.png "عصر ایران")
۰۷ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۰۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۳
ویدئوی پربازدید دوبله انیمیشن توسط مهران غفوریان و خانم بازیگر 
درس یازدهم
واژهخانۀ عصر ایران
"حاکمیت" ؛ عالیترین اقتدار در دولت
در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.
عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالیترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.
در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی میشد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.
از این رو در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.
ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.
چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمیشود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سهگانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.
در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.
مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بینالملل نیز به کار میرود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.
به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.
________________________
در "واژهخانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم.
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.
لینک کوتاه: کپی لینک
پاسخ سفارت روسیه به حواشی عدم صدور ویزای کشتیگیران سردار تنگسیری: صدها موشک کروز در زیر دریا با بردی بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر آماده شلیک داریم واکنش خداداد عزیزی به شایعه جدایی اسکوچیچ از تراکتور نتبلاکس: ضریب اتصال اینترنت در ایران به ۸۰ درصد رسید نایبرئیس مجلس: عمده شهدای حوادث اخیر نیروهای مظلوم نظامی و امنیتی بودند گروهبندی لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶؛ حریفان ایران مشخص شدند جراحی چاقی خوب است یا بد؟ مجوز ۱۴ شرکت برای واردات خودرو از منطقه آزاد مازندران رزمایش هوایی نیروهای آمریکایی در منطقه غول آلودگی هوا؛ هزاران جان دیگر را هم خواهد گرفت! بیانیه انجمن اندیشه و قلم به مناسبت وقایع خونین دی ماه پوتین و الشرع فردا چهارشنبه در کرملین دیدار میکنند «ساعت آخرالزمان»؛ تنها ۸۵ ثانیه تا نیمهشب! هشدار سلیمینمین: افزایش فشار اقتصادی، تعادل سیاسی جامعه را بهم می زند تصمیم عجیب سپاهان؛ میزبانی رفتوبرگشت در خانه حریف قطری