۲۷ خرداد ۱۴۰۳
به روز شده در: ۲۷ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۲:۵۰
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۷۷۵۳۲۶
تعداد نظرات: ۶ نظر
تاریخ انتشار: ۰۷:۳۰ - ۲۵-۱۲-۱۳۹۹
کد ۷۷۵۳۲۶
انتشار: ۰۷:۳۰ - ۲۵-۱۲-۱۳۹۹

هفتۀ پایانی اسفند؛ یک نوستالژی در میان غوغاها

  جدای همهمۀ پایان سال، این نوشته به بهانۀ 20 ساله شدن یک اتفاق تلخ در تاریخ مطبوعات ایران است. از پا افتادن یکی از حرفه‌ای ترین مجلات بعد از انقلاب که از تیرِ اردیبهشت 79 در امان مانده بود و در پایان همان سال به محاق رفته‌ها پیوست...

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- هفتۀ پایانی اسفند را بیش از هر زمان دیگری دوست دارم. تقلا و تکاپویی در شهر درمی‌گیرد که بوی عید می‌دهد و در روز آخر دست فروشان غوغا می‌کنند و همه جا حال و هوای دیگری به خود می‌گیرد. شاید هم به خاطر «یاس زرد» و «به ژاپنی» باشد که منتظر تحویل سال نمی‌مانند و در همین هفتۀ پایانی اسفند به سیمای خستۀ شهر رنگ می پاشند.

  وقتی هنوز کرونا نبود، آخرین روز سال، سری به میدان تجریش می‌زدم. نه برای خرید که برای شنیدن صدای همهمۀ مردم در میان دست‌فروشان و به همین خاطر دوست ندارم شب عید، باران ببارد چرا که بساط آنان را بر هم می‌ریزد.

  هم آن همهمه بوی زندگی می‌دهد و هم به چهرۀ دست‌فروشان نگاه می‌کنم که خیلی از آنها حرفه‌ای نیستند و پیداست آمده‌اند تا دست خالی به خانه نروند و شماری از مشتری‌ها نیز چنین اند. از قیمت مغازه‌ها به این بازار مکاره پناه آورده‌اند و البته گاه می‌بینی دست‌فروش، همان شاگرد مغازه است و صاحب مغازه با یک تیر چند نشان می‌‌زند. هم پیاده‌رو مقابل را در تصرف خود دارد، هم اجناس بنجل یا فروش‌نرفته را عرضه می‌کند و هم منتی بر سر شاگرد می‌گذارد تا به جای مطالبۀ عیدی بیشتر، کاسبی کند!

  هفتۀ پایانی اسفند حس و حال عجیبی دارد. شمارش معکوس برای پایان یک سال و وقتی سال تحویل می‌شود انگار باری را بر زمین گذاشته‌ای و تقلاها و تکاپوها فروکش می‌کند. هر چند بعضی هنوز این سو و آن سو می‌روند و امسال که کبیسه است و اسفند 30 روزه، نیم روز پس از سال تحویل را هم شاید مردمان به حساب روز پایانی سال بگذارند.

  موریس مترلینگ می‌گوید: انسان، موجود عجیبی است. هم از کوتاهی عمر و از دست دادن سریع زمان شِکوه می‌کند و هم برای پایان هفته روزشماری می‌کند تا به تعطیلات برود و دوست دارد زودتر ماه تمام شود تا حقوق خود را دریافت کند و برای رسیدن پایان سال نیز بی‌تاب است تا عید بگیرد حال آن که مجموع همین پایان‌ها، پایان زندگی او را رقم می‌زنند. همان پایانی که این قدر نگران و ترسان از آن است!

  هفتۀ پایانی اسفند را اما به یک دلیل ویژۀ دیگر هم دوست دارم و آن انتظارِ انتشارِ ویژه نامه‌های نوروزی مطبوعات است.

  اگرچه گمان می‌رود مطبوعات چاپی و کاغذی از رونق افتاده‌اند و دور، دورِ دنیای مجازی است اما مجلات و فصل‌نامه ها هنوز خواندنی و پُربارند و سالنامه‌ها و ویژه نامه‌ها حس خوبی به مخاطب می‌دهند و برای منِ روزنامه‌نگار این پیام روشن را دارند که روزنامه‌ نگاری همچنان زنده است و هر قدر هم غیر روزنامه نگاران در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بنویسند و پیام رد و بدل کنند، روزنامه‌نگاری یک حرفه و تخصص است که جدای آگاهی و اطلاعات، لذت خواندن را به مخاطب می‌دهد و روزنامه نگارانی چون فریدون صدیقی با واژگان معاشقه می‌کنند و بی آن که در وادی شعر و شاعرانگی بیفتند شهدی به کام مخاطب می‌ریزند از عسل، شیرین‌تر.

  این تعبیر از روزنامه‌نگار پر‌سابقه (شمس الواعظین) است که اگرچه همۀ مسافران یک هواپیما، پرواز را تجربه می‌کنند ولی تنها یک نفر خلبان است. با این وصف هر قدر هم شمار کسانی که در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی پیام رد و بدل کنند، باز این روزنامه نگار است که از زاویه‌ای دیگر می‌کاود و برمی‌رسد و البته روزنامه نگاران حرفه‌ای هم از این همه موضوع که بیرون از کمند سانسور طرح می‌شوند، لذت می‌برند و بی‌گمان پاره‌ای از مواد اولیه را از این فضا دریافت می‌کنند.

  اینها را اما ننوشتم تا فضلی بفروشم که فخری اگر هست، جز همراهی مخاطب نیست.

  نوشتم تا در هفتۀ پایانی اسفند از یکی از حرفه‌ای ترین مجلات بعد از انقلاب یاد کنم که در همین هفتۀ پایانی به تیر سعید مرتضوی مبتلا شد و از پا افتاد.

  انگار احساس می‌کرد آن نشریات که در 4 اردیبهشت 1379 بسته بود، کافی نبود و شتاب داشت تا سال 1379 به پایان نرسیده یک شاهکار دیگر از خود به جای بگذارد و حکم توقیف حرفه‌ای ترین مجله را صادر کرد. مجله‌ای که ثابت کرده بود چند پادشاه در یک اقلیم می‌گنجند زیرا 4 سردبیر در کنار هم کار می‌کردند: عمید نایینی، سیروس علی‌نژاد، مسعود بهنود و حسن نمک ‌دوست.

  وقتی هنوز به صورت حرفه‌ای در کار مطبوعات نبودم هم «پیام امروز» را می‌خواندم و اگرچه در حال و هوای آن روزگار، دوست‌تر داشتم غلظت موضع گیری آن بیشتر باشد اما هر چه بیشتر تجربه اندوختم، دانستم که آن شیوه پسندیده‌تر است و هنوز غرق در آرشیو و طرح های روی جلد پیام امروز می‌شوم. 20 سال گذشته اما آن جلد که رییس جمهوری (خاتمی) پای صفحۀ شطرنج نشسته در یادها هست. تذکر هم گرفت اما توضیح داد طرح است، جعل عکس نیست. چون مهره‌ها همه وزیرند و صفحۀ شطرنج واقعی نیست.هفتۀ پایانی اسفند؛ یک نوستالژی در میان غوغاها

  پس، هم هفتۀ پایانی است و هم این روزها بیستمین سالگرد توقیف ماهنامۀ «پیام امروز» در سالی که سعید مرتضوی در مقام دادستان تهران روزنامه‌ها را از نفس انداخته بود و این کار مرا یاد تصویر مشهور تیر خلاص در جنگ ویتنام می‌اندازد.

  20 سال گذشت و بازی روزگار را ببین که در همین تورقِ سریع مجلات نورزوی 1400 دیدم دو جا از سعید مرتضوی یاد شده است؛ آن هم چه یادی!

  اولی محمد عطریان‌فر در مقدمه‌ای که بر گفت‌و‌گوی بلند «آگاهی نو» با «عطاءالله مهاجرانی» نوشته حجم بیزاری خود را از رفتارهای چندش‌آور دادستان سابق پنهان نکرده و نعمت احمدی –حقوق‌دان- نیز در «کتابچۀ بهاریۀ روزنامۀ ایران»، یادآوری کرده که سعید مرتضوی در سال 1379 مطبوعات را به استناد قانون 40 سال قبلِ «اقدامات تأمینی» می‌بست.

  قرار بود کلاه بیاورد و سر می‌آورد و به مواد 12 و 13 قانون اقدامات تأمینی استناد می‌کرد که مربوط به «مجرمان خطرناک» بود و تدابیری که برای جلوگیری از تکرار جنحه و جنایت، اتخاذ می‌شد. در آن قانون اجازه داده شده بود آلات جرم مانند چاقو و قمه و محل قمار را توقیف و تعطیل کند و از نگاه او لابد نشریه آلت جرم و روزنامه‌نگار مجرم خطرناک بود!

  20 سال گذشته و او دیگر قضاوت نمی‌کند و خود طعم حبس -و البته نه به جرم نوشتن- را چشیده و در هفتۀ پایانی اسفند چشم من به ویژه‌نامه‌های متنوعی است که به مناسبت نوروز منتشر می‌شوند و بسیار خواندنی‌اند و امسال هم چون نوروزهای پیشین شماری از آنان را در روزهای عید معرفی می‌کنم اگرچه جای آن نشریات همیشه و همچنان خالی است...

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی: ۲
غیر قابل انتشار: ۶
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۵
3
31
یادش بخیر جامعه ،عصر آزادگان، نشاط ،توس ،پیام امروز، و...هنوز تعدادیشون رو دارم چه دورانی بود چه شور اجتماعی در جامعه بود و لعنت بر اهریمن و افکار دون که باعث رسیدن جامعه به امروز و اینجا شده الان حتی پول خرید یک ویژه نامه نوروزی رو هم ندارم در حالیکه اون زمان دانشجو بودم و الان ...
علیرضا
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۳۹ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۵
2
18
عالی بود جناب خدیر، پیام امروز عجب ماهنامه معرکه ایی بود، یادم نمیره برای خرید آن ساعتها و چند بار روزها کنار روزنامه فروشی سر محله منتظر می‌ماندم. ......
پاینده
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۹ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۵
1
13
درود بر شما.

من هم از طرفداران مجله پیام امروز بودم و تنها مجله ای است که همۀ شماره های آن را ــ تا جایی که توانسته ام ــ آرشیو کرده ام و از خانه ای اجاره ای به خانه ای دیگر با خودم برده ام و می برم.

یک بار هم مطلبی برایشان فرستادم و در صفحه ای که پیام خوانندگان را می گذاشتند، دعوت کردند به دفتر نشریه بروم و رفتم. دیداری با آقای عمید نائینی و آقای نمک دوست داشتم و پیشنهاد همکاری به عنوان خبرنگار افتخاری دادند که متأسفانه با تعطیلی مجله ارتباطمان قطع شد.
سید متنفر از شعار مرگ
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۵
1
12
واقعا یادش به خیر !! مخصوصا ویژه نامه های نوروزی ! که در زمینه های مختلف اجتماعی سیاسی و فرهنگی منتشر می شدند و با شور و شوق آنها را می خریدیم ! ولی امسال با این نوشته آقای خدیر به یاد خریدشان افتادم ! ولی نمی دانم چرا دیگر شوق و شوری و اشتیاقی برای خرید نیست ؟! در حالی که پول یارانه را کنار گذاشته ام و می توانم چند تا مجله بخرم ! ولی شور و شوقی نیست ؟!! واقعا چرا ؟؟؟؟؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۶ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۵
0
2
دوباره با یاداوری خاطرات خوب پیام امروز سئوالی به ذهنم امد. پس چرا ان همه شور انهمه عشق و انهمه خواستن و ان همه انرژی نتوانست جلوی اتفاق افتادن چیزهایی را بگیرد که جامعه سر زنده انروزگار را به جامعه ...امروزه دچار کرد؟
مهناز
Iran, Islamic Republic of
۰۶:۲۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۲۶
0
0
امروز بعد از چند سال رفتم چلچراغ بخرم.نداشتند.روزنامه ی همشهری خریدم.تا سه چهار سال پیش هر روز روزنامه می خریدم.
نجات دختر نوجوان از خانه آتشین در سعادت آباد گفت و گوی من و دخترم مهسا : صدایت را بلند کن ! گرما سردرد را تشدید می‌کند سربازی ۱ ماه کم شد + جزئیات قانون کاهش خدمت سربازی اطلاعیه مهم تامین اجتماعی/ سورپرایز ویژه برای زنان خانه دار و دانشجویان اشد مجازات در انتظار قاچاقچیان مواد مخدر خاطره‌ای از آیت‌الله سیستانی : چرا از وزیر صدام استفاده نمی کنید؟ خاطره‌ای از آیت‌الله سیستانی : چرا از وزیر صدام استفاده نمی کنید؟ معرفی خودرو جدید و اسپرت بهمن موتور با شتاب زیر ۴ ثانیه در نمایشگاه خودرو شیراز (+عکس و مشخصات خودرو) 2 کشته درسقوط هواپیمای بازمانده جنگ جهانی در کالیفرنیا عوارض ماندگار روانی اسکیزوفرنی و افسردگی را با موسیقی درمان کنید! شهریه مدارس غیر دولتی اعلام شد؛ از ۱۰ تا ۸۰ میلیون تومان/ هزینه‌های جانبی جداگانه حساب می شود یک ماده غذایی بد بو اما فوق‌العاده مفید مقصر ابتلا به ذات‌الریه در نزدیکی شماست رییس دیوان عالی کشور به روسیه سفر کرد
وبگردی
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه انتخابات؟