نقد منصفانه، نیاز طرح تحول اقتصادی

عصرایران- فوریت "طرح تحول اقتصادی" روز گذشته در مجلش شورای اسلامی تصویب شد. تصویب این فوریت البته به معنای آن نیست که لایحه تقدیمی دولت به تصویب نهایی رسیده و قطعا اجرایی می شود بلکه این، بدان معناست که طرح تحول، در کمیسیون حزبی و کمیسیون های فرعی در مدت قانونی یک ماهه که قابل تمدید تا یک ماه دیگر نیز هست، بررسی می شود و بعد از آن، بدون نوبت در صحن علنی مجلس به رای نمایندگان گذاشته می شود.

با توجه به رایزنی های پیشین دولت و رای نسبتا مناسبی که فوریت لایحه "تحول اقتصادی" دولت در مجلس شورای اسلامی آورده است، پیش بینی می شود این لایحه، تا پایان امسال، لباس قانون به تن کند و عملیات اجرایی طرح تحول از سال آینده شروع شود.

هر چند نگرانی های زیادی در سطح جامعه و حتی در میان بسیاری از کارشناسان درباره طرح تحول وجود دارد اما باید گفت که اصل این طرح - فارغ از جزییات و نحوه اجرا که هنوز به طور کامل مشخص نیست- پاسخی به به دغدغه سالهای طولانی کسانی است که در این کشور، دستی بر مدیریت کلان داشته و با مباحث اقتصادی عمده آشنا هستند.

تقریبا بعد از پایان جنگ و روی کار آمدن دولت هاشمی رفسنجانی، این بحث که یارانه ها، باید هدفمند شود و کشور به سمت انتقاد آزاد مبتنی بر بخش خصوصی حرکت نماید، شاه بیت مباحث اقتصادی کشور بوده و چه ناله ها که در طول این سالها از فقدان عزمی برای گشودن این "گره اصلی اقتصاد ملی" از قلم و بیان اقتصاددانان به آسمان نرفته است. این اتفاق باید سرانجام روزی رخ می داد زیرا نمی شد تا به ابد نظام اقتصاد فشل دولتی و یارانه های کورکورانه به بالندگی اقتصادملی حتی اندیشه هم کرد.

طرح تحول اقتصادی در واقع پاسخی است به این دغدغه دیرین اقتصاددانان مطرح کشور که در صورت اجرای صحیح، این طرح می تواند به مثابه دروازه ای باشد برای گذر از اقتصاد یارانه محور دولتی به سمت اقتصاد هوشمند بخش خصوصی و تعاونی.

گذشته از همان مباحث از آنجا که طرح تحول اقتصادی را دولت نهم به ریاست محمود احمدی نژاد ارائه کرده است، متاسفانه حاشیه های سیاسی بر اصل طرح سایه افکنده اند.

درست است که انتقاد از دولت، کارکرد عمده احزاب خارج از قدرت و نیز وظیفه ذاتی رسانه های مستقل است ولی این بدان معنا نیست که هر آنچه از دولت سر بزند، لاجرم، خطا و خلاف است و شایسته نکوهش و سرزنش.

باید گفت که در میان برخی از جریان ها و رسانه ها، حمله به احمدی نژاد و دولتش تبدیل به یک پرستیژ شده و کاری هم ندارند که آنچه دولت انجام می دهد، درست است یا نادرست؛ آنها فقط باید دولت را بکوبند، همانگونه که در جناح مقابل نیز عده ای هستند که کاری جز دشنام دادن به خاتمی ندارند و قول و فعل و حتی سکوت او را مورد حمله و حتی اهانت قرار می دهند.

این در حالی است که عقل سلیم و انصاف حکم می کند فارغ از اشخاص، صرفا به کارهای آنها توجه شود و به جای فرد، رفتارها، سخنان و برنامه های او بررسی و مورد نقادی واقع شود.

طرح تحول اقتصادی، حتی در صورت اجرای صحیح نیز در مراحل ابتدایی خود سختی هایی را به همراه خواهد داشت. این سختی ها، قطعا در میان توده مردم، بازتاب هایی را خواهد داشت و دولت متحمل آسیب های ناشی از آن خواهد بود زیرا همان طور که پیش بینی می شود، در مراحل اولیه طرح، شاهد جهش قیمت ها خواهیم بود و طبیعی است که هیچ کس از این امر خرسند نخواهد بود.

انتظار نمی رود یارانه نقدی هم که قرار است پرداخت شود بتواند به طور کامل ما به التفاوت قیمت های پایه در آغاز طرح و قیمت های ارتقا یافته را پر کند و لذا احتمال کاهش قدرت خرید مردم و نتیجتا افزایش نارضایتی دور از ذهن نیست. این را، طراحان تحول اقتصادی و اعضای دولت نیز به خوبی می دانند و لذا نمی توان گفت که طرح تحول، دارای اهداف سیاسی است. انصاف آن است که بگوییم اگر دولت قصد داشت در ماه های منتهی به انتخابات ریاست جمهوری، تبلیغات اقتصاد محور برای خود نداشته باشد، به جای ارائه طرح جنجالی تحول اقتصادی که از هم اکنون مردم را نگران کرده است، با حذف بودجه های عمرانی، برای چند ماه هم که شده، یک ارزانی نسبی کاذب را ایجاد می کرد ولی اینک طرحی را ارائه داده که از یک سو اقتصاددانان، سالها، در پی آن بودند و از سوی دیگر، در مرحله گذار، مردم را متحمل فشار اقتصادی خواهد کرد ولی اگر به دانش اقتصاددانان باور داشته باشیم باید بگوییم که برای پیشرفت اقتصادملی چاره ای جز این وجود ندارد.

البته، این نوشتار، ناظر به کلیات و رئوس طرح است چه آنکه ماده به ماده این طرح که در قالب لایحه ای تقدیم مجلس شد، قابل نقد و بررسی است و گذشته از این، هنوز آیین نامه اجرایی آن نیز مشخص نیست و حتی ممکن است به حدی در جزییات و مرحله اجرا، دارای اشکال باشد که آسیب های جدی هم به اقتصادملی بزند ولی اصل چنین حرکتی، به عنوان یک عمل جراحی ولو دردناک برای کشور لازم بوده است هر چند  که هیچ کس از جراحی خوشش نمی آید.

قطب‌زاده، حدادعادل، بنی‌صدر؛ کنترل دست که بود؟

تماشاخانه

باران آمد ، هشدار هم دادند ولی دوباره ایران غافلگیر شد / ببینید باران شنبه چه کرد

درباره پرویز ثابتی ، قصاب اداره سوم ساواک چه می‌دانیم ؟

فیلم های دیگر