تاریخ:
احمدرضا عابدزاده در مراسم خاکسپاری اکبر عبدی 
درس هفتاد و یک
جامعه مردسالار عربستان و اصلاحات حقوق زنان
شهیندخت مولاوردی دستیار رئیس جمهور در امور حقوق شهروندی در کانال تلگرامی خود نوشت:
اصلاحات اخیر در حوزه حقوق زنان در عربستان سعودی را میتوان از ۲منظر تحلیل کرد؛ یک منظر براساس تصویر رایج و کلیشهای از جامعه عربستان شکل گرفته که آنرا متکی بر در آمدهای سرشار نفتی و با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی میداند.
اين نگاه ما را به سمت برداشتي بدبينانه سوق ميدهد كه براساس آن، اصلاحات و تحولات اخير را بايد نوعي حركت سطحي، دستوري و فرمايشي قلمداد كرد. از منظر ديگر، بررسي اطلاعات و گزارشهايي كه در سالهاي اخير در مورد عربستان منتشر شده، ما را در نهايت در مورد ارتقاي جايگاه زنان در جامعه عربستان خوشبين ميكند.جامعه عربستان اكنون داراي يك طبقه تحصيلكرده است و نميتوان نقش اين عامل را در انجام اصلاحات اخير ناديده گرفت. اين طبقه به هر حال با دنياي خارج تعامل و مراوده دارد و متاثر از شرايط كشورهاي دمكراتيك، مطالبات خود را از حكومت عربستان مطرح ميكند. بررسي وضعيت رشد علمي دانشگاههاي عربستان و ديگر شاخصهاي توسعه انساني اين كشور نگاه واقعبينانهتري بهدست ميدهد.
رتبه علمي دانشگاههاي عربستان طي سالهاي اخير با رشد فزاينده روبهرو بوده است. بهطور مثال دانشگاه ملك عزيز با سابقه 50ساله در مرز ورود به جمع 100دانشگاه برتر دنياست. ممكن است شائبه پرداخت دلارهاي نفتي براي قرار گرفتن در اين سطح مطرح شود اما در فضاي رقابتهاي علمي تاثير چنين اقداماتي متصور نيست. براساس آمار سال 2014، ميانگين سطح سواد در عربستان به 94.7درصد رسيده و ميزان باسوادي زنان 91.4درصد بوده است. نرخ مشاركت اقتصادي زنان عربستاني نيز طي سال گذشته ميلادي به 20درصد رسيده است. در كنار اينها، با اعمال سهميهبندي جنسيتي در مجلس عربستان، سهم زنان از كرسيها به حدود 20درصد رسيده است. هرچند سازوكار مجلس عربستان با سازوكار مجالس كشورهاي دمكراتيك فاصله زيادي دارد اما توجه به ضرورت حضور زنان، يك نگاه جديد است؛ نگاهي كه در چارچوب طرح چشمانداز 2030اين كشور قرار ميگيرد.
بررسي چنين شاخصهايي نشان ميدهد عربستان ديگر با يك جامعه بيسواد كه با مطالبهگري ميانهاي ندارد، روبهرو نيست. سير و روند تغييرات اخير ريشه در ويژگيهاي جديد جامعه عربستان دارد.اكنون بخش اعظم تحصيلكردههاي عربستان را زنان تشكيل ميدهند كه با كسب آگاهي جنسيتي، به مطالبهگري رو آوردهاند. شواهد طي روزهاي اخير نشان ميدهد جامعه مردسالار عربستان به راحتي اين تغييرات را نپذيرفته و حتي كار به تهديد كردن زنان هم رسيده است. در جامعهاي كه فرهنگ مردسالاري در تار و پود آن نفوذ كرده، اين واكنشها چندان دور از ذهن نبود اما اين واقعيت را نميتوان از نظر دور داشت كه اينگونه اصلاحات حتي اگر فرمايشي و از بالا به پايين باشد، براساس قاعده تأثير و تأثير متقابل قانون و فرهنگ، به نتيجه خواهد رسيد و سرانجام زنان عربستان هم شاهد ارتقاي جايگاه خود در بطن جامعه و خانواده خواهند بود.
اصلاحات اخیر در حوزه حقوق زنان در عربستان سعودی را میتوان از ۲منظر تحلیل کرد؛ یک منظر براساس تصویر رایج و کلیشهای از جامعه عربستان شکل گرفته که آنرا متکی بر در آمدهای سرشار نفتی و با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی میداند.
اين نگاه ما را به سمت برداشتي بدبينانه سوق ميدهد كه براساس آن، اصلاحات و تحولات اخير را بايد نوعي حركت سطحي، دستوري و فرمايشي قلمداد كرد. از منظر ديگر، بررسي اطلاعات و گزارشهايي كه در سالهاي اخير در مورد عربستان منتشر شده، ما را در نهايت در مورد ارتقاي جايگاه زنان در جامعه عربستان خوشبين ميكند.جامعه عربستان اكنون داراي يك طبقه تحصيلكرده است و نميتوان نقش اين عامل را در انجام اصلاحات اخير ناديده گرفت. اين طبقه به هر حال با دنياي خارج تعامل و مراوده دارد و متاثر از شرايط كشورهاي دمكراتيك، مطالبات خود را از حكومت عربستان مطرح ميكند. بررسي وضعيت رشد علمي دانشگاههاي عربستان و ديگر شاخصهاي توسعه انساني اين كشور نگاه واقعبينانهتري بهدست ميدهد.
رتبه علمي دانشگاههاي عربستان طي سالهاي اخير با رشد فزاينده روبهرو بوده است. بهطور مثال دانشگاه ملك عزيز با سابقه 50ساله در مرز ورود به جمع 100دانشگاه برتر دنياست. ممكن است شائبه پرداخت دلارهاي نفتي براي قرار گرفتن در اين سطح مطرح شود اما در فضاي رقابتهاي علمي تاثير چنين اقداماتي متصور نيست. براساس آمار سال 2014، ميانگين سطح سواد در عربستان به 94.7درصد رسيده و ميزان باسوادي زنان 91.4درصد بوده است. نرخ مشاركت اقتصادي زنان عربستاني نيز طي سال گذشته ميلادي به 20درصد رسيده است. در كنار اينها، با اعمال سهميهبندي جنسيتي در مجلس عربستان، سهم زنان از كرسيها به حدود 20درصد رسيده است. هرچند سازوكار مجلس عربستان با سازوكار مجالس كشورهاي دمكراتيك فاصله زيادي دارد اما توجه به ضرورت حضور زنان، يك نگاه جديد است؛ نگاهي كه در چارچوب طرح چشمانداز 2030اين كشور قرار ميگيرد.
بررسي چنين شاخصهايي نشان ميدهد عربستان ديگر با يك جامعه بيسواد كه با مطالبهگري ميانهاي ندارد، روبهرو نيست. سير و روند تغييرات اخير ريشه در ويژگيهاي جديد جامعه عربستان دارد.اكنون بخش اعظم تحصيلكردههاي عربستان را زنان تشكيل ميدهند كه با كسب آگاهي جنسيتي، به مطالبهگري رو آوردهاند. شواهد طي روزهاي اخير نشان ميدهد جامعه مردسالار عربستان به راحتي اين تغييرات را نپذيرفته و حتي كار به تهديد كردن زنان هم رسيده است. در جامعهاي كه فرهنگ مردسالاري در تار و پود آن نفوذ كرده، اين واكنشها چندان دور از ذهن نبود اما اين واقعيت را نميتوان از نظر دور داشت كه اينگونه اصلاحات حتي اگر فرمايشي و از بالا به پايين باشد، براساس قاعده تأثير و تأثير متقابل قانون و فرهنگ، به نتيجه خواهد رسيد و سرانجام زنان عربستان هم شاهد ارتقاي جايگاه خود در بطن جامعه و خانواده خواهند بود.
لینک کوتاه: کپی لینک
ارتش: پاسخمان به تجاوزات احتمالی دشمنان، شدید و کوبندهتر خواهد بود صدور حکم محکومیت قطعی پژمان جمشیدی به تحمل ۹۹ ضربه شلاق پل اسکیل لین؛ پل چرخانی که مسیر کشتی ها را باز می کند برخورد ایران با ۶ کشتی متخلف در تنگه هرمز/ منبع آگاه: یک کشتی دچار حادثه شد مرسدس بنز L-1113؛ اسب کاری و خاطره انگیز (+اینفوگرافیک) هیچ خونی به او نمیخورد؛ روایت نجات مادر قزوینی با نادرترین گروه خونی «بمبئی» واقعیت یا هوش مصنوعی؟ رازهای پرنده ای که شبیه عکس های فتوشاپی است! (+تصاویر) پل آبی ماگدبورگ؛ بزرگ ترین مسیر آبی معلق جهان که رودخانه را پشت سر گذاشت چرا در بیشترین فاصله از خورشید، گرمترین روزها را تجربه میکنیم؟ از پای پرانتزی تا اسکولیوز؛ آشنایی با شایع ترین ناهنجاری های اسکلتی بدن (+اینفوگرافیک) موتورسیکلتها هم مشمول طرح ترافیک پایتخت میشوند؟ یافتهای برخلاف تصورات قبلی: نوشیدن آب همراه غذا میتواند باعث پرخوری شود دولت ترامپ کمبود سلاح را به گردن دولت بایدن انداخت برای کاهش مصرف بنزین، گران کردن راهحل مناسبی نیست/ روشهای دیگر را هم امتحان کنید گزارش «کپلر» از آخرین وضعیت تردد در تنگههای هرمز و بابالمندب