طور کامل قطع کند و روسيه را به عنوان پناهگاه امني در صورت انتخاب گزينه خودداري از پيوستن به اتحاديه اروپا نشان دهد.

اردوغان روي خشم ترک ها از اروپا حساب کرده است. مردم ترکيه از اين که اتحاديه اروپا پيوستن کشورشان به اين اتحاديه را تا اين اندازه به تاخير انداخته در حالي که کشورشان در سطح يک کشور پيشرفته و مستقل ارتقا يافته است، ناراحت هستند.

حزب عدالت و توسعه و در راس آنها رئيس جمهوري ترکيه تمام تلاش خود را مي کنند تا اين ديدگاه را جا بيندازند که هويت ترکي با اروپايي بسيار تضاد دارد و حتي مي تواند اين دو هويت با هم برخورد داشته باشند. اردوغان همچنين بر موج مذهب گرايي مردم ترکيه سوار شده و روابط جنجالي اش با گروه هاي اسلام گراي سياسي در منطقه را به شدت تقويت کرده است تا آن جا که خود را دشمن فرهنگي با اروپا جلوه داده و احياي امپراطوري عثماني را که نقش سلطان و رهبر در آن بارز بود، توجيه کند.اين رويکرد بعد از آن که کودتاي ژوئيه سال گذشته ميلادي شکست خورد، پررنگ تر شده است.نفرت پراکني اردوغان عليه اروپايي ها در زمان تبليغات براي رفراندوم تغيير قانون اساسي در ترکيه خود را به خوبي نشان داد. در آن موقع کشورهاي اروپايي از پذيرفتن وزراي دولت ترکيه براي سخنراني در دفاع از رفراندوم خودداري مي کردند و اردوغان و هم حزبي هاش به اين بهانه انتقادهاي شديد اللحني را متوجه اروپايي ها مي کردند.

لذا حرکت ترکيه به سمت روسيه و عقد قرارداد خريد موشکي با آن و همچنين پذيرفتن چتر روسيه بر بالاي سر خود، واکنشي است از سوي اردوغان براي ابراز خشمش به اروپايي ها تا به آنها بگويد اگر بخواهند ترکيه را به جمع خود نپذيرند روسيه و شرق عموما گزينه اي قابل دسترس برايش هستند.

البته بخشي از تلاش ترکيه براي نزديک شدن به روسيه و افزايش اختلافات با واشنگتن را بايد بر سر تعامل با کردها مرتبط دانست. ترکيه از اين که اروپا و امريکا از مخالفان کرد حمايت مي کنند، خشنود نيست و مي گويد کردهاي سوريه از لحاظ سياسي ادامه روي فکري کردهاي پ.ک.ک در ترکيه هستند. از اين رو اگر اروپا و امريکا واقعا ترکيه را شريک و متحد خود مي دانند نبايد دست اتحاد به سمت کردهاي سوريه درازکنند.

ماحصل اين مسائل را مي‌توان اينگونه جمع بندي كرد كه اردوغان با استفاده از نفرت فرهنگي نسبت به غرب و استفاده ابزاري از ارتباط با گروه‌هاي تكفيري و همچنين بهره گيري از توان نظامي روسيه، درصدد فشار به اتحاديه اروپا براي بازيابي و ارتقاي جايگاه تركيه در غرب مي‌باشد.

اين موضوع بركسي پوشيده نيست كه ترك‌ها توان مقابله و رويارويي و حتي مخالفت جدي با سياست‌هاي آمريكا را ندارند، لذا صرفاً تاحدي پيش خواهند رفت كه از وضعيت و فرصت‌هاي موجود نهايت استفاده را ببرند. لذا پشت كردن تركيه به ناتو و يا قرارگرفتن رو در روي اتحاديه اروپا و آمريكا به نظر اقدامي عقلاني از سوي اتاق فكر تركيه نخواهد بود.