۱۰ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۲:۳۹
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۷۵۴۷۳۷
تعداد نظرات: ۱۰ نظر
تاریخ انتشار: ۱۳:۱۳ - ۱۶-۰۸-۱۳۹۹
کد ۷۵۴۷۳۷
انتشار: ۱۳:۱۳ - ۱۶-۰۸-۱۳۹۹

شمُردن یا شماردن؟

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- دوستی با اشاره به عنوان (تیتر) یکی از خبرهای پربازدید ما (طرفداران ترامپ: نَشمارید/ طرفداران بایدن: همه را بِشمارید) پرسیده است: جدای بحث های سیاسی و انتخاباتی و به لحاظ واژگانی،«شماردن» درست است و فعل امر و نهی آن (بشمار و نشمار) یا شمردن با دو فعل امر و نهی (بشمُر و نشمُر)؟ و به عبارت دیگر باید نوشت: بشمارید یا بشمُرید؟

نزد من، زبان معیار همان است که سعدی در گلستان و بوستان نوشته و به همین خاطر ابایی از به‌کارگیری واژۀ «اولی‌تر» ندارم چون بارها سعدی به کار برده است و سعدی در بوستان «شماردن» آورده است:


ز خود بهتری جوی و فرصت شمار
که با چون خودی گم کنی روزگار

  با این حال فردوسی در زبان بر سعدی حق تقدم دارد و در شاهنامه چنین سروده است:

یکایک بر او برشمُر هر چه هست
ز گنج و ز تاج و ز تختِ نشست

با این وصف پاسخ روشن می شود: چون سعدی از «شماردن» استفاده کرده و فردوسی از «شمُردن»، هر دو درست است! (هر چند اگر قرار بر مته بر خشخاش گذاشتن باشد می‌توان گفت: "شمار" در "فرصت شمار" در واقع به معنی "دان" است: غنیمت‌دان! و صحبت از شمردن نیست یا در شعر فردوسی "برشمردن" آمده نه "شمردن")

شاید هم کسانی خُرده بگیرند که در این های و هوی و بحث بر سر شمارش (شمردن) آرا این چه نکته‌ای است؟ (راستی همین که " شمارش" داریم و " شِمُرش" نداریم از ترجیح اولی حکایت می‌کند). آری، اما پرسشی بود و پاسخی داده شد.

چندان که عُبید زاکانی می‌نویسد: «یکی پرسید: قیمه به "قاف" کنند یا به "غین"؟ گفت: ای برادر! "غین" و "قاف" بگذار که قیمه به گوشت کنند.»

باشد که این «شمارش» یا «شمردن» هم گوشت را به قیمه‌های ما بازگرداند!

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: شماردن
ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۱۰
در انتظار بررسی: ۱۱
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
8
البته اگر به سعدی اقتدا می کنید بای بنویسید مشمار ، مشمار نهی است و نشمار التزام
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۰:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۷
سعدي:
بیفشان و بشمار و فارغ نشین
که از صد یکی را نبینی امین
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
23
3
البته باید به جای یه نوشته کوتاه
یه تحلیل بلند درمورد شباهت فتنه ۸۸ با حرکات ترامپ و طرفداران ترامپ میذاشتید
ولی خب انتظاری از شما ها نیست
اگه ترامپ یه حرکت شبیه اصولگرایان میزد،بدونه شک حالا ده تا گمانه زنی میکردی با بیست بیت شعر ردیف میکردی
ولی جداً عجب شباهتهایی
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
3
خوب اومدی.
فرصت شمار در شعر سعدی یعنی غنمیت دان. اینجا معنی شمارش یا شمردن نمی دهد ولی در شعر فردوسی، برشمر به معنی شمردن است و معنای ضمنی ندارد.
...
علوی
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
3
انشاالله .
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
10
همین شمردن ها یا شماردن ها هست که سرنوشت یه ملتی رو رقم می زنه، مورد بوده که طرف موقع شمارش یه ربع خوابیده، بیدار که شده دیده بازی رو باخته
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
15
عالی بود ، دمت گرم خصوصا اون آخریش که قیمه به گوشت کنند و نه به غین و قاف ....
فریبرز
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۰۳ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
2
3
جناب خدیر :
یک بار از شما خواهش کردم که نوشته های خود را با ذکر تاریخ ذکر علت نگارش هر کدام در یک مجموعه منتشر بفرمایید تا بعنوان بخشی از تاریخ معاصر برای آیندگان بصورت یک یادگار با اررش بماند ولی متاسفانه در این امر مهم کوتاهی میفرمایید . افسوس
عصر ایران تشکر و سپاس نویسنده: در نخستین گام در نظر است مجموعه مقالات منتشره پس از درگذشت شخصیت های مشهور سیاسی و فرهنگی و هنری در یک یا دو جلد کتاب منتشر شود.
ناشناس
Romania
۱۶:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
0
6
از قضا مسئله ای بسیار مهم است و درست نویسی را باید در نظر گرفت. سپاس که از شما آموختم.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۶
1
4
عااالی
دبستان دانش به ریاست مفتاح الملک در دوره قاجار (عکس) چرا جنگنده F-22 رپتور هرگز از ناوهای هواپیمابر عملیات نمی‌کند؟ ادعای میدل ایست:راه حل ترکیه توافق نفتی ایران و آمریکا است!/ وال استریت ژورنال: ترامپ ممکن است روی خوش نشان دهد! هوش مصنوعی باهوش‌تر نمی‌شود، ما کم‌هوش می‌شویم! سریال اکشن؛ معرفی ۴۰ سریال برتر تاریخ جنگ بهانه است؛ طلا بوی خطر بزرگ‌تری را شنیده است چه کسی اجازه نداد طناز طباطبایی از توی کوچه بازیگر شود؟ نیوشا ضیغمی: اگر پاک کن داشتم دوره ای از زندگیم را کلا پاک می کردم افتضاحات امنیتی در آمریکا، بریتانیا و استرالیا سفر وزیر دفاع عربستان به واشنگتن صمصامی: چه کسی پاسخگوی خون جوانانی است که در حوادث اخیر جان خود را از دست دادند؟ واکنش قالیباف به تروریستی اعلام شدن سپاه در اتحادیه اروپا همتی: نتایج مثبت یکپارچه‌سازی نرخ ارز به مرور زمان خود را نشان خواهد داد درکه، بهشتی دور از هیاهوی کلان شهر سنای آمریکا لایحه عظیم تامین مالی را مسدود کرد