تاریخ:
تصاویر حمله روسیه به انبارهای پهپادی اوکراین در خارکف 
درس هفتاد و شش
فارس/ جزییات تازه از کشف «نام زرتشت» روی کتیبهای در دشت مرودشت
این کتیبه مربوط به اواخر دوره ساسانی ست که به خط پهلوی کتابی در شش سطر بوسیله شخصی بنام «ماهداد» از اهالی شهر استخر بروی یک صخره کنده طبیعی به نگارش درآمده است.
پژوهشگران از کشف کتیبهای خبر دادند که پس از خوانش آن دریافتند، نام «دادار امهر سپند» (آفریدگار مقدس) و «زرتشت» (پیام آور بزرگ ایرانی) در آن یاد شده است.
به گزارش ایلنا، از دوره ساسانی سنگ نوشتههای متعددی در دشت مرودشت بجا مانده که برخی وابسته به شاهان و درباریان و بخشی دیگر بوسیله مردم عادی در دل آثار و کوهستانهای این دشت به نگارش درآمدهاند. در این میان کتیبههایی چون کتیبههای اردشیر یکم در دیواره نقش رستم، کتیبه شاهپور بر بنای موسوم به کعبه زرتشت، کتیبه تیراندازی شاهپور یکم در غار شاه سروان حاجی آباد، کتیبه کرتیر بر کعبه زرتشت و دیواره نقش رستم، کتیبه شاهپور یکم در نقش شهریاران (نقش رجب)، کتیبه معراج کرتیر در نقش شهریاران (نقش رجب)، کتیبه شاهپور سکانشاه و سلوک داور در کاخ تچر از جمله کتیبههایی هستند که در زمره کتیبههای درباری به شمار میروند.
اما کتیبههای دیگر نیز که اغلب شامل اندرزها و کتیبههای سنگ گور بروی دیواره صخره و دامنه و همچنین فراز کوهستانها حجاری شدهاند توسط مردم عادی به نگارش درآمدهاند. از اینرو این کتیبهها در معرض آسیب بیشتری هستند.
مصطفی رخشنده خو (کارشناس ارشد مرمت آثار تاریخی و فعال حوزه مرمت آثار صخره ای) در همین زمینه گفت: کتیبههای نو یافته به لحاظ قرارگیری و مکان احداث (سینه صخرهها و کوهها) عموما در شرایط نامناسبی همچون یخبندان، ریزش باران، ذرات ساینده موجود در هوا، بادها و عوامل گوناگون محیطی قرار گرفتهاند و از سوی دیگر قرار داشتن این آثار در ارتفاعات و مکانهای دور از دسترس و پراکنده بودن آنها در کوهستان روشهای حفاظتی (همچون مراقبت دائم) از آنها را مشکل کرده است بنابراین آثار موردنظر هم مورد ناملایمات طبیعی قرار داشته و هم از ناآگاهی رهگذرانی که هر کدام به نوعی آنها را تخریب کردهاند، آسیبهای زیادی را متحمل شدهاند.
رخشنده خو افزود: از مهمترین آسیبهایی که این آثار ارزشمند را تحت تاثیر قرار داده پدیده آب شستگی است. کانیهای محلول در آب، با آب باران شسته شده و کانیهای نامحلول بر سنگ باقی میماند، بنابراین سنگ ظاهری متخلخل پیدا کرده و مکان مناسبی برای جذب آلودگی و نمکها در سنگ ایجاد میشود.
ابوالحسن اتابکی (پژوهشگر آزاد) نیز در این باره چنین گفت: طی بررسیهای چند سال اخیر به اتفاق فضلالله حبیبی و نجمه ابراهیمی بیش از ۲۵ کتیبه نویافته، کشف نمودیم که همه آنها را مورد خوانش قرار دادهایم.
وی در این باره اذعان داشت: یکی از کتیبههای بینظیری که ما اخیرا در حوالی شهر استخر و دامنه شرقی کوهستان نقش رستم کشف نمودیم، کتیبهای است که پس از خوانش آن دریافتیم، نام «دادار امهر سپند» (آفریدگار مقدس) و «زرتشت» (پیامآور بزرگ ایرانی) در آن یاد شده است.
او درباره قدمت این اثر اظهار داشت: این کتیبه مربوط به اواخر دوره ساسانی ست که به خط پهلوی کتابی در شش سطر بوسیله شخصی بنام «ماهداد» از اهالی شهر استخر بروی یک صخره کنده طبیعی به نگارش درآمده است.
اتابکی درباره اهمیت این کتیبه گفت: هر چند نام اشو زرتشت در میان متون اوستایی و نسخههای پهلوی و در شعر شاعرانی چون خاقانی، فردوسی، نظامی، مولانا، حافظ (به باغ تازه کن آیین دین زردشتی کنون که لاله بر افروخت آتش نمرود…ساقی نامه حافظ) به فراوانی یاد شده، اما ما برای نخستین بار، نام این پیامآور ایرانی را بروی یک سنگ نوشته مشاهده نمودیم که در نوع خود بینظیر مینماید.
وی در آخر اذعان داشت: بیش از ۲۵ کتیبهای که ما کشف نمودهایم که موضوعاتی چون اندرزها، کتیبههای سنگ گور، نجوم، کتیبههای مربوط به ساخت و ساز آثار، محیط زیست (به زبان استعاری) و…را در بر میگیرد و بتدریج در حال انتشار آنها در مجامع علمی هستیم و اخبار آنها از طریق رسانههای جمعی، در دسترس همگان قرار خواهد گرفت.
لینک کوتاه: کپی لینک
ادعای زلنسکی درباره استقرار ۵۰ هزار سرباز کرهشمالی در روسیه سرپرست وزارت دفاع: رسانه داخلی از بازنشر هیجانی و بدون تحلیل پیامهای دشمن پرهیز کند انصارالله: با موشک و پهپاد، انبارهای سلاح عربستان در المخا را ویران کردیم واژگونی دنا پلاس در جاده بوئینزهرا به ساوه؛ یک نفر جان باخت کاهش تولدها ادامه دارد؛ آمار جدید از وضعیت جمعیت ایران چه میگوید؟ حماس: جدول زمانی اجرای توافق تعیین شود هشدار شرکت ملی گاز از زمستان سخت پیشرو و ضرورت صرفهجویی در مصرف گاز تصویب کلیات طرح تنگه هرمز در کمیسیون امنیت ملی کشف ۱۹۷ دستگاه ماینر غیرقانونی در مرغداری زاهدان و جریمه سنگین تعزیرات حکومتی کاهش ۲۱ روزه آلودگی هوای تهران با آلاینده ازن نسبت به سال گذشته اجرای طرح ساماندهی و تغییر پیکره کیوسکهای مطبوعاتی و گل در تهران آملی لاریجانی: ایران به هیچ قیمتی از تنگه هرمز عقبنشینی نخواهد کرد/ اگر خواهان تردد آزاد هستند، باید به شروط تفاهمنامه عمل کنند درخواست تغییر قوانین برای ایجاد تناسب میان جرم و مجازات از سوی نیروی انتظامی مدیرعامل روساتم: اگر درگیری آمریکا و ایران تشدید نشود، طی دو هفته دهها نیروی جدید به بوشهر میفرستیم تأکید استاندار آذربایجان شرقی بر حفظ برند ارزشمند «تبریز، شهر بدون گدا»