۲۸ خرداد ۱۴۰۳
به روز شده در: ۲۸ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۳:۴۰
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۷۷۷۳۲۴
تعداد نظرات: ۲۳ نظر
تاریخ انتشار: ۱۷:۳۷ - ۱۳-۰۱-۱۴۰۰
کد ۷۷۷۳۲۴
انتشار: ۱۷:۳۷ - ۱۳-۰۱-۱۴۰۰

«تختی» در شبکۀ نمایش؛ سلیقه، انصاف و نمایشِ پاس‌داشتِ گوهر انسانی

اگر سیزده به در مثل پارسال به خاطر کرونا ممنوع نبود نمایش فیلم تختی از شبکه نمایش در ظهر سیزده به در بد‌سلیقگی بود اما وقتی به در و دشت نرفتیم و خانه ماندیم حُسن سلیقه است ولو نه زادروز تختی باشد نه سالمرگ او...

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- اگر سیزده به در امسال مثل پارسال به خاطر کرونا ممنوع نبود و اغلب مردم بالاجبار در خانه نمانده بودند، نمایش فیلم غلامرضا تختی در ظهر سیزده به در عین بد‌سلیقگی بود اما وقتی سیزده را به خاطر کرونا در خانه در کردیم و به در و دشت نرفتیم و خانه ماندیم، حُسن سلیقه به حساب می‌آید«تختی» در شبکۀ نمایش؛ سلیقه، انصاف و نمایشِ پاس‌داشتِ گوهرانسانی ولو نه زادروز جهان پهلوان باشد نه سالمرگ او و از این رو پخش فیلم در ظهر سیزده به در را باید سعد و نیکو دانست و بدین سبب، شبکۀ نمایش تلویزیون را ستود.

  فیلم بهرام توکلی با دو ویژگی متمایز است: یکی آن که جدای جهان‌پهلوان، بهترین تصویر را از دکتر محمد مصدق نیز ترسیم می‌کند و با یک تیر دو نشان را هدف قرار می‌دهد هر چند که وقتی صحبت از ایران باشد، تختی و مصدق دو روی یک سکه‌اند و خوش‌بختانه هر دو هنوز رایج.

   دوم این که فرضیۀ خودکشی را با قوت بیشتری مطرح می‌کند منتها در وضعیتی که لای منگنه یعنی از همه سو تحت فشار قرار گرفته بود. قطع حقوق بازوبند پهلوانی و منتفی‌شدن مربی‌گری و به حاشیه راندن او و رنجی که در خانه متحمل می‌شده همه و همه او را به آن نقطه سوق داد.

  ویلیام وُردِن در کتاب خواندنی «رنج و التیام» که با قلم روزنامه‌نگار صاحب‌سبک – محمد قائد– به نیکوترین شکل به پارسی برگردانده شده می‌نویسد:

«‌هر سال نزدیک به ۷۵ هزار نفر در جهان بر مرگ عضوی از خانواده یا عزیزی که خودکشی کرده مویه می‌کنند و نه تنها احساس فقدان، که میراثی از شرم، ترس، طرد، خشم و گناه برای‌شان به جا می‌ماند. ادوین شنایدمن پدر جنبش پیش‌گیری از خودکشی در ایالات متحده گفته است: آن‌که خودکشی می‌کند، اسکلت روانی خویش را در گنجۀ عاطفی مصیبت‌دیده بر جای می‌گذارد

  اسکلت روانی تختی هم نه در گنجۀ عاطفی یک خانواده که در گنجۀ عاطفی یک ملت برجای مانده است و بدین سبب است که همچنان نام و سرنوشت تختی اشک بر چهره‌مان می‌نشاند و بهرام توکلی بدون رمانتیک بازی این کار را انجام داده و تکان دهنده‌ترین تصویر فیلم، جایی در پایان آن است که مانند پدر میخ بیهوده می‌کوبد و انگار مجنون شده و پدر را تکرار می‌کند. تازه پدر، پسری چون او را داشت که درک و تر و خشکش می‌کرد و تختی تنها نوزادی کوچک بر گهواره دارد.

  تا همسر تختی زنده بود دربارۀ احتمال خودکشی به خاطر اختلاف یا مشاجره یا سرزنش‌ها و تحقیرها کمتر سخن گفته می‌شد اما پس از درگذشت او، این ملاحظۀ اخلاقی از میان رفت و فرزند آنان نیز از ایران کوچیده و رفته و کمتر در مناقشات شرکت می‌کند هر‌چند به دنبال اثبات فرضیه قتل نیست اما طبعا با کسانی که پای مادر را در طعنه به تختی به میان می‌کشند هم‌داستانی نمی‌کند.

  شاید جان کلام فیلم تختی این باشد که تختی را نکشتند اما در مسیری انداختند که خود را بکُشد و از این نظر این خودکشی با چهره های سرشناس دیگر تفاوت دارد.

«تختی» در شبکۀ نمایش؛ سلیقه، انصاف و نمایشِ پاس‌داشتِ گوهرانسانی

  آدم‌هایی مثل تختی الگوی پاس‌داشتِ شرافت و گوهر وجودیِ خودند. درست مانند زنی که گرفتار مردان متجاوز می‌شود و مرگ را بر ننگ تن دادن به تجاوز ترجیح می‌دهد. اگر خود را بکشد اگرچه خودکشی کرده اما نباید گفت خود را کشته چون از خودِ خودش مراقبت کرده است. با این نگاه، تختی خود را از تجاوز به روح خود نجات داد و بهرام توکلی در فیلم خود توانسته پاس داشتِ این گوهر را به تصویر بکشد.

  علی حاتمی نتوانست پروژه تختی را به پایان ببرد اگرچه فیلم‌نامۀ او منتشر شده و پایان متفاوتی دارد و بی‌میل نبوده که به ساواک نسبت دهد و بهروز افخمی هم داستان خودش را ساخت و آنی نبود که حاتمی در نظر داشت.

  فیلم توکلی اما حق مطلب را دربارۀ تختی ادا کرده و به جای محدود ماندن در عرصۀ کُشتی نشان داده که چگونه بهای نه گفتن و کرنش نکردن را پرداخته است.

  از شگفتی‌های فیلم این که نام خانوادگی یکی از بازیگرانی که نقش تختی را ایفا می‌کند و طبعا به تختی شباهت دارد «تختی» است: محسن تختی که البته هیچ نسبتی با جهان پهلوان ندارد. متولد 1369 در اردبیل است و این اتفاق واقعا شگفت‌انگیز است در حالی که می‌دانیم فرزند تختی – بابک - که حالا 50 را هم پشت سر گذاشته سال هاست به اتفاق همسر نویسنده خود – خانم منیرو روانی‌پور- به آمریکا کوچیده و فرزند آنان- غلامرضا- هم کودکی و نوجوانی خود را در آن سامان گذرانده است.

  غلامرضا تختیِ دوم روزی در وبلاگ خود نوشت: امروز معلم من پرسید: آن غلامرضا تختی که این همه در اینترنت نام او هست، کیست؟ و وقتی پاسخ دادم من نوۀ او هستم، معلم شگفت زده پرسید: تو پس در اینجا چه می کنی وقتی همه مردم ایران پدربزرگ تورا می‌شناسند و دوست دارند؟

  شوربختانه فیلم زمان مناسبی در سینماها به نمایش گذاشته نشد و بهرام توکلی به حق خود نرسید اما آنچه بابک تختی برای فیلم نوشت که جدای فرزند و یادگار تختی خود نویسنده و اهل فکر است خستگی را ازتن کارگردان زدود:

  «فیلم تختی را دیدم، البته تا آنجا که اشک و اضطراب اجازه می‌داد. چندین بار هم برای دیدن دوباره سراغش رفتم که هنوز موفق نشدم. همسر و پسر از من بردباری کمتری دارند و در این چند روزی که فیلم به دستم رسیده و گاه و بی‌گاه به تماشای تکه تکه های آن می نشینم به بهانه‌ایی سرکی می‌کشند و موقعیت را موشکافانه‌ ارزیابی می‌کنند.

  روایت منصفانه‌ای است براساس واقعیت. تعهد به واقعیت و پرهیز از دروغ در فیلم در دورانی که همه جا غرق در شیادی است برایم بسیار ستودنی‌ است. فیلم به خاطر دقت در وقایع تاریخی می‌تواند مستندی درباره‌ زندگی تختی باشد اما انباشته از فضاها و صحنه‌های هنرمندانه که مدیون ذهن خلاق کارگردان است.

  تماشای این فیلم رنج جانکاهی به همراه داشت که به تحملش می ارزید و مرا به روزگاری برد که دنبال خاطره‌ها و قصه‌ها از مروت و انسانیت کوچه به کوچه می‌گشتم و پای صحبت هر کسی از ورزشکاران تا هم محلی های او می‌نشستم. از ته دل خوشحالم که این فیلم ساخته شد و از تمامی کسانی که نقشی در پدید آمدن آن داشتند تشکر می‌کنم.»

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۲۳
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۴
ایران زیبا
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
3
39
تو سینما این فیامو دیدم
یعنی عالی بود واقعا اشک ریختم
روح تختی عزیز شاد خدا یادگارش بابک عزیزو نگهداره
ناشناس
Belgium
۱۸:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
3
20
روانشاد تختی نماد پهلوانی بود وچه خودکشی چه هر چیزی جایگاه اوراپایین نمیاورد .همچنانکه مثلا صادق هدایت هم با اینکه در پاریس با بازکردن گاز منزل خودکشی کرد ولی همچنان بعدازاینهمه سال تاثیرگذارترین نویسنده ایران مانده است.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۱:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
سلام
مقایسه کاملا اشتباهی است.
سیروان
Iran (Islamic Republic of)
۱۸:۲۳ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
40
4
بیچاره ملتی که به قهرمان احتباج دارد برتولت برشت
از غلامرضا تختی مخ های مریض یک اسطوره ساخته اند در هر شهر و روستا مدرسه و ورزشگاه و خیابان و میدان و کوچه به نام او زده اند در حالی که او یک کشتی کیر بیش نبود و ده و صدها کشتی گیر مثل او و بهتر از او الان در ایران هستند ...
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۸:۴۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
او سمبل جوانمردی و قهرمان ایستادگی در برابر شاه ملعون بود
علی
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۱:۳۰ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
بزرگش نخوانند اهل هنر که نام بزرگان به زشتی برد
محمدرضا نوری
Italy
۱۸:۲۳ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
6
8
بخش قابل تامل فیلم نمایش نقطه استیصال قهرمان و پایان دادن به زندگی با دست خود اوست گویی این سبک و روش زندگی و واکنش های نا متناسب اجتماعی قهرمان داستان را به نقطه پوچی و استیصال میرساند ، آیا زمان آن فرا نرسیده است که به جای پهلوان سالاری و ستایش فرهنگ گلریزان ، گره گشایی برای خواسته ها و گرفتاری های مردمی بواسطه هزینه نمودن اعتبار یک قهرمان ملی ( گاها پارتی بازی های مغایر قانون ) ، نظاره کردن ریشه های فقر و تبعیض و بی تفاوت به عوامل ریشه ای آن و در عمل اقدام های پوپولیستی و مرهم های مقطعی بر دردهای مزمن گذاشتن ، به فکر راه حل های ریشه ای و در عمل اقدام های پوپولیستی و مرهم های مقطعی بر دردهای مزمن گذاشتن ، به فکر راه حل های ریشه ای برخواسته از تفکر و سیستم های مترقی تر سیاسی اجتماعی که کاهش دهنده ، فقر ، تبعیض ، تامین کننده امنیت پایدار اقتصادی و اجتماعی مردم یک کشوراند و نمونه های جواب پس داده آنرا در کشورهای به اصطلاح توسعه یافته می توان جست بود . بی تعارف باشیم اگرچه ترویج فرهنگ پهلوانی تا حدی که به توسعه فردی افراد کمک میکند مطلوب است ولیکن نگاه فراتر از آن را می توان ریشه و پاشنه آشیل درد های مزمن جوامعی مثل ایران دانست
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۰۹:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
نظر تان درست ولی اشتباه متوجه شدین و جای نامناسب بکار بردین منظور فیلم فلسفه شما نبود .
عبدالله
Iran (Islamic Republic of)
۲۰:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
0
20
با تمام شناختی که از مرحوم تختی داشتم با دیدن این فیلم مثل اینکه تازه شناختم. تختی اسطوره تر از آن اسطوره ای است که شنیده بودم. روحش شاد و نامش جاوید
هموطن
Iran (Islamic Republic of)
۲۳:۲۷ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
10
9
با توجه به اینکه شاهد عینی وجود نداشته است نمی توان گفت خودکشی بوده است ضمن اینکه قبلا هم کم نبودند افراد سرشناس که به طرز مشکوکی فوت شده اند بنابراین نمی توان ساواک را مبرا دانست که در برنامه ریزی قتلهی بی شر و صداا مهارت خاصی داشت
علی تهرانی
Iran (Islamic Republic of)
۲۳:۳۰ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۳
0
19
تختی بزرگ...
به وسعت ایران
یزدان
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
1
9
با این همه ایکاش اجل مهلت میداد و سعدی سینمای ایران، کار ناتمامش را به فرجام می رساند...
ابعاد شخصیتی و روحی جهان پهلوان خیلی بزرگتر از اینها بود که خوکشی کند...
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
18
1
خیلی ابکی بود سرهم بندی بود
علی
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
0
14
امروز فیلم رو دیدم و شگفت زده شدم از روح بزرگ تختی . فیلم به غایت زیبا بود و بسیار تاسف خوردم که چرا این فیلم رو در سینما ندیدم ای کاش در زمان اکران تبلیغات بهتری از فیلم می شد . بعد از دیدن فیلم بود که فهمیدم چرا هنوز نام تختی زنده است و هنوز محبوب . روحش غرق رحمت الهی باد .
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
10
2
هیچ چیز خودکشی رو توجیه نمیکنه و اگه کسی خودکشی کرده باشه جاش ته جهنمه
پاسخ ها
زیبا
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۰:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
اجازه بدین در این مورد خدا قضاوت کنه! نه من و شما!
علی
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۱:۳۴ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
آره تو راست میگی !!! هیچ درکی از شرایط دیگران نداری فقط شعار میدی.
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۶:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
شما خدایی؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
6
3
فیلم فاقد جنبه های هنری و درام است. روابط آدمها بسیار مکانیکی و سطحی است. حیف از بودجه ای که بر باد رفت....
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۷ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
1
3
خودکشی در فیلم کاملا توجیه شد و بیننده رو قانع کرد و دیگه ایرادی به جهان پهلوان وارد نیست با جوانمرگی خودشو جاودانه تر کرد
رضا.
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
0
1
با سلام واقعا جای تاسف ما اسطورههای واقعی داریم که در زمان زندگی خود کارهای بزرگی انجام دادن ووجوان مردی به تمام معنا بوده به جای پرداختن به این بعد روشن وانسانی او تمام کارگردان ها بیشتر سراغ بعد مبهم وپلیسی خود کشی ویا ... میروند من از نوجوانی چه از بعد کشتی وچه از بعد جوانمردی دوستدار تختی بودم وچگونه گی فوت او یک هزارم چگونگی زندگی ومرام ومعرفت او مهم نبوده است. به جای پرداختن به کارهای انسانی مانند بخشش زمین اهدایی به او وبخشش حق سفره خود به یک معلول و ....که هر کدام میشود یک فیلم مستقل باشد خیلی سطحی وتیره وتار زندگی اورا نشان میدیم.
حسین
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۵۸ - ۱۴۰۰/۰۱/۱۴
0
1
درست گفتید این فیلم نیست مستندی درباره زندگانی مرحوم غلامرضا تختی هست واقعا موقع نگاه کردن فیلم بغض واشک منو ول نمی کنه ومرحوم تختی یکی از نام آوران ورزش این کشور هست وجزو تاریخ کشتی جهان ونامش همیشه سرفراز و بلند می ماند.
ذهنِ بیگانه با هندسۀ آقای جلیلی! ساده ترین روش برای توضیح تومور سرطانی (+نقشه) پلمب یک رستوران در آبادان به دلیل عرضه قلیان پلیس : افزایش مبلغ جریمه های رانندگی فعلا منتفی است ۱۱ نیروگاه خورشیدی در۶ استان به بهره‌برداری رسید موضوع اولین مناظره اقتصادی است آماده‌باش هلال‌احمر برای رگبار باران و باد شدید در ۸ استان حملات پی در پی به ظریف در تبلیغات انتخاباتی زاکانی و جلیلی ترافیک نیمه سنگین در ۲ محور /بارش باران در جاده چالوس و محور‌های استان البرز انگلیس و هلند به سختی پیروز شدند/ آخرین فرصت جام قهرمانی برای هری کین قیمت هر کیلو گوشت دام زنده در عید قربان تا ۳۳۵ هزار تومان گروسی : درباره ایران ، نباید سناریوی کره شمالی تکرار شود! دور دنیا با اکونومیست/ رأی دادگاه عالی آمریکا به نفع سلاح‌های شلیک سریع یک ایرانی برای اولین بار قهرمان موتورسواری «سوپربایک» روسیه شد نامه سرگشاده رؤسای ۶ دانشگاه به کاندیدا‌های ریاست جمهوری
وبگردی
نظرسنجی
پیش بینی شما از کناره گیری دو کاندیدای اصلی محافظه کاران؟