تاریخ:
ورود خودروی حامل پیکر رهبر شهید انقلاب و شهدای خانواده ایشان به مسیر تشییع تهران واژهخانۀ عصر ایران
"حاکمیت" ؛ عالیترین اقتدار در دولت
در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.
عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالیترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.
در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی میشد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.
از این رو در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.
ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.
چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمیشود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سهگانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.
در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.
مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بینالملل نیز به کار میرود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.
به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.
________________________
در "واژهخانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم.
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.
لینک کوتاه: کپی لینک
فرودگاه نجف موقتاً تعطیل شد/ پروازها به این فرودگاه منتقل میشود عکس روز ناسا از نوار درخشان راه شیری قیمت دلار امروز دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵ بوی خودروی نو همیشه خوشخبر نیست! افزایش تلفات زلزله ونزوئلا/ حمایت رئیسجمهور موقت از عملکرد تیمهای امدادی چشمانداز اردوی سلطنتی در «رباط کریم»؛ 135 سال قبل تاریخ به روایت تصویر / اولین تماس؛ لحظه ای تاریخی برای یک مرد بومی استرالیا چگونه یکی از خطرناکترین زیردریاییهای شوروی در چند ساعت ناپدید شد؟ پیشبینی وضعیت هوا طی ۴ روز آینده اعلام شد محسنی اژهای: شعارهای انتقام برای پیشگیری از جنایت دشمن است دستخط؛ پنجرهای به سلامت مغز سالمندان/ تغییرات دستخط، نشانه پیری مغز؟ وقتی یک زیردریایی هستهای آمریکا ناپدید شد؛ معمایی که هنوز پاسخ قطعی ندارد شفا در خانه با یوگا مراسم وداع با رهبر شهید بدون فوتی به پایان رسید پشتپرده معامله محرمانه پنتاگون؛ آمریکا چگونه مانع رسیدن میگ-۲۹ به ایران شد؟