کد خبر ۶۷۰۸۰۸
تعداد نظرات: ۲۰ نظر
تاریخ انتشار: ۰۰:۰۱ - ۱۰ خرداد ۱۳۹۸ - 31 May 2019
25نویسنده وروشنفکر مطرح وبه تعبیر امروز غالبا سکولار در بیانیه ای اعلام کردند درراه پیمایی روز قدس شرکت می کنند.اتفاقی که دیگر تکرار نشد.

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- 40 سال از تعیین مناسبتی به نام روز قدس و برگزاری اولین نوبت آن در ایران می‌گذرد و چون آخرین جمعۀ ماه رمضان به عنوان روز قدس نام گذاری شده طبعا این 40 سال برپایۀ تاریخ هجری قمری محاسبه می‌شود وگرنه به تاریخ خورشیدی اولین روز قدس 26 مرداد 1358 برگزار شد.

همچنین از آنجا که تلقی بخش هایی از جامعه و گروه هایی از نسل کنونی دربارۀ روز قدس یک مناسبت رسمی با سامان‌دهی حکومتی و متناسب با قرائت امروزین از ارمان فلسطین است ذکر 4 نکته دربارۀ نخستین روز قدس می تواند جالب باشد.

نخست این که 40 سال پیش و درماه رمضان ( در آن زمان مرداد 1358) اول بار سخنگوی وزارت امور خارجه از ابتکار امام خمینی در نام گذاری آخرین جمعه ماه رمضان به عنوان روز قدس خبر داد.

بعدها البته دکتر ابراهیم یزدی که در زمان اعلام این خبر وزیر خارجه ایران بود مدعی شد او این پیشنهاد را با رهبر فقید انقلاب مطرح کرده و مورد استقبال امام قرار گرفته بود. با این حال در پیام امام خمینی که همان سال توسط سخنگوی وزارت اور خارجه قرائت و در روزنامه ها منتشر شد البته اشاره ای به این موضوع نشد.

نکته دوم البته تازه نیست ولی اشاره به آن برای بیان حال و هوای اولین روز قدس خالی از لطف نیست. این که در آن جمعه هم مانند سه جمعۀ قبل نماز جمعه را آیت الله سید محمود طالقانی اقامه کرد و در آن روز نیز طالقانی با دهان روزه در دفاع از آرمان فلسطین خطبه خواند.

تلفظ «فلسطین» به صورت «فَلَسطین» در خاطره ها مانده و نیز حضور دو و به روایتی سه میلیون نفر از مردم روزه دار از جمیت 4 میلیونی آن روز تهران.


نکته سوم اما نام سخنرانان است که پیش از خطبه های طالقانی سخن گفتند و 4 تن بودند. البته اگر هانی الحسن سفیر وقت فلسطین را به حساب نیاوریم که تنها پیام یاسر عرفات رهبر سازمان آزادی بخش فلسطین را قرائت کرد. (در آن زمان هنوز به قرار داد صلح و اکتفا به بخشی از سرزمین به شرط تشکیل دولتی خودگردان در آن تن نداده بود تا میان او و جمهوری اسلامی فاصله اندازد).

40 سال پیش، روز قدس / 4 سخنران و روشنفکران دعوت کننده چه کسانی بودند؟

سخنران اول مهندس مهدی بازرگان نخست وزیر دولت موقت بود که به مقایسه جمعیت سه میلیونی حاضر با 12 سال قبل از آن پرداخت که اسراییل در سال 1967 مناطق تازه ای را اشغال کرد و نیروی برتر در خاورمیانه تصور می شد و انقلاب اسلامی ایران به این انگاره پایان داد.

بازرگان، از امام موسی صدر نیز یاد کرد و جای او را در آن آیین خالی دانست. در آن زمان کمتر از یک سال از ناپدید شدن رهبر شیعیان لبنان می گذشت.

سخنران دوم عبدالحلیم خدام وزیر امور خارجه وقت سوریه (دوران حافظ اسد) بود که پیش بینی کرد محمد انور سادات رییس جمهوری مصر به خاطرعقد پیمان کمپ دیوید با اسراییل به سختی مجازات شود.

دو سال و دو ماه بعد و در مهر 1360 خورشیدی پیش بینی او تحقق یافت چرا که سادات به ضرب گلوله سروان خالد اسلامبولی از پا درآمد. هر چند پیش بینی دوم عبدالحلیم خدام که با مجازات سادات راه استقلال و آزادی مصر هموار خواهد شد جامه واقعیت نپوشید و حسنی مبارک روی کار آمد و خود خدام هم در دوران بشار اسد راه خود را از حکومت سوریه جدا کرد. او با فرار به پاریس، به صف براندازان پیوست.

سومین سخنران اما آیت الله سید علی خامنه ای بود و جالب است بدانید برای اولین بار پشت تریبون نماز جمعه قرار می گرفت و کسی حدس نمی زد روحانی جوان و 40 ساله 5 ماه بعد به جای آیت الله طالقانی و آیت الله منتظری نماز جمعه را اقامه کند چه رسد به این که پیش بینی کند 10 سال بعد جانشین امام خمینی و رهبر جمهوری اسلامی ایران است.

چهارمین نفر هم محمد مجتهد شبستری بود که سخنران ثابت پیش از خطبه ها به حساب می آمد و از مسلمانان خواست «بستگی به زبان و خاک و مرز را رها کنند و همه مانند انسان های هم سان در کنار هم قرار گیرند.» آقای مجتهد شبستری در آن زمان مجله «اندیشه اسلامی» را منتشر می کرد. او هم اکنون چند سالی است که لباس روحانیت را کنار گذاشته و با برادرش که سال ها امام جمعه تبریز بود اختلاف فکری - سیاسی دارد.

نکتۀ چهارم اما این است که 25 نویسنده وروشنفکر مطرح وبه تعبیر امروز غالبا سکولار نیز در بیانیه ای با حمایت از راه پیمایی روز قدس اعلام کردند در آن شرکت می کنند. قطعا از دیدن این اسامی و ادبیات آن بیانیه تعجب خواهید کرد اما واقعیت دارد و نشان می دهد که اولین روز قدس در سال 1358 تا چه حد فرا گیر بوده است.

این نویسندگان و شاعران در پیام خود آورده بودند: «ما از انقلاب فلسطین و مبارزه مستمر تمام خلق های جهان علیه سرمایه داری جهانی، امپریالیسم آمریکا و صهیونیسم بین الملل حمایت می کنیم و در راه پیمایی روز قدس در کنار همه مبارزان راه آزادی و دموکراسی شرکت خواهیم کرد.»

کافی است اشاره کنیم در میان امضا کنندگان این نام ها به چشم می خورد: داریوش آشوری، داریوش شایگان، غلامحسین ساعدی، سیمین دانشور، داریوش مهرجویی و احمد شاملو. نیاز به توضیح نیست که پس از آن و در سال های بعد این جمع دیگر هرگز برای روز قدس چنین بیانیه ای صادر نکرد.


* به مضمون این نوشته 5 سال قبل و در مرداد 1393 نیز پرداخته بودم. متن حاضر با تغییرات و اصلاحاتی منتشر شده است...

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۲۰
در انتظار بررسی: ۶۴
غیر قابل انتشار: ۰
علی
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
13
49
انقلاب اسلامی ابتدا توسط روشنفکران مطرح شد و سپس توده های مردم به آن پیوستند. اما وقتی عوامزاده شد، متاسفانه روشنفکران از آن فاصله گرفتند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۲۱ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
3
30
جالب بود.
لطفا از تاریخ سیاسی معاصر به ویژه تاریخ انقلاب اسلامی بیشتر بنویسید. البته با رعایت بی طرفی. چون یقینا روزی نوشته شما نیز نقد و بررسی خواهند شد.
ممنون
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
19
17
"نیاز به توضیح نیست که پس از آن و در سال های بعد این جمع دیگر هرگز برای روز قدس چنین بیانیه ای صادر نکرد"

بله ، اول انقلاب و ماهیگیری دیگه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۸ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
1
14
فوق العاده بود. ممنون
علیرضا
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
18
8
یادش بخیر، عجب راه پیمایی بود در گرمای مرداد ماه سال ۵۸، یادش بخیر.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
36
18
برای اینکه دوستان روشنفکر فکر نمیکردندصدور بیانیه گرین کارت و اقامت و رفت و آمدشون به ینگه دنیا رو با مشکل ایجاد کنه
رضا
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
20
5
در ضمن این پنج نفری را که نام بردید در گروه روشنفکران متوسط قرار میگیرند.
ناشناس
United Arab Emirates
۱۲:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
8
47
هنه را از قطار پیاده کردند.....خسته نباشند دوستان
پاسخ ها
داوود
| Iran, Islamic Republic of |
۱۲:۴۹- ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
چرا نمیگید از قطار پیاده شدند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۱ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
46
13
ابراهیم یزدی وپیشنهادروزقدس به امام ازاون دروغهای شاخ دار!کلا این جماعت که همشون عاقبت به شرشدندعادت به دروغ بعدازرحلت امام دارندچیزی که هرگزدرزمان حضورامام خمینی نه شاهدونه سندونه مدرکی وجودداشته ونه اثبات شده مدعیان دروغین نویسندگان سکولارهم دنبال پول وپست بودندوبوی کباب به مشامشان خورده بوده خبرنداشتندخرداغ کرده بودندبراشون
محمد
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
6
24
ممنون جناب خدیر بابت این اطلاعات خوبی که به مخاطبینتون میدید. گاها مقالاتی که مینویسید که میفهمیم در دورانی که شور انقلابیمان سر به فلک کشیده بود دیگران نیز در چه وضعیتی قرار داشتند. ممنون
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
62
17
یع عده جلبک هم بودن می گفتن نه غزه نه لبنان و ....
همونایی که عامل اصلی بدبختی کشور بوده و هستن و البته به لطف خدا امام حسین فسیل شدن.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۰۹:۵۹- ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
ناشناس محترم خودت فهمیدی چی گفتی؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۳۲ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۰
14
8
حالا منظور؟؟؟
عیوضی
United Arab Emirates
۰۰:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
50
9
رودخانه های کوچک که از دریا بریدن ، سر از مرداب درآوردند. هرکه از دریای مردم دور شود هلاک گردد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۹ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
7
23
چه ایام خوبی بوده وچقدرآزاداندیشی وسعه صدروتحمل همدیگرزیادبوده است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۲۵ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
12
14
شايد اكثر خوانندگان شما متوليدبعد از سال 58 باشند اما من خوب يادم هست كه پيشنهاد روز قدس را آيت ا.. منتظري دادند و امام موافقت نمودند بهتر است شما هم به عنوان يك رسانه تاريخ را به خوبي منتقل نماييد.
عصر ایران سلام. احتمالا با هفته وحدت اشتباه گرفته اید. پیشنهاد هفته وحدت از جانب آیت الله منتظری مطرح شد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
1
5
این نویسندگان و شاعران در پیام خود آورده بودند: «ما از انقلاب فلسطین و مبارزه مستمر تمام خلق های جهان علیه سرمایه داری جهانی، امپریالیسم آمریکا و صهیونیسم بین الملل حمایت می کنیم و در راه پیمایی روز قدس در کنار همه مبارزان راه آزادی و دموکراسی شرکت خواهیم کرد.»
نکته عجیب تاریخی این است که بسیاری از همان به اصطلاح روشنفکران چپگرایی که داعیه مبارزه با امپریالیسم غرب را داشته و دارند خود و فرزندانشان نه به کشورهای برادر بلوک شرق که به دامن همان کشورهای سرمیاه داری بلوک غرب و علی الخصوص همان امپریالیسم ایالات متحده آمریکا پناه برده اند!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۴ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
2
1
«ما از انقلاب فلسطین و مبارزه مستمر تمام خلق های جهان علیه سرمایه داری جهانی...» میبخشید می خواستم بدونم کلمه "خلق" اینجا معنای خاصی داره؟ این افراد روشنفکر بودند یا طرفدار ایدئولوژی "خلق" که می خواستند از فرصت استفاده کنند؟؟
عباس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۳/۱۱
3
0
این همان نیروی گریز از مرکز هست که مرحوم بازرگان در کتاب "انقلاب ایران در دو حرکت "بیان میکنن و نیروهای انقلاب بعد از انقلاب به سمت خلاف مرکز حرکت کردند.البته یک عده هم خوب ازاین فاصله گرفتن نخبگان از انقلاب سو استفاده بردن .
پربازدید ها
علم و فناوری