کد خبر ۶۴۴۸۴۳
تعداد نظرات: ۱۱ نظر
تاریخ انتشار: ۱۷:۰۰ - ۲۴ آذر ۱۳۹۷ - 15 December 2018
توماس ادوارد لورنس را با نام لورنس عربستان می‌شناسیم؛ انگلیسی مرموزی که خاورمیانه صد سال پیش را در مشت خود داشت، اواخر عمرش در تهران به زندان قصر افتاده بود.

 

عصر ایران؛ محسن ظهوری ـ جاسوس بود و مأمور عملیات پنهانی، اما علاقه زیادی به قرار گرفتن جلوی دوربین داشت. او را سلطان بی‌تاج و تخت عربستان دانسته‌اند؛ روباه صحرا.
توماس ادوارد لورنس معروف به لورنس عربستان، کارگردان بسیاری از وقایع خاورمیانه در صد سال پیش بود. مرد جوانی با قدی کوتاه، چشم‌های آبی و موهای بور که ژست‌های زیادی در برابر دوربین‌های عکاسی گرفته. همین علاقه‌اش هم او را در ایران به دام انداخت و زندانی زندان قصر تهرانش کرد. داستانی که کمتر شنیده شده است.

چهار سال از تاجگذاری رضاشاه در ایران می‌گذشت و دو سالی می‌شد که کار ساخت نخستین زندان مدرن ایران یعنی زندان قصر تهران تمام شده بود. تا پیش از آن و در دوره قاجار، زندانیان در زیرزمین خانه‌های اعیانی به زنجیر کشیده می‌شدند و زندان بزرگ تهران هم محلی به‌نام انبارشاهی بود؛ جایی زیر نقاره‌خانه ارک که حالا بانک ملی بازار تهران به جایش ساخته شده. رضاخان زندانی امروزی و متمرکز می‌خواست و به سرتیپ محمد درگاهی رئیس نظمیه دستور داد تا به سرعت این زندان ساخته شود. محل قصر قجر که ۱۴۰ سال از ساختش می‌گذشت انتخاب و نیکلای مارکف معمار روس مسئول طراحی و ساخت ساختمان‌های زندان در آن شد.

وقتی کار زندان تمام شد، کسی فکرش را نمی‌کرد قرار است یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های آن دوران انگلیس در آن زندانی شود. سال ۱۳۰۷ بود و لارنس تقریبا خاورمیانه را در مشت خود گرفته بود. نقش او را در استقلال حجاز از دست عثمانی‌ها و رفتنش زیر استعمار بریتانیا زیاد می‌دانند. می‌گویند در کودتای افغانستان نقش داشته و چند سالی می‌شد که بر ایران متمرکز شده بود و با جدایی‌طلبان غرب ایران همکاری می‌کرد. مهم‌ترین‌شان را اسماعیل‌آقا شکاک معروف به سیمیتقو دانسته‌اند که نیروهای رضاخان چند سالی طول کشید تا او را به دام انداخته و بکشند.

لورنس در آن زمان از کار در دستگاه‌های دولتی انگلیس اخراج شده بود، می‌گویند به این دلیل که به پادشاه جرج پنجم توهین کرده بود. اما او تصمیم داشت بار دیگر به شرق بیاید. پس سال ۱۳۰۹ با یک شرکت نفتی قرارداد بست و روانه ایران شد. رضاخان از تحریکات لورنس بی‌خبر نبود. قوای دولتی آذربایجان در کمین لورنس بود و شخص نایب اول «بزرگ ابراهیمی»، رئیس رُکن ۲ این ارتش که بخش اطلاعات و امنیت آن محسوب می‌شد شخصا ماجرای لورنس را پیگیری می‌کرد. ابراهیمی می‌دانست که لورنس وارد ارومیه شده، اما او را گم کرده بود. نهایتا متوجه شد که به تازگی معلم کشیشی به مدرسه آمریکایی‌های ارومیه آمده و او هم معلم جدید را در آن مدرسه دستگیر کرد. معلم خود را پروفسور جکسن معرفی کرد، اما نایب اول بزرگ ابراهیمی او را برای بازجویی به دفتر ریاست قوای آذربایجان برد. همان‌جا بود که علاقه لورنس برای جلوی دوربین قرار گرفتن مایه دردسرش شد و با عکس‌هایی که از او موجود داشتند، دیگر نتوانست هویتش را پنهان کند...

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۱۱
در انتظار بررسی: ۲۱
غیر قابل انتشار: ۰
ایرونی
United States
۱۸:۲۸ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۴
1
17
کاش این داستان رو یه کارگردان سینمای تاریخی مثل مسعود جعفری جوزانی یا کارگردان روزی روزی گاری اسد ا... دلجو ( اگه اشتباه نکنم اسمشون رو )، جلوی دوربین ببره
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۴۲ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۴
0
18
واقعا تشکر بیکران. خیلی ممنون . بسیار موضوع جالب و جدیدی بود. تشکر میکنم اگر از این نوع کلیپ ویدئو ها جهت بررسی یک واقعه تاریخی یا سیاسی، استفاده شود
ساسان
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۴
0
9
خاطراتش را بخوانید 2 جلدی هست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۴۷ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۴
0
10
یه فیلم نامه خوب میشه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۱۶ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
14
5
تا الان مستند به این مسخرگی ندیده بودم در تمام فیلم گفته می شود می گویند بدون ارایه یک سند تاریخی از هر کدام از مدعیان
علی
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۰۱ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
8
جالب بود
سلمان
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۱۵ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
7
جالب بود
علی
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۱۲ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
11
دمتون گرم فوق العاده بود
اطلاعات صدا مونتاژ کارگردانی همه چی عالی بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۲ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
8
ممنون از این همه اطلاعات و جزییات.
ممنون از تدوین و عکس های خوب و به جا.
بهرام
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۱ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
13
فکر میکنم روباه صحرا لقب مارشال رومل بوده نه لورنس عربستان
بهزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۶ - ۱۳۹۷/۰۹/۲۵
0
8
سپاس از این نوع گزارش ها بازهم تهیه کنید
پربازدید ها
علم و فناوری
نظرسنجی
نظر شما درباره آوردن "سگ" به معابر و اماکن عمومی؟
کلاً باید ممنوع شود
باید با قوانینی محدود شود
وضعیت کنونی مطلوب است