جزییات و زمان خورشیدگرفتگی در آسمان ایران

مهر: طولانی ترین خورشیدگرفتگی سال جهانی نجوم و قرن بیست و یکم که فردا چهارشنبه 31 تیرماه به مدت 6 دقیقه و 39 ثانیه از کشور هند آغاز می شود در مناطق شرقی کشور ما نیز به صورت جزئی در صبح هنگام طلوع خورشید ساعت 5:27 قابل مشاهده است.

این خورشیدگرفتگی طولانی ترین کسوف سال جهانی نجوم است که فردا روز 31 تیر ماه از کشور هند آغاز می شود و پس از عبور از کشورهایی چون نپال، بوتان، بنگلادش و چین در جزایر جنوبی ژاپن در اقیانوس آرام به پایان می رسد.

در مسیر این گرفت هر چه به سمت شرق پیش برویم مدت زمان گرفت کامل افزایش می یابد از این رو در جزایر جنوبی کشور ژاپن بیشترین زمان گرفت دیده می شود و اکثر گروههای رصدی جهان برای رصد این پدیده به شرق آسیا سفر خواهند کرد.

این پدیده در ایران نیز در بخشهای شرقی کشور به صورت گرفت جزئی قابل رویت است و هرچه به سمت شرق پیش برویم مدت زمان گرفت کاهش می یابد. بیشترین زمان گرفت در ایران در منطقه "کوهک" در مرز ایران و پاکستان خواهد بود و رصد گران برای رصد این پدیده نجومی باید به قسمتهای شرقی کشور سفر کنند.

این گرفت در ایران در صبح هنگام طلوع خورشید ساعت 5:27 قابل مشاهده است.

اسدالله قمری نژاد دبیر اجرایی انجمن نجوم ایران با تاکید بر اینکه مطالعه این پدیده باید با رعایت کامل استانداردها و ایمنی انجام شود، گفت: متاسفانه بسیاری از افراد بدون توجه به جنبه های ایمنی اقدام به رصد خورشیدگرفتگی با چشم غیرمسلح می کنند که نه تنها موفق به رویت پدیده نمی شوند بلکه در برخی موارد مضرات نگاه کردن به خورشید را هم باید متحمل شوند.

قمری نژاد به مضرات رویت خورشیدگرفتگی با چشم غیرمسلح اشاره کرد و به مهر گفت: بیشترین آسیبها در گرفتهای جزئی اتفاق می افتد چرا که تا دقایقی قبل از گرفت کامل بدون فیلتر نمی توان گرفت جزئی را تشخیص داد و افرادی که در این زمان اقدام به دیدن خورشید می کنند، آسیبهای جبران ناپذیری را متحمل می شوند.

وی دراین باره توضیح داد: یکی از موارد مهم در رصد گرفت جزئی، نگاه مستقیم به خورشید است. در این حالت به دلیل حساسیت بیش از حد سلولهای بینایی و وضعیت خاص اعصاب بینایی در صورت رویت خورشید با چشم غیر مسلح، آسیبهای جدی به چشم وارد می شود.

دبیر اجرایی شاخه آماتوری انجمن نجوم با تاکید بر اینکه اعصاب بینایی هیچ دردی را منتقل نمی کنند، اظهار داشت: از این رو 20 تا 30 ثانیه پس از دیدن مداوم خورشید فرد دچار کوریهای موضعی و یا گاه نابینایی های دائمی می شود.

قمری نژاد ادامه داد: هر چند برای رویت گرفتهای جزئی استفاده از شیشه های دوداندود، فیلترهای جوشکاری و یا فلاپی دیسکها توصیه می شود ولی از آنجا که طول موجهای مضر خورشید قابل دیدن نیست از این رو استفاده از این ابزار تنها برای چند ثانیه مفید خواهد بود.

عضو انجمن نجوم ایران استفاده از عینکهای مخصوص خورشیدگرفتگی و فیلترهای "بادر" و یا "مایلار" را برای رصد گرفت جزئی خورشید پیشنهاد و گفت: علاقه مندان به رصد این پدیده می توانند این فیلترها را از فروشگاههایی که ابزار رصدی را عرضه می کنند، تهیه کنند.

قمری نژاد با تاکید بر اینکه برای رصد این پدیده از استفاده مستقیم تلسکوپها و دوربینهای دو چشمی پرهیز شود، افزود: قبل از رصد این پدیده لازم است این وسایل به فیلترهای ویژه مجهز شوند و یا رصد به صورت غیر مستقیم انجام شود. همچنین برای عکسبرداری لازم است تا دوربینهای عکسبرداری مجهز به فیلترهای خاصی باشند تا آسیبهای چشمی به حداقل برسد.