واکسن‌ هایی با مجوز زودتر از موعد

روزنامه همشهری نوشت: «روند ساخت واکسن برای مقابله با بیماری همه‌گیر کووید-۱۹ در تاریخ یک رکورد جدید به جای گذاشت. تا پیش از این، ساخت واکسن علیه بیماری‌های واگیردار، سال‌ها به طول می‌انجامید اما شیوع کووید-۱۹ و فلج‌شدن زندگی شخصی، اجتماعی و اقتصادی منجر شد تا دانشمندان در این زمینه انقلابی به پا کنند. ساخت واکسن از سوی کشورها و شرکت‌های مختلف البته در مقطعی شکل رقابت به‌ خود گرفت.

واکسن‌ها با سپری‌کردن ۳ فاز کارآزمایی بالینی و دریافت نتیجه قابل انتظار می‌توانند تأییدیه بگیرند و مجاز به استفاده عمومی شوند.

فاز سوم یا همان مرحله آخر تنها راهی است که می‌توان با اطمینان آماری نتیجه گرفت که آیا واکسن می‌تواند از بروز عفونت جلوگیری کند و تا چه میزان مؤثر است. در این فاز گروه بسیار بیشتری از افراد با ژنتیک‌های مختلف مورد آزمایش قرار می‌گیرند. آزمایش فاز ۳ همچنین می‌تواند عوارض جانبی ظریف‌تری از واکسن را تشخیص دهد.

همین موضوع سبب شد تا کشور روسیه تصمیم بگیرد، برای ثبت‌ نام خود به‌ عنوان نخستین سازنده واکسن علیه کووید-۱۹ در میانه‌های فاز سوم کارآزمایی بالینی اوایل شهریور سال گذشته، آن را ثبت کرده و مجوز استفاده اضطراری دریافت کند.

به این ترتیب، تزریق واکسن اسپوتنیک‌وی با اعلام اثربخشی بیش از ۹۲ درصدی روی ۴۰ هزار داوطلب بدون عارضه جانبی دور از انتظار، از اوایل آبان ۹۹ با اولویت معلمان و کادر درمانی روسیه، آغاز شد. با پایان فاز سوم و انتشار جزئیات فازهای مختلف کارآزمایی در مجله علمی لنست، مشخص شد که سازمان بهداشت جهانی بی‌جهت به این واکسن که هم‌اکنون اثربخشی آن به اثبات رسیده است، مجوز استفاده اضطراری نداده است.

ابتدا رهبران آمریکا و چین در تلاش بودند تا اثربخشی واکسن اسپوتنیک‌وی را زیر سؤال ببرند و آن را پروپاگاندای پوتین می‌دانستند اما با استفاده این واکسن در بسیاری از کشورها و اثبات اثربخشی آن با کمترین عوارض جانبی، اسپوتنیک‌وی به یک واکسن محبوب تبدیل شد.

در شرایط فعلی در دنیا بیش از ۳۰ واکسن در حال سپری‌کردن مراحل کارآزمایی بالینی هستند. تاکنون از تمام واکسن‌های دنیا تنها ۸ واکسن تمام فازهای آزمایشی را پشت سر گذاشته‌اند که شامل مدرنا و فایزر ساخت آمریکا، آسترازنکا ساخت انگلیس و سوئد و همچنین چند واکسن چینی می‌شود. واکسن‌های چینی هم به ردشدن از قوانین معمول واکسن متهم شده‌اند.

یکی از واکسن‌های ساخت این کشور که نامش فاش نشده است در فاز آزمایشی به کارکنان شرکت ملی نفت چین تزریق شد؛ در حالی‌ که واکسن دیگری که احتمالا سینوفارم است در همین مرحله به افراد حاضر در ارتش این کشور تزریق شد. با این حال سینوفارم مدت‌هاست که در چین و بسیاری از کشورهای دنیا از جمله ایران مورد استفاده قرار گرفته و به‌تازگی نیز سازمان بهداشت جهانی آن را با اثربخشی ۷۶ تا ۸۴ درصدی مورد تأیید قرار داده است.»