ترکیه از فروش نفت توسط اقلیم کردستان جلوگیری می‌کند

رئیس جمهوری ترکیه می‌گوید این کشور در همراهی با ایران و دولت عراق، از صدور نفت توسط اقلیم کردستان جلوگیری خواهد کرد. اقلیم کردستان عراق از طریق ترکیه روزانه بیش از نیم میلیون بشکه نفت صادر می‌کند.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه روز پنجشنبه (۵ اکتبر/ ۱۳ مهر) در راه بازگشت از سفر یک روزه‌اش به تهران اعلام کرد که ترکیه به همراه ایران و دولت مرکزی عراق، از صدور نفت توسط اقلیم کردستان عراق جلوگیری خواهد کرد.

به گفته اردوغان، این اقدام در واکنش به همه‌پرسی استقلال ۲۵ سپتامبر در اقلیم کردستان عراق است. ترکیه، ایران و دولت مرکزی عراق این همه‌پرسی را مخالف قانون اساسی عراق می‌دانند و با آن مخالفت کرده‌اند.
رئیس جمهور ترکیه تنها شرط کشورش برای بازگشت به روابط عادی‌ با اقلیم کردستان عراق را "لغو همه‌پرسی"  ۲۵ سپتامبر اعلام کرد.

اقلیم کردستان عراق روزانه  بین ۵۵۰ تا ۶۵۰ هزار بشکه نفت از طریق خط لوله‌ای که از کردستان عراق به بندر جیهان ترکیه وصل می‌شود صادر می‌کند. قرارداد احداث این خط لوله در سال ۲۰۱۳ میان ترکیه و مقام‌های اقلیم کردستان امضا و از سال ۲۰۱۴ صدور نفت از این خط لوله آغاز شد.

با آغاز فروش نفت از سوی اقلیم کردستان، دولت مرکزی عراق پرداخت حقوق کارکنان اداری و نیروهای نظامی اقلیم را قطع کرد. از آن زمان تاکنون ارتباط سیاسی و اداری مقام‌های کردستان عراق با دولت مرکزی به تدریج کاهش یافته و تا حدود زیادی نیز تنش‌آلود شده است.

رئیس جمهوری ترکیه هم‌چنین از برگزاری همه‌پرسی استقلال کردها در کرکوک نیز انتقاد کرد. اردوغان گفت، کردها اجازه برگزاری رفراندوم در کرکوک را نداشتند.

کرکوک بخشی از قلمرو اقلیم کردستان عراق نیست، اما کردهای زیادی در این شهر ساکن هستند.

هشدار نخست‌وزیر عراق به اقلیم کردستان

هم‌زمان با اظهارات رئیس جمهوری ترکیه درباره صادرات نفت اقلیم، حیدر عبادی نخست‌وزیر عراق نیز نسبت به استقرار نیروهای نظامی اقلیم کردستان در استان کرکوک هشدار داد. این هشدار، واکنش دولت مرکزی عراق به انتشار گزارش‌هایی درباره تجمع نیروهای  پیشمرگ در استان کرکوک است.

به گزارش رسانه‌های ایران، عبادی گفته است: «اطلاعات در دست ما به تجمع نظامیان نیروهای پیشمرگ در کرکوک اشاره دارد. ما این اقدام را خطرناک و غیرقابل‌قبول در همه مناطق مورد نزاع میان بغداد و اقلیم کرد می‌دانیم. دولت عراق هرگونه تنش و انتقال نیروها به مناطق مورد نزاع را رد می‌کند.»

نخست‌وزیر عراق از مقام‌های اقلیم کردستان خواست تا اقدامات فوری‌ برای عادی‌سازی اوضاع اتخاذ کنند و اجازه دهند که نیروهای عراقی به این مناطق بازگردند.

عبادی گفت، اداره این مناطق باید به طور مشترک اما تحت رهبری دولت فدرال در بغداد صورت گیرد. وی تاکید کرد: «ما سیاست بلعیدن زمین و قرار گرفتن در برابر عمل انجام‌شده به‌زور اسلحه را نمی‌پذیریم.»

کرکوک از جمله مناطق مورد مناقشه میان اقیلم کردستان و دولت مرکزی عراق است و یک ماده قانون اساسی عراق به نحوه تعیین تکلیف این مناطق اختصاص داده شده است.

کرکوک در سال ۲۰۱۴ برای مدت کوتاهی به کنترل داعش درآمد، اما پیشمرگان اقلیم کردستان آن را از چنگ نیروهای داعش درآوردند. از آن زمان تاکنون، کردها کنترل این شهر نفت‌خیز عراق را در دست دارند.