کد خبر ۷۲۱۷۷۴
تعداد نظرات: ۲۳ نظر
تاریخ انتشار: ۲۰:۱۲ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۹ - 03 April 2020
به بهانۀ یک آیتم چند دقیقه ای دربارۀ تاریخچۀ استقلال و پرسپولیس 10 نکتۀ تاریخی آورده شده تا تصور نکنند هر نادرستی را می توانند به خورد مردم بدهند...

عصر ایران؛ امیر حسن خدیر- پخش مستندی دربارۀ تاریخچۀ باشگاه‌های پرسپولیس و استقلال و فوتبال ایران، در برنامۀ تلویزیونی «شب‌های فوتبالی» به خاطر اتهامات و حملاتی که متوجه «پرویز خسروانی» پایه‌گذار باشگاه تاج (استقلال) کرده و خصوصاً لحن گوینده و ادبیات متن آن خشم هواداران و بازیکنان پیشین و سرمربی کنونی تیم فوتبال استقلال را برانگیخته است.

جدای واکنش‌های احساسی اما این آیتم چند دقیقه‌ای، غلط های تاریخی فاحشی دارد که یا عمدی است و دروغ یا از روی قلّت اطلاعات و تصور کافی بودن گردشی در اینترنت و راست و نادرست را به هم‌آمیختن و تفکیک نکردن و از اهل فن نپرسیدن و به آرشیو مجلات مراجعه نکردن و البته ندانستن و ندانستن و ندانستن.

شب های فوتبالی؛ غلط خوانی و غلط گویی دربارۀ تاریخ استقلال و پرسپولیس

هر چند تلفظ نام پایه گذار پرسپولیس (علی عبدُه) به صورت «عبدِه» خود نشان می‌دهد تا چه حد اطلاعات دارند و چقدر پای صحبت مطلعین نشسته‌اند چون هر که اهل فوتبال و تاریخ فوتبال باشد «عبدُه» را این گونه تلفظ می‌کند و البته بیشتر «عبدو» و اگر می‌گفت عبدو (به جای عبدُه) قابل قبول‌تر بود تا عبدِه!

آن یکی پُرسید اُشتُر را که هی!
از کجا می‌آیی، ای فرخنده پِی؟

گفت: از حمّامِ گرمِ کوی تو
گفت: خود پیداست از زانوی تو!

جدای غلط های تاریخی اما لحن گوینده و ادبیات آن هم آزاردهنده است:

«‌موفقیت‌های سرخ پوش‌ها، دشمن‌های زیادی برای‌شان ساخته بود. دشمن‌هایی مثل سرهنگ پرویز خسروانی. دشمنی که به بهانۀ عدم وجود زیرساخت های فوتبال در ایران و در اعتراضی تند به آتابای رییس وقت فدراسیون فوتبال، عبدِه را از باشگاه‌داری منصرف کرد.» - [‌سه بار کلمۀ «دشمن» در سه جملۀ ورزشی!]

در این گفتار می‌خواهم به اشتتباهات تاریخی این شبه مستند بپردازم. اشتباهاتی که سبب شده هواداران استقلال هم تصور کنند هر آنچه در جست و جوی اینترنتی مشاهده می‌کنند درست است و مثلاً متقابلاً از علی عبده به عنوان قاتل تختی یاد کنند!

حال آن که از این گونه ادعاها اگرچه در اوایل انقلاب فراوان بود ولی ثابت نشد و اساساً دیگر بر کسی پوشیده نیست که جهان پهلوان خودکشی کرده و چرا خودکشی کرده هم روشن شده و آقای توکلی هم در فیلم تحسین‌برانگیز خود دربارۀ تختی اشاره‌ای به این اتهام ندارد (علی حاتمی و بهروز افخمی که دو فیلم نیمه تمام و کامل دربارۀ تختی ساختند نیز) و از اساس نادرست است و علت مصادرۀ اموال عبده شراکت او با فاطمه پهلوی خواهر شاه در شرکتی دیگر و نه پرسپولیس یا بولینگ بود. (راستی اگر در سال 51 از باشگاه‌داری منصرف شده بود در سال 58 کدام باشگاه را از او گرفتند؟!)

دربارۀ شراکت منجر به مصادره هم انصاف این است که گفته شود در آن زمان سرمایه‌گذاران سهمی و در واقع باجی به یکی از وابستگان دربار می‌دادند تا سرمایه‌شان ایمن باشد و این خواهر شاه به نسبت اشرف و شمس البته کمتر در افکار عمومی منفی بود.

1. در سال 47 پرسپولیس هنوز باشگاه نشده بود. کلوپی بود که علی عبده، بعد از انحلال باشگاه شاهین راه انداخت و بعد کلوپ، باشگاه شد. درست است که باشگاه واژۀ فارسی معادل کلوپ است ولی کلوپ، فراگیری باشگاه را نداشت و شامل بولینگ و استخر و سونا بود و دوستان در آن دور هم جمع می شدند.

خود عبده البته بوکسور بود و مشغول به کارهای مقاطعه‌کاری و در امور سیاسی و نگاه سیاسی شباهتی به برادرش جلال عبده قاضی مستقل و مصدقی نداشت.

2. درسال 47 کلوپ پرسپولیس به باشگاه پرسپولیس تبدیل و این باشگاه تأسیس شد. از بازیکنان مشهوری که از شاهین منحل شده به پرسپولیس تازه تأسیس پیوستند می‌توان به این نام ها اشاره کرد: همایون بهزادی، حسین کلانی، برادران وطن خواه، ابراهیم آشتیانی، اصغر ادیبی، ناظم گنجا پور و حمید شیرزادگان در حالی که علی پروین در آن زمان در باشگاه کیان بود.

این بازیکنان توانستند در عرض یک سال و نیم پرسپولیس را از دسته سه باشگاه های تهران (چون تیم جدید باید از دسته سه شروع می کرد) به دسته یک برسانند و بعد هنگامی که مسابقات همگانی تهران برگزار شد، همین پرسپولیس و تاج، پاس، عقاب و شهربانی در آ‌ن شرکت کردند.

3. پرسپولیس با سه برد و یک مساوی اول شد (تساوی با تاج) و به عنوان اولین نماینده ایران به جام باشگاه های آسیا معرفی شد. در گروه خود به تیم ژاپنی (دو بر صفر) باخت و در بازی دوم نمایندۀ هنگ‌کنگ را بُرد و در سومین بازی به «مکابی» اسراییل باخت و حذف شد.

از جام آسیا که برگشتند شاهینی‌های تیم جدا شدند و به پیکان رفتند. علی پروین هم از کیان به پیکان پیوست. بنابراین قدیمی‌ترین پرسپولیسی محمود خُردبین است نه علی پروین چون در آن سال خُردبین در پرسپولیس بازی می‌کرد.

4. شاید تا به حال نشنیده باشید و تعجب کنید. در ویکی پدیا هم پیدا نکنید اما بد نیست بدانید در همین سال 48 علی پروین ابراز علاقه می‌کند که در تاج بازی کند! بله، تاج. اما مرحوم علی دانایی‌فرد به خاطر حضور بازیکنانی چون جلال طالبی،علی جباری، حسین فرزامی، پرویز قلیچ خانی و کارو حق وردیان پروین را نمی خواهد و از پیکان به پرسپولیس می رود.


5.غلط فاحش این شبه مستند این است که ادعا می شود عبده پرسپولیس را رها کرد یا با فشار خسروانی ناچار شد رها کند. حال آن که تا انقلاب 57 در اختیار او بود و بعد از انقلاب از او سلب مالکیت شد به همان دلیلی که ذکر شد.

6. ادعای فیلم دربارۀ اعتراض تیمسار خسروانی به آتابای رییس فدراسیون و انصراف عبده از باشگاه‌داری هم نادرست است و در واقع دروغ آشکار.

این دو (خسروانی و آتابای) رابطۀ خوبی با هم نداشتند که تحت تأثیر خسروانی به عبده فشار بیاورد. بلکه به عکس به خود تیمسار خسروانی اعلام کرد که فقط یک تیم تاج می‌تواند در لیگ تخت جمشید شرکت کند و تاج آبادان را منحل کرد و بازیکنان تاج آبادان به صنعت نفت آبادان پیوستند و آن را تقویت و در سطح فوتبال ایران مطرح کردند. تاج اهواز هم منحل شد و به جای آن آب و برق اهواز شکل گرفت.

حضور چند تاج سبب می شد احتمال تبانی هنگام نیاز یک تیم به امتیاز مطرح شود. 

7. این ادعا که شاهین به خاطر فشار خسروانی در مقام رییس سازمان تربیت بدنی منحل شد هم نادرست است. حسین کلانی هم در برنامه ای گفت قبل از آن که آقای خسروانی رییس سازمان شود شاهین منحل شده بود و اتفاقا تلاش کرد شاهین را بازگرداند و در دیدار با شاه احساس می کند شاه به نام شاهین حساس شده بود. برخی از هواداران روی سکوهای امجدیه شاهین را به صورت «شاه هین» تلفظ می کردند و با مجوز نام «شهباز» اجازۀ تأسیس این تیم را مجدداً کسب کرد.

8. در این فیلم چنان گفته می شود «سرهنگ خسروانی» که انگار تنها یک نظامی بوده و از بیرون وارد شده حال آن که 24 سال قبل از تأسیس باشگاه پرسپولیس «ستوان یکم پرویز خسروانی» که خود از قهرمانان دوچرخه سواری بود تیم «دوچرخه سواران تهران» را تشکیل داد و در نیمۀ دوم سال 1325 باشگاه فوتبال آن نیز تشکیل شد و در سال 1328 به دستور شاه نام «تاج» برای آن برگزیده شد و 29 سال تا انقلاب 1357 به همین نام شهرت داشت.

شب های فوتبالی؛ غلط خوانی و غلط گویی در مستندِ نامستندِ تلویزیونی

خسروانی هم بعدها به عنوان «تیمسار خسروانی» مشهور بود نه «سرهنگ خسروانی» و سرهنگ را احتمالا به این خاطر به کار برده اند که از واژه «تیمسار» استفاده نکنند.

9. در سال 1351 علی عبده اعلام کرد تیم فوتبال پرسپولیس حرفه ای است و در مسابقات تهران که آماتوری است شرکت نمی کنند.

در این سال 6 بازیکن اصلی ( علی پروین، ابراهیم آشتیانی، حسین کلانی، همایون بهزادی، صفر ایرانپاک و جعفر کاشانی) کنار گذاشته شدند و تنها در بازی های دوستانه حاضر می شدند. در این سال پرسپولیس در جام باشگاه های تهران نهم شد و سال بعد بود که جام تخت جمشید با 6 تیم از تهران و 6 تیم از شهرستان ها شروع شد. چنان که گفته شد پرسپولیس نهم شده بود اما به عنوان تیم ششم تهران شرکت کرد در حالی که آرارات ششم شده بود و همین موجب اعتراض و جنجال فراوان شد.

10. دو گانۀ «تیمسار خسروانی» و « علی عبده» از حیث فوتبالی و به خاطر رقابت تاج و پرسپولیس پذیرفتنی است هر چند اتفاقا روابط خوبی با هم داشتند اما برخی تلاش می کنند پرویز خسروانی را یک نظامی ناآشنا به فوتبال و ورزش و تیمساری معرفی کنند که تمام 25 سال پس از 28 مرداد، تنها نان کودتا را می خورده و به عکس عبده یک مصدقی تمام عیار و دور از دربار بوده است.

در این فیلم انگار تاج تیم خسروانی و دربار است و پایگاهی میان مردم ندارد و علی عبده در مقابل شاه و دربار بوده است!

دربارۀ بازی 6 بر صفر هم ادعا می شود به دستور خسروانی فیلم بازی را سوزاندند!. حال آن که تلویزیون امکان یک مورد پخش مستقیم را داشت و پوشش مسابقۀ کشتی را ترجیح دادند و شاپور قریب -کارگردان- که برای فیلمبرداری از فیلم خود و صحنه قالپاق دزدی در «ممل امریکایی» به ورزشگاه تازه تأسیس رفته بود و فیلم بازی را هم گرفت و راش‌ها در اختیار او بود. این ادعا مثل شایعه خیانت مدافع تاج در آن بازی است. هم او که فصل بعد به پرسپولیس پیوست. در یک مستند اما هر شایعه کوی و خیابان را نقل نمی کنند! مستند، چنان که از نام آن برمی آید باید بر اساس «سند» باشد نه هر قصه و افسانه و شایعه و شنیده.

این یادآوری تاریخی هم خالی از لطف نیست که خسروانی بعد از خروج از دولت و در مصاحبه‌ای با مجلۀ «دنیای ورزش» پیشنهاد می‌کند به خاطر موفقیت های پرسپولیس (که تاج را هم 4 به یک برده بود) همین تیم با اضافه شدن ناصر حجازی و پرویز قلیچ خانی به عنوان تیم ملی اعزام شود.

   
دربارۀ دوگانه سازی سیاسی علی عبده و خسروانی هم باید یادآور شد علی عبده ربطی به برادرش نداشت که اگر داشت بعد از انقلاب مصون می‌ماند و البته تنها یک سال پس از انقلاب در آمریکا درگذشت و مثل خسروانی سال های طولانی پس از آن عمر نکرد بی آن که به تغییر نام تاج به استقلال حساسیت نشان دهد و برای موفقیت آن خوش حال نشود.

عبده سال 58 درگذشت اما فرزند او سالار برای خود در ادبیات اسم و رسمی دارد و البته هشدار داده مادام که پرسپولیس در اختیار دولت است که هیچ اما اگر قرار بر واگذاری به شخص یا خصوصی‌سازی باشد از طریق مراجع بین المللی دربارۀ حقوق خود وارد عمل و مانع خواهند شد.

در این شبه مستند هیچ یک از اینها را البته نگفتند!

مطالب مرتبط
ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۲۳
در انتظار بررسی: ۳۲
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Belgium
۲۰:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
1
9
دوتا نکته بنویسم. روی فاطمه پهلوی کمتر حساسیت بود چون با شمس و اشرف از مادر جدا بودند.یکی هم اینکه هرسه شریک اون شرکت یعنی ارتشبد خاتم و فاطمه پهلوی و علی عبده در حدود 57 یا 58 سالگی مردند. ارتشبد خاتم در پرواز سقوط کرد علی عبده در آمریکا و فاطمه پهلوی در لندن.
یک معلم
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
6
7
بولینگ عبده یا همان کلوپ پرسپولیس متعلق به شرکت سی آر سی بوده که عبدو و تیمسار خاتم و فاطمه پهلوی سهامدارش بودن
بعدش هم از کجای تاریخ در آوردی که به دستور شاه اسم تاج انتخاب شده؟
متاسفانه خبرنگاران و مستند سازان حقیقت را فدای از دست ندادن مخاطب می کنید
سعی کنید حقیقت را بگویید حتی اگر به ضررتون باشه
لطف کنید مجلات یا مصاحبه هایی که این مطالب بر اساس آنها نوشته شده را به عنوان منبع عنوان کنید
عصر ایران

مهم تر از مجلات، مستند به خاطرات یکی از نزدیک ترین افراد به باشگاه تاج (استقلال) هم هست که جزء به جزء را برای نویسنده نقل کرده و می کند. دربارۀ هر یک اصطلاحا «ان قلت» ی اگر هست مطرح شود.


درباره تغییر نام، منبع مجله دنیای ورزش شنبه دوم آذر 1352 و در مطلبی با عنوان «تاریخچۀ باشگاه تاج» است. تیم دوچرخه سواران در مسابقات جشن افغانستان در سال 1328 شرکت کرده و قهرمان شده بود و چون مسابقات فوتبال بود و نام دوچرخه سواران یادآور فوتبال نبود پیشنهاد تغییر نام داده شد و پس از ادغام در تیم «سرباز» شد: تاج.

سینا
France
۲۲:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
14
2
چه دل خوشی دارید.
چقدر بی غم هستید!
مرد را دردی اگر باشد خوش است. درد بیدردی علاجش ...
ما کجاییم در این بحر تفکر تو کجا!
راستی نسبتتون به آقا مهرداد چیه؟
علی
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
19
7
این داستانها رو از کجا اوردی؟! پیاده شو باهم بریم
مهدی
United Kingdom
۲۳:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
4
2
تو هم اومدی اون مسنتد رو درست کنی متوسل شدی به ۱۰ تا دروغ دیگه
عصر ایران یکی از مهم ترین مشکلات در گفت و گوها سخنان کلی است. کدام یک از این موارد را نادرست می دانید؟ برای مطلبی که مستند به خوانده ها و شنیده ها و به نقل از کسی یا کسانی است که عمر خود را با این اتفاقات سپری کرده اند نمی توان در یک جمله اتهام دروغ زد. لطفا هر مورد را که نادرست می دانید و با تفکیک و نه ادعای کلی مطرح کنید تا توضیح یا پاسخ داده شود. مثل دوستی که منبع تغییر نام را پرسیده بود و با ذکر تاریخ و شماره پاسخ داده شد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
12
41
متاسفانه هنوز به خاطر سابقه و نام استقلال هر روز سعی میکنن به این تیم ضربه بزنن. استقلال اگه پایگاه اجتماعی نداشت این همه سال با وجود تبعیض های آشکار دوام نمی‌آورد. دومین باشگاه بزرگ دنیا از حیث رشته های فعال و امکانات با گرفتن زمین و املاک به تیمی تبدیل کردن که زمین تمرین نداره.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۸:۵۷- ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
واقعا درسته
زارع مرودشت
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
4
18
احسنت
حمید ۶۶
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
6
18
آقا والا بخدا یه کدوم از این برنامه های فوتبالی تلویزیون جای خالی ۹۰ را پر نمیکنه؟
چون از هر نظر برنامه کاملی بود
و چون کامل بود این بلا رو سرش آوردن
ناشناس
France
۰۱:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
3
25
از صداوسیمای میلی ای که برای فردوسی پورها جایی نداره چه انتظاری دارین؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
2
23
از صدا و سیما غیر از این انتظاری نداریم.
ناشناس
Canada
۰۲:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
1
27
اگر در تلویزیون حرف راست شنیدید تعجب کنید
احمد
Iran, Islamic Republic of
۰۴:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
4
18
ممنون بابت این مطلب فوق العاده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
6
3
چه حرصي خوردي شما نويسنده
انگار استقلالي تير هستي نه؟
عصر ایران شگفتا که آن همه اطلاعات یا استنادات تاریخی و اصرار بر واقع گویی و پرهیز از خلاف گویی را به حرص تعبیر کرده یا تقلیل داده اید. اتفاقا در این نوشته مهم ترین اتهام مؤسس پرسپولیس رد شده است. به جای طرح مواردی این گونه اگر مشخصا دربارۀ بند مشخص و جملۀ خاص در نوشته اظهار نظر شود بهتر نیست؟ ضمن این که در این فقره خاص اگر طرف از سر هواداری بنویسد اشکال ندارد اما این گونه نبوده و به خاطر بیان درست وقایع تاریخی است.
داریوش
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
12
7
سلام
می دانم شما نظر من را منتشر نمی کنید ولی خودتان چند ادعای بدون پشتوانه و سند در همین متن چند خطی مطرح کرده اید (بخشی از بند 1- کل بند 4-بخشی از بند 7 و ....)
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
5
26
به بعضیها که نفوذ زیادی روی مقامات هم دارن فشار اومده که بعد از کلی رانت بازی و بریز و بپاش هنوز یک چهارم افتخارات استقلال در آسیا رو ندارن و مجبورن برن تاریخ رو تحریف کنن. همون موقع که استقلال قهرمان آسیا شده پرسپولیس هم توی جام باشگاه های آسیا شرکت می‌کرد و حذف میشد. ضمنا این دوستان فکر کردن چرا اسم پرسپولیس برای این تیم انتخاب شد؟
ناشناس
Germany
۰۹:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
2
10
" این گونه ادعاها اگرچه در اوایل انقلاب فراوان بود ولی ثابت نشد"
این گونه ادعاها و اتهامها در مورد دیگران هم بسیتربسیار بود و...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
1
9
تاریخ همیشه بالاخره راه حقیقت رو پیدا میکنه و قابل دستکاری حداقل در دوره های اخیر نیست ممنون از صداقت شما اما بهتر بود شما هم در ابتدا گزیده ای از اطلاعات در مورد نامهتیی که میبرید و کمتررشناخته شده هستند میدادید
مثلا من تا مورد ۷ خوندم تا تازه فهمیدم که خسروانی رئیس سازمان تربیت بدنی بوده یه جیزی توی مایه های جناب تاج امروز
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
14
11
خداوکیلی اگه اینارو تلوزیون واسه پرسپولیس گفته بود میومدی اینجوری مطب بنویسی؟؟؟ نه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
4
14
عالی بود
علی
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
8
24
بسیار عالی. این مستند سفارشی دست‌پخت تعدادی پرسپولیسی متعصب هست.
مرادی
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
19
9
اونوقت چرا باید باور کنیم مطالب شما مستند است.
ای سانسورچی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۶
6
14
پس چرا نظرها را پخش نمیکنید ، نکنه شما هم پرسپولیسی هستین.
پربازدید ها
تورهای لحظه آخری
علم و فناوری
نظرسنجی
ورزش می کنید؟
بله، به صورت جدی و حرفه ای
بله، اکثراً
بله، گاهی
خیلی خیلی کم
اصلاً