کد خبر ۸۰۸۲۴۶
تعداد نظرات: ۱۶ نظر
تاریخ انتشار: ۰۱:۲۴ - ۲۵ مهر ۱۴۰۰ - 17 October 2021
به بهانۀ بررسی طرح صیانت در کمیسیون مشترک مجلس
استفاده از اینترنت در ایران سال 1370 با عضویت در شبکه اینترنتی دانشگاه وین شروع شد. سرعت آن هم برای کل کشور 9 کیلو بیت در ثانیه بود.

  عصر ایران؛ مهرداد خدیر- چون قرار است «کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربرانِ فضای مجازی و خدمات پایۀ کاربردی» - که در افکار عمومی به جای این کلمات پر‌طمطراق با دو کلمه «محدویت اینترنت‌» شناخته شده - بررسی طرح را از ساعت 4 بعد از ظهر امروز شروع کند، بی‌مناسبت نیست تا یادآوری کنیم این اینترنت که این قدر اصول‌گراییِ رادیکال ایرانی را به دردسر انداخته و پریشان کرده کِی و چگونه وارد ایران شد و اصلا چرا گُربه را دَمِ حجله نکشتند تا حالا به فکر محدودیت و کنترل و به قول خودشان «صیانت» بیفتند؟

  پاسخ سیاسی این است که در اوایل دهۀ 70 خورشیدی کار دست دولت سازندگی به ریاست هاشمی رفسنجانی بود و صیانتی‌های امروز احتمالا در آن زمان در سن وسالی نبودند که به فکر صیانت بیفتند و آنها هم که سن وسالی داشتند چندان از این فناوری جدید سر در نمی‌آوردند یا باور نمی‌کردند چنین امکانی محقق شود و خیال می‌کردند به خودیِ خود محدود است و محدودیت نمی‌خواهد. (در آن زمان البته هنوز به "محدودیت" می‌گفتند "محدودیت" و نمی‌گفتند "صیانت" تا تن علامه دهخدا هم احتمالا در گور بلرزد!)

  کما این‌که در یکی از جمعه‌های مرداد 1370 در برنامۀ تلویزیونی «جُنگ هفته» محمد هاشمی به عنوان رییس سازمان صدا وسیما و سید محمد خاتمی در جایگاه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دعوت شده بودند تا دربارۀ «ماهواره» صحبت کنند و خاتمی به جنبه‌های حقوقی اشاره و از گسترۀ آن بی‌توجه به مرزهای کشورها ابراز شگفتی و در واقع حیرت می‌کرد و هاشمی با اشاره به اندازۀ دیش‌های بزرگ صدا و سیما می‌گفت "چگونه ممکن است چنین تجهیزاتی را بتوان در خانه‌ها نصب کرد" و می‌پنداشت به دیش‌هایی به بزرگی همان‌ها که در جام‌جم نصب شده بود نیاز است و خاتمی در واکنش گفت: "تکنولوژی که به سرعت پیشرفت می‌کند، از نظر حقوقی مهم و مبهم است".


   غرض این که اوایل چندان نمی‌دانستند اینترنت چیست یا می‌تواند از گوشی تلفن‌همراه هم سردرآورد و می‌پنداشتند قابل کنترل است و به همین خاطر در آغاز، حساسیت چندانی ابراز نشد تا این که شبکه‌های اجتماعی ایجاد شد و گوشی‌های هوش‌مند و نرم‌افزارهای پیام رسان خصوصا تلگرام فضای ارتباطی را تسخیر کردند.

اینترنت، چگونه به ایران آمد/ چرا گربه را دَمِ حجله نکشتند؟!

   اما اینترنت چگونه وارد ایران شد؟

   می‌توان گفت استفاده از اینترنت در ایران اوایل سال 1370 با عضویت در شبکۀ اینترنتی دانشگاه وین شروع شد. کامپوتر البته به عنوان یک ماشین پردازش‌گر قبلا بود و اینجا صحبت از اینترنت است که با عضویت در دانشگاهی در وین متصل شدیم. سرعت این ارتباط هم برای کل کشور 9 کیلو‌بیت در ثانیه بود که تنها به کار رد‌و‌بدل کردن ای‌میل با کاربران، می‌آمد و نخستین رایانه که به این شبکه متصل شد در مرکز تحقیقات فیزیک نظری قرار داشت. (در دوران ریاست محمد جواد اردشیر لاریجانی)

   اواخر سال 1372 پروتکلی در ایران راه‌اندازی شد که امکان اتصال به شبکۀ جهانی اینترنت را فراهم می‌ساخت و چون زیر مجموعه دانشگاه وین بود نشانی این دانشگاه هم اوایل درج می‌شد.

   بدین ترتیب می‌توان گفت اینترنت به شکل امروزی در سال 1372 برای استفاده‌های دانشگاهی وارد ایران شد و آن که عمومی کرد شرکت «ندا رایانه» بود و جالب این که اسلاف صیانتی‌های امروز می‌خواستند شبکۀ قابل کنترل و محدودتری به نام ـ«ایکس 25» را راه اندازی کنند و در کشاکش این دو بود که مجلس شورای اسلامی تأسیس «شرکت امور ارتباطات دیتا» زیر نظر شرکت مخابرات را تصویب کرد تا توسعۀ خدمات دیتا در انحصار آن باشد.

   این روایت هم قابل توجه است که قبل از آن و اواخر سال 68 دکتر محمود بروجردی داماد امام خمینی که شخصیتی علمی بود در سفری برای استفاده از فرصت مطالعاتی در ایتالیا با این پدیده آشنا شد ولی تصور او هم یک امکان دانشگاهی بود نه عمومی و به همین خاطر در بازگشت موضوع را با رییس مرکز تحقیقات فیزیک نظری در میان گذاشت و جواد لاریجانی هم بسیار استقبال کرد و در سال 1371 این مرکز به دانشگاه «لینس» اتریش وصل شد ولی شاید در مخَیلۀ کسی نمی‌گنجید که به گوشی تلفن‌همراه همه راه یابد و تلقی اولیه یک امکان علمی و دانشگاهی در حد تبادل ای‌میل و دور از دست رس عوام و خاصِ خواص بود.

   پس، گربه را دم حجله نکشتند چون نمی‌شناختندش یا نمی‌دانستند چه شیطان‌بلایی می‌شود و آنها که می‌شناختند نیز از جنبۀ عمومی و امکان فراگیری غافل بودند و در واقع داستان از وقتی برای اهل انحصار نگران‌کننده شد که نسل تلفن‌های هوش‌مند و نرم‌افزارهای پیام‌رسان از راه رسید و قضیه از ای‌میل فراتر رفت. قبل از تلفن هوش‌مند هم البته شبکه‌های اجتماعی زتگ خطر را به صدا درآورده بودند اما گوشی‌های تلفن هوش‌مند ناگهان بیش از 20 میلیون ایرانی را تنها در دوسال مجهز کرد.


   هیچ پدیدۀ ساخت بشر تا کنون چنین فراگیر نشده بود و زندگی را چنان متحول کرد که حالا عده‌ای به فکر صیانت افتاده‌اند و اسم کنترل و محدودیت و کاهش سرعت را گذاشته‌اند صیانت و لابد برخی از خود می‌پرسند چرا گربه را دم حجله نکشتیم یا "جلوی هیتلر را در مونیخ نگرفتیم" - زودتر نجنبیدیم و تأخیر کردیم-  که حالا به دردسر بیفتیم چون اینترنت مثل هوا شده و استفاده از آن از مصارف اولیۀ علمی فراتر رفته و حالا به یاری شبکه‌های اجتماعی خصوصا اینستاگرام به چنان عمومیت و محبوبیتی رسیده که دست به آن بزنند نارضایتی ایجاد می‌کند. نه فقط در میان نخبگان و اهل فن که از جانب کسانی که با این وسیله اتفاقا سرگرم‌اند و الزاما کاری هم به سیاست و معادلات قدرت ندارند.

   از این روست که می خواهند جوری صیانت کنند که هم صیانت باشد یعنی افسار آن را پیدا کنند و دست‌شان بگیرند و هم جوری صیانت نکنند که یادآور آن هواپیما‌ربا باشد که سلاح را بر شقیقۀ خلبان گذاشت و تهدید کرد و گفت یا به فلان فرودگاه که من می‌گویم می‌روی یا تق و شلیک کرد!

* دربیان نکات فنی از نوشته ای در مجموعۀ نفیس «‌سنگ و الماس/ تاریخ معاصر ایران از 1300 تا 1399» بهره گرفتم که شوربختانه نام نویسنده در آن نیامده است.

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۱۶
در انتظار بررسی: ۳۹
غیر قابل انتشار: ۰
صادق
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
1
34
با تشکز از نویسنده محترم
فناوری راه خودش را با شتاب طی می کند. ای کاش در یک مقاله جداگانه به رانت های پنهان جهت دریافت بودجه های چند هزار میلیاردی جهت ایجاد به اصطلاح پیام رسان های بومی یا شبکه های بومی اشاره می شد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
16
10
آقای خدیر خودت احتمالا میدونی که صیانت فقط در حد یک منت همیشه جاری خواهد بود که قابلیت محدودیت را ندارند ولی میتونن نشان بدن که مردم خواسته شان داره اجرا میشه پس خواسته ها را کمتر کنید و شکرگزار باشید مثل خواسته رفاهی و زنذگی مردم به محدوده خواسته اقتصادی رسیده
ناشناس
United Kingdom
۰۸:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
5
7
...چه شیطان‌بلایی...
این اصطلاح یعنی چی؟
asd
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
1
26
فکر کردند اینترنت همیشه به صورت دایل آپ خواهد بود که به هزار زحمت یک عکس را باز میکند! ومخابرات هم کلی سود بابت اتصال کاربران به خط تلفن دایال آپ می برد!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
53
3
با تشکر
بالاخره پیشنهاد شما برای عوارض دنیای مجازی مانند سایبر بولینگ و گسترش روابط آسیب زا و پورنوگرافی چیست؟
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۳۱- ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
پیشنهاد شما برای جلوگیری از خطرات مخرب کارد و چنگال چیست؟ بالاخره ممکن است باعث آسیب شود. بهتر نیست کلا کارد و چنگال و هر وسیله نوک تیز دیگری را به کل از صفحه روزگار محو نماییم؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
1
28
این گربه نیست این علم است اگر توده ای هوای سرد از اروپا بیاید میشود گفت جلویش را بگیرید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
0
27
گفتم که بر خیالت راه نظر ببندم گفتا که شیروست او از راه دیگر اید
نریمان
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۳ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
0
13
ما سال 1370 تو روستا بودیم یادمه سال 1375 یک نفر در شهرضا کافی نت زده بود و ما هر روز ساعت 8 صبح به شهرضا میومدم و تا 2 بعدظهر تو کافی نت بودم. دو تا کامپیوتر بیشتر نداشت و سرعت به شدت پایین بود. چه خاطرراتی
پاسخ ها
ناشناس
| Austria |
۱۴:۵۱- ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
سال 1374برادر بزرگم تو همین تهران یه کامپیوتر گرفت که کل همسایه ها فهمیدن و بچه های کوچیک و بزرگ بود که هرروز ازدرودیوار توی خونه ما میومدن تا این پدیده رو ببینن :)))))
يحيا
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
50
9
نويسنده محترم متن طرح را نديده و نخوانده و از فضاي مجازي شنيده که مي خواهند سرعت را کم و اينترنت را محدود کنند. کاري که ظريف با برجام کرد. عزيزم جهان سوم بازي در نيار! در همه جاي دنيا بر فضاي مجازي آشکارا يا پنهان نظارت مي شود.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۳۳- ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
مشخص شد که شما هم طر ا نخوانده ای. مواد 4، 11، 23، 31 و غیره طرح را بخوان تا متوجه آش انحصارطلبی و محدودیت هایی که قرار است بر من و شما اعمال کنند، بشوی.
حاجی
France
۱۳:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
5
13
رفسنجانی آن زمان اصولگرا بود البته !
من خاتمی رو دوست دارم بیشتر
naser
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
11
3
شما که طرح را دیده اید لطف کنید اینجا قرار دهید
فاطمه
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۴۲ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
0
4
تا به امروز کسانی که مبارزه با علم کردند در طول تاریخ بشر شکست سختی خوردنندچون زمان غیر قابل برگشت است
mm2
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۵
0
3
یادش بخیر! حدود سال 77 بود که دانشگاه امیرکبیر تهران، برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مرکز تحقیقات فیزیک نظری اینترنت گرفت و در آن سالها برای ما دوره آموزشی کار با اینترنت گذاشتند. البته اینرنتش مثل محیط داس بود و گرافیک نداشت و یک تعدادی سایت محدود مثل یاهو و آلتاویستا برای سرچ وجود داشت. ساخت ایمیل یاهو را هم یاد دادند. :))
پربازدید ها
وب گردی
تورهای لحظه آخری
علم و فناوری