کد خبر ۶۴۸۵۴۴
تعداد نظرات: ۱۴ نظر
تاریخ انتشار: ۱۲:۲۸ - ۱۸ دی ۱۳۹۷ - 08 January 2019
به بهانه درگذشت یک کارآفرین دوران‌ساز
توکلی یک برند ملی صنعت ایران است که اگر برخی موانع در راه او ایجاد نمی‌شد می‌توانست صنعت ایران را جهانی کند.

جواد رنجبر درخشی لر

مهندس " تقی کبریت ساز توکلی" در بامداد 18 دی 97 چشم از جهان فروبست. 87 سال زندگی پربار و پرتلاش یک انسان فرهیخته و وطن‌پرست به پایان رسید. نام مهندس توکلی که خود یک "برند" بود با "کبریت سازی"، "ماشین سازی تبریز"،" مس سرچشمه"، "وزارت نیرو" و بسیاری مولفه‌های صنعتی دیگر پیوند داشت. اما مهم‌ترین مولفه زندگی او و بنیان همه زندگی اش ایران دوستی بود.

مهندس توکلی؛ زندگی برای ایران

تقی توکلی تمام عمرش را برای ایران زیست. بدون هیاهو و بدون ادعا. گویا زبان و احساس و ژنتیک او برای ایران تنظیم شده بود. بی آن که تلاشی برای نشان دادن آن بکند.

مهندس توکلی کوچکترین فرزند خانواده توکلی بود. این خانواده یکی از ده‌ها خانواده متمول و دوران ساز تبریز بود که مدرنیته را با ساختن کارخانه‌ها و آوردن محصولات جدید، مثل برق، به ایران بنیان نهادند.

 ایشان افزون بر پیشینه خانوادگی برجسته در آلمان تحصیل کرده بودند. بنابراین تحول‌خواهی ایشان در بستر خانواده‌ای بزرگ به علم روز نیز مجهز بود.

مهندس توکلی پس از تحصیلات عالیه در آلمان و آمریکا بلافاصله به ایران بازگشت و در قامت یک رهبر مقتدر اقتصادی به اجرای پروژه‌های بزرگ صنعتی پرداخت. کارخانه ماشین سازی تبریز یکی از این پروژه‌هاست که نقطه عطفی در صنعت ایران بود و نقش بی بدیلی در توسعه صنعتی ایران ایفا کرد. مدیریت مس سرچشمه دیگر کار مهم و دوران ساز مهندس توکلی بود. وزارت نیرو در دولت "جمشید آموزگار" در سال 56 اثر ماندگار دیگر مهندس توکلی در صنعت آب و برق ایران بود.

او پس از انقلاب دچار بی مهری‌هایی شد و محبور شد به آمریکا برود. در یک دهه‌ای که ایشان در آمریکا بود کارخانه‌هایش یکی پس از دیگری دچار فروپاشی و ورشکستگی شد. بازگشت مهندس به ایران در دهه 70 خون تازه‌ای به رگ‌های صنعت ایران بود. یک نمونه آن بازسازی کارخانه کبریت سازی بود که در مدت کمی به جایگاه پیشین خود برگشت و به کارخانه‌ای نمونه با تولیداتی با کیفیت تبدیل شد.

افزون بر آثار اقتصادی این کارخانه همچون بالا بردن اشتغال، یکی از اولین واکنش‌ها به جعل نام "خلیح فارس" را نشان داد و کبریت‌هایی با نام و نقشه "خلیج فارس" تولید کرد. این امر اجتماعی با تولید کبریت‌هایی با مضامین اجتماعی دیگر ادامه پیدا کرد.

مهندس توکلی یکی از معدود تولیدکنندگان ملی ایران بود. او تولید و کارخانه را با فرهنگ و منشی ایرانی درهم آمیخت.

توکلی یک برند ملی صنعت ایران است که اگر برخی موانع در راه او ایجاد نمی‌شد می‌توانست صنعت ایران را جهانی کند. مبنای این اصالت ایران‌گرایی بود. جای جای ایران خانه و عشق او بود. هر چند یک تبریزی اصیل بود و تا آخر عمر به تبریز عشق می‌ورزید و در این شهر چشم از جهان فروبست.

هزاران نکته درباره او می‌توان نوشت. دوستان و نزدیکان او می‌توانند صدها خاطره ارزشمند از مهندس توکلی بنیان گزار صنعت، از تقی توکلی ایران‌پرست و دانشور، از توکلی وارث مکتب اقتصادی تبریز بگویند اما برای من دو نکته از ایشان همیشه به یاد ماندنی است.

کارخانه توکلی در محله‌ای که در تبریز هم اکنون هم به نام "توکلی" نامیده می‌شود هزاران خانواده را با اشتغال مردان و پسران جوان از فقر مادی و فرهنگی رهانید و ارتقا داد. نقش اجتماعی کارخانه توکلی در دل شهر تبریز در محله‌ای نسبتا فقیر خود نیاز به نوشتن کتابی مستقل دارد. بسیارند کسانی که با اشتغال در این کارخانه بزرگ از فقر و فلاکت رها شدند و برای خود خانه و خانواده‌ای دست و پا کردند. همچنین مهندس توکلی تا آخر عمر کتاب‌خوان بود و همواره دغدغه ایران داشت و از مسایل ایران و راه حل‌ها سخن می‌گفت. مهندس توکلی امروز از جهان ما رفت اما نام او و اثر مادی و معنوی زندگی او هرگز از بین نخواهد رفت.

 

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۱۴
در انتظار بررسی: ۴۶
غیر قابل انتشار: ۰
علی
Netherlands
۱۲:۴۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
101
کاش اشاره ای هم به مصاحبه اخیری که از وی منتشر شده میکردید. مطالب بسیار جالبی تو اون مصاحبه هست برای همه ما.
سامان
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۸ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
123
روحشون شاد و یادشون گرامی... هم ایشان و هم همه "ایران دوستان واقعی"...
شهرام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۱ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
97
روحش شاد ونام ویادش همیشه گرامی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۶ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
2
84
روحش شاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
103
روشي كه الان رسانه ها دنبال مي كنن وتيتر ميشه اين كه طرف خلاف كار باشه سريعتر معروف مي شه نمونه بابك زنجاني شهرام ج.......ولي يه آدم كار آفرين بايد بميره تا اسمش تو رسانه ها بياد
مهدی
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۵ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
84
خدا رحمتش کنه - انشالله روزی برسه که تا هستند بشناسیمشان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۷ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
62
روحش شاد. مرگ این مردان بزرگ تاثیر خیلی زیادی بر روحیه کار و تلاش آدم میزاره و دقایقی بر خود میبالم.
اذری
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
55
درود خدا بر این انسان میهندوست و مدیر مدبر ، سالم از نظر مالی ، خوش بر خورد با زیردستان ولی قاطع . روانش شاد و راهش پر رهرو باد ،بویژه در شرایط امروزه میهن .
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
1
54
خدا این انسان شریف و این ایرانی والا را بیامرزذ و با اولیا محشور دارد. چقدر ایران به توکلی ها نیاز دارد. آن ها را قدر بداریم و بر صدر نشانیم.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۲ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
60
روحت شاد ای بزرگمرد علم و صنعت ایران و آذربایجان.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
1
46
روحش شاد و یادش گرامی باد. مردان بی ادعا همین ها هستند که تا جان در تن دارند خدمت به خلق را بدون هیچ چشم داشت و منتی و در دل و بی سر و صدا انجام میدهند البته اینجور افراد نام و یادشون همیشه زنده است و نیاز به تبلیغات و ها و هو ندارد. انشالله با اولیاالله محشور شوند.
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۲ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
55
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز
مرده آن است که نامش به نکوئی نبرند
روحش شاد و یادش جاودان
برای پاسداشت روح و افکار بزرگ این مرد یکبار دیگر از شما خواهشمندم مصاحبه با وی را منتشر کنید
با تشکر از سایت وزین عصر ایران
ارش
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۳ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
1
53
افسوس خوردم از رفتنشون! و کلی نکات آموزنده در مصاحبه دو سه ماه اخیرشون خوندم! خوشا به حالش که مصداق مرد نکونام نمیرد هرگز هستن!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۸ - ۱۳۹۷/۱۰/۱۸
0
52
روحت شادای جاودانه مرد
انشاالله راهت پر رهرو باد
پربازدید ها
علم و فناوری