پشت پرده تهدید ایران به حمله نظامی

سید ضیاءالدین احتشام

این روزها، اظهارات ضد و نقیضی از سوی مقامات آمریکایی درباره حمله به ایران بیان می شود.

برخی از این مقامات، تصریح دارند که حمله به ایران اساسا منتفی است و گروهی دیگر نیز حمله به تاسیسات هسته ای ایران را تنها راه جلوگیری از پیشرفت کشورمان از فناوری هسته ای می دانند.

از این رو، تعجب آور نیست که روزی تیتر رسانه ها نقل قولی از رایس باشد که "حمله به ایران، صلاح نیست" و روز دیگر مقامی دیگر از آمریکا، نه تنها بر لزوم حمله به ایران تاکید کند بلکه موعد این تهاجم را نیز مشخص نماید.

بدیهی است که بخش عمده این اظهارات، چه سخنان حمله محور و چه اظهاراتی نافی اقدام نظامی، از اسلوب جنگ روانی پیروی می کند، به ویژه آنکه در شرایط کنونی، ایران در میانه دوراهی دست برداشتن از فناوری هسته ای یا ادامه تلاش ها برای ارتقاء دانش ملی در این عرصه و البته تحمل هزینه های آن، قرار گرفته است.

هر چند ایران، بارها و بارها تاکید کرده است که راه دوم را برگزیده و فشارهای خارجی، مانع از ادامه مسیر فعالیت های صلح آمیز هسته ای اش نخواهد بود، ولی آمریکایی ها همچنان امیدوارند با تهدید به حمله، تهران را در مواضع خویش دچار تردید کنند.

آنها، پیش از این، سطح پایین تری از تهدید را تکرار می کردند و مدام از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سخن می گفتند ولی پس از آنکه پرونده ایران به شورای امنیت رفت و حتی قطعنامه ای نیز علیه کشورمان در آنجا تصویب شد، نه تنها تهران عقب نشینی نکرد بلکه بر موضع پیشین خود، بیشتر پافشاری کرد و دومین آبشار مرتبط با غنی سازی را با 164 سانتریفیوژ راه اندازی کرد و وعده داد که به زودی وارد فاز صنعتی غنی سازی نیز خواهد شد.

اینکه که آمریکا از چماق شورای امنیت حاصلی به دست نیاورده، تنها مستمسکی که در اختیار دارد، تهدید به حمله است.

اگر این تهدید ها کارگر نیفتد و ایران همچنان به فعالیت هسته ای خود ادامه دهد، آنگاه آمریکایی ها بر سر دوراهی قرار خواهند گرفت: آنها یا باید تهدیدات خود را عملی کنند و هزینه های ناشناخته آن را بپذیرند که در این صورت، هر چند آغاز بازی با آنها خواهد بود ولی هیچ کس تصوری از ادامه بازی و چگونگی پایان آن ندارد و این نکته ای است که استراتژیست های کاخ سفید را دچار تردید کرده است.

گزینه دوم برای آمریکا این است که پس از ناکارآمدی تهدیدها و با توجه به هزینه زا بودن اقدام نظامی علیه ایران، عقب نشینی کند که این گزینه هم از نظر حیثیتی برای "ابرقدرت" هرگز قابل تحمل نخواهد بود.

لذا، تنها گزینه ای که می تواند منافع ملی آمریکا را تامین کند، تعامل با ایران از طرق دیپلماتیک و مذاکره برای حل مشکلات فیمابین است.

آمریکایی ها قطعا به این گزینه اشراف کامل دارند ولی می خواهند در شرایطی وارد مذاکره با ایران شوند که دست بالا، با آنها باشد. از این رو، مدام بر دامنه تهدیدها می افزایند و در همان حال برای آنکه پل های پشت سر نیز خراب نشود، هر از گاهی علامت های مثبتی نیز - ولو از کانال های غیر رسمی - به ایران، ارسال می دارند.

در چنین شرایطی، بدترین انتخاب ممکن برای ایران آن است که در مقابل تهدیدهای صورت گرفته، عقب نشینی کند و بدین ترتیب کفه ترازو را به سود حریف سنگین تر نماید.

مقاومت هوشمندانه در مقابل تهدیدها و البته اجتناب از تنش آفرینی ها به ویژه در سخنان مقامات ارشد، می تواند موقعیت کشورمان را در تعاملات آینده با آمریکا بهبود بخشد.