ساخت مترو در تهران و دوبی

جهان: می‌گویند پیشینه برنامه‌ریزی برای احداث قطار شهری در تهران به دوره ناصرالدین شاه قاجار (۱۳۱۳ - ۱۲۶۴) و قرارداد رویترز باز می‌گردد، در همین سال‌ها یک خط آهن روزمینی بین دروازه شهر ری و میدان باغ شاه، احداث شد اما اولین برنامه‌ریزی‌ها برای تأسیس مترو (قطار زیرزمینی) به سال ۱۳۵۰ باز می‌گردد. مطالعات اولیه آن در سال ۱۳۵۳ به پایان رسید و عملیات اجرایی به سال ۱۳۵۶ آغاز‌ گردید.

 

طبق برنامه تهیه شده در آن زمان نخستین خط متروی تهران، می‌بایست در سال ۱۳۷۰ آغاز به کار می‌کرد. در سال ۱۳۵۶، عملیات اجرایی ساخت مترو در تهران آغاز شد؛ اما پس از انقلاب ۱۳۵۷ و به دلیل آغاز جنگ تحمیلی از سال ۱۳۵۹ به طور کامل متوقف گردید و این توقف تا سال ۱۳۶۵ ادامه داشت. در سال ۱۳۷۴ قرار دادی برای تامین تجهیزات مترو به امضا رسید.

بالاخره اولین خط متروی تهران پس از سال‌ها در سال ۱۳۷۷ افتتاح شد که تهران را به کرج متصل می‌کرد. دو سال بعد، نیمه غربی خط دو (حد فاصل ایستگاه صادقیه در میدان صادقیه تا ایستگاه امام خمینی در میدان امام خمینی نیز بهره‌برداری شد. بخشی از خط یک متروی تهران نیز که ایستگاه میرداماد را به ایستگاه علی‌آباد متصل می‌کرد در سال ۱۳۸۰ به بهره‌برداری رسید. این خط بعدا در سال ۱۳۸۱ تا ایستگاه حرم مطهر در بهشت زهرا ادامه یافت. همچنین بخش شرقی خط دو متروی تهران به‌تدریج در سال‌های ۱۳۸۲، ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ به بهره‌برداری رسید. با بهره‌برداری از این ایستگاه‌ها، خط دوی مترو از میدان صادقیه تا دانشگاه علم و صنعت امتداد یافت ودر بهمن ماه ۱۳۸۷ ایستگاههای باقری و تهرانپارس به بهره برداری رسید.

اما در کشور همسایه جمهوری اسلامی ایران یعنی امارات متحده عربی حدود 5 سال پیش تصمیم ساخت مترو گرفته شد. طرح متروی امارت دوبی در کشور امارات متحده عربی قرار بود طی 5 سال به پایان برسد و در تاریخ نهم سپتامبر سال جاری افتتاح شود اما گویا بحران جهانی اقتصادی که تأثیر بسیار زیادی بر کشورهای مختلف عربی حوزه خلیج فارس و به خصوص امارات گذاشته، موجب کمبود بودجه این کشور برای پایان طرح متروی خود شد. با این حال مجریان طرح حدود 10 روز دیگر پروژه را با راه اندازی 10 ایستگاه افتتاح می کنند و مابقی آن حدود یک سال دیگر به پایان خواهد رسید.

در همین راستا "رئیس کمیته راه و وسایل نقلیه" در دوبی پس از اعلام این خبر گفت: بخشی از این مترو که به پایان رسیده، در موعد مقرر افتتاح خواهد شد اما راه اندازی بخش دیگر آن به زمان دیگری موکول شد. در طرح اولیه که برای مترو دوبی در نظر گرفته شده بود، حدود 4.2 میلیارد دلار هزینه پیش بینی کرده بودیم اما اکنون با وجود بحران جهانی اقتصاد این هزینه به 7.6 میلیارد دلار افزایش یافته از همین رو تأمین آن تا حدودی برای ما مشکل شده است. 

"رئیس کمیته راه و وسایل نقلیه" در دوبی در پایان گفت: نهم سپتامبر 10 ایستگاه از مجموع 29 ایستگاه این طرح افتتاح و راه اندازی خواهد شد. 

گفتنی است متروی دوبی از مجهزترین و پیشرفته ترین متروهای جهان خواهد بود. این در حالیست که برای این پروژه عظیم که به دلیل جزیره ای بود این کشور به مراتب پیچیده تر از مترو تهران است، در موعد زمانی پنج ساله راه اندازی خواهد شد. مقایسه آن با پروژه چند دهه ای کشورمان درس های زیادی را به ما خواهد آموخت.