کد خبر ۷۳۴۳۹۶
تعداد نظرات: ۴ نظر
تاریخ انتشار: ۰۰:۱۵ - ۰۷ تير ۱۳۹۹ - 27 June 2020
ایران به روایت آثار؛ قسمت سیزدهم: حلقه ارجان
حلقه ارجان یکی از عجیب‌ترین اشیاء تاریخی ایران از دوره عیلام است. داستان آن را در این قسمت از «ایران به روایت آثار» ببینید.

کیفیت پایین:

کیفیت خوب:

عصر ایران؛ محسن ظهوری ـ «تمام خاک شهر شوشان و شهر ماداکتو و شهرهای دیگر را با توبره به آشور کشیدم، و در مدت یک ماه و یک روز کشور عیلام را با همه پهنای آن، جاروب کردم.» این را «آشوربانیپال» پادشاه قدرتمند آشور گفته است؛ وقتی به شوش لشگر کشید و آن را ویران کرد. پس از این شکست، تمدن عیلام گرچه دیگر قدرت پیشین خود را به دست نیاورد، اما همچنان در هنر و صنعت یگانه بود. نمونه‌اش شیئی عجیب که در تابوت شاهی عیلامی قرار داشت و آن را حلقه قدرت نامیده‌اند.

در این قسمت از مجموعه ایران به روایت آثار» داستان کشف این شیء عجیب را همراه با بررسی نقوش و نحوه ساخت آن می‌بینید. مجموعه ویدئویی «ایران به روایت آثار» هر هفته شنبه‌ها و سه‌شنبه‌ها در سایت عصر ایران منتشر می‌شود و قسمت بعدی آن را می‌توانید روز سه‌شنبه ۱۰ تیرماه ببینید.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

در قسمت قبل منتشر شد:

ایران به روایت آثار؛ قسمت دوازدهم: رستم و شغاد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

تابستان سال ۱۳۶۱ بود که عملیات احداث سد شهدای مارون در شمال شهر بهبهان ناگهان متوقف شد. آن‌ها به آرامگاهی سنگچین رسیده بودند، پس تیم باستان‌شناسی همراه «فائق توحیدی» و «علی‌محمد خلیلیان» از کارشناسان دفتر حفظ آثار تاریخی وقت به منطقه رفتند. آن‌‌چه اینجا در محوطه باستانی ارجان پیدا شد، همه باستان‌شناسان جهان را شگفت‌زده کرد؛ درون آرامگاه تابوتی بزرگ از جنس مفرغ بود و داخل آن اسکلتی به همراه خنجر، پایه آتشدان، تُنگ و ساغر و سینی، ظروف برنزی، دکمه‌های زرین و یک حلقه طلایی، حلقه‌ای که از مهم‌ترین کشفیات باستان‌شناسی در ایران است.

«کیدین هوتران پسر کورلوش» زبان‌شناسان کتیبه این حلقه را این‌طور ترجمه کردند؛ نام پادشاهی که با بررسی‌های خط‌شناسی و تاریخ هنری او را شناختند؛ یکی از حاکمان عیلام پس از ویرانی بزرگ «آشوربانیپال». از او چیز زیادی نمی‌دانیم، همچنان که از حلقه همراهش. شیء زرینی که روی سینه جسد قرار گرفته بود. حلقه‌ای به وزن ۲۷۳ گرم با ارتفاع حدود ۱۷ سانتی‌متر که شکلی نامتعارف دارد. دسته‌ای است که به دو صفحه گرد می‌رسد با نقوشی از دو شیر بالدار که دو طرف گیاهی ایستاده‌اند و پنجه بر پنجه یکدیگر گذاشته غرش می‌کنند. دورتادور آن‌ها نقشی گیس‌باف دیده می‌شود و زیر پای شیرها سه ردیف نقش به صورت طاق هلالی‌شکل کنده شده. روی دسته این حلقه شیارهایی است که انتهای آن‌ها به یک گل ۱۲ پر می‌رسد.

این حلقه با ظرافتی ستودنی ساخته شده؛ دقت در قرینه‌نگاری نقوش این دو صفحه بی‌نظیر است و کل اثر تماماً به صورت چکش‌کاری و حکاکی ساخته شده چراکه هیچ اثری از چسب یا لحیم‌کاری در آن دیده نمی‌شود. نقش شیر بالدار بر این حلقه که در آن دوران نشانه قدرت و فرمانروایی بوده، باعث شد تا این شیء عجیب را حلقه قدرت بنامند. اما کاربرد آن چه بوده؟

  • تاکنون نمونه‌های مشابه کمی مثل این حلقه در شوش و چغازنبیل به دست آمده که کوچک‌تر از حلقه ارجان هستند و کاربری آن‌ها هم مشخص نیست. حلقه ارجان چیزی نیست که بتوان آن را به گردن انداخت یا مثل دستبند از آن استفاده کرد. حتی دسته آن جای چهار انگشت یک دست را بر خود ندارد. پس احتمالا در مراسم مذهبی یا آئینی از آن استفاده نمی‌شده. در نقش‌برجسته‌های مختلفی از تاریخ ایران باستان نمونه مشابه چنین حلقه‌ای را دست بزرگ‌زادگان یا شاهان می‌بینیم که انگار نمادی از قدرت بوده، اما نمی‌دانیم که کاربری حلقه ارجان هم مثل آن‌ها بوده یا نه. از آن‌جا که تاکنون هیچ نمونه‌ای مانند حلقه ارجان کشف نشده، کاربری این شیء به‌صورت یک راز باقی مانده. حلقه‌ای بی‌همتا و رازآلود که هنوز نمی‌دانیم کجا ساخته شده، چرا آن را درست کرده‌اند و به چه کار می‌آمده؟
ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۴
در انتظار بررسی: ۸
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
15
10
سلام ممنون از بخش تاریخ
در مورد تاریخ بعد از اسلام لطفا مطلب بگذارید
متشکدم
ناشناس
Ukraine
۰۱:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
0
14
عالی مثل همیشه
بامداد شنبه و سه‌شنبه هر هفته با اشتیاق عصر ایران رو برای دیدن این مجموعه بازدید می‌کنم.
متین
United States
۰۶:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
2
17
این حلقه نیست عزیز من خیلی فکر کردم در موردش و به این نتیجه رسیدم این مهر بوده مهر شاهی !!! ایرانی اهل خرافات نبوده این حکم مهر شاهی رو داشته و پس از مرگ دفع شده که حکمی از سمت اون شاه صادر نشه
باربد
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۴/۰۷
0
24
با این همه جاهای تاریخی و اشیا قدمت دار وقتی نمی تونیم ازش مثل موزه لوور و هرمیتاژ پول دربیاریم و وابسته مطلق به نفت هستم چه فایده مثل کسی که بنز داره ولی داره از اتوبوس استفاده می کنه
پربازدید ها
تورهای لحظه آخری
علم و فناوری