۲۵ مرداد ۱۴۰۱
به روز شده در: ۲۵ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۲:۱۲
فیلم بیشتر »»

ببینید| ویژگی‌های اسکناس جدید اماراتی

ببینید| کشف ۱۰۰ کیلوگرم شیشه از یک راننده خارجی در مرز افغانستان

کد خبر ۸۴۱۰۵۶
تعداد نظرات: ۱۸ نظر
تاریخ انتشار: ۰۷:۳۵ - ۰۲-۰۳-۱۴۰۱
کد ۸۴۱۰۵۶
انتشار: ۰۷:۳۵ - ۰۲-۰۳-۱۴۰۱
در سال‌گرد خاموشی ستاره
ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع فروتنی
جدای افتخارات بی‌نظیر فوتبالی انسانی متفاوت بود. در عین عزت نفس، متواضع بود. مصداق این شعر: گردن به غرور برافراشتن در ارتفاع شکوه‌ناکِ فروتنی...

    عصر ایران؛ امیر حسن خدیر- همین دو سه روز پیش بود که فرهاد مجیدی سرمربی تیم فوتبال استقلال تهران – قهرمان این فصل لیگ برتر- در واکنش به خبرنگار تلویزیون گفت: «به شما پاسخ نمی‌دهم. شما که تصویر وریا غفوری - کاپیتان مرا - سانسور می‌کنید. از چند جا فشار آوردند در برنامۀ فوتبال برتر شرکت کنم اما من فرزند ناصر حجازی‌ام.»


   ناصر حجازی اما که بود که در دنیای فوتبال جدای افتخارات ورزشی به عنوان نماد «زیر بار نرفتن» و تن ندادن و کرنش نکردن معرفی می‌شود؟

  برای پاسخ به این پرسش امروز - دوم خرداد 1401 - زمان مناسبی است چون یازدهمین سال‌گرد درگذشت ناصر حجازی است که اگر چنگال چنگار او را از ما نگرفته بود کیک تولد 73 سالگی‌اش را باید می‌بُرید.

ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه ناکِ فروتنی

11 سال پس از وداع تلخ با آن قامت خدنگ و سیمای سینمایی نقل برش هایی از زندگی او خالی از لطف نیست. مردی که با روزگار هم باید می‌جنگید و جدال او تنها محدود به مستطیل سبز فوتبال و در حفاطت از قفس توری نبود و دست آخر محکوم به جدال با سرطان لعنتی شد و این آخری او را از پا درآورد. آبی بود اما نزد هواداران پرسپولیس نیز محترم چون ستارۀ ملی بود و فراتر از باشگاه و البته به سبب کرنش نکردن و به ساز دیگران نرقصیدن. هر که باشند...

1. هنگامی که در خیابان‌های شهر یا در جاده‌ها برای تبلیغ کالاهای تجاری تصویر ستارگان فوتبال را می‌بینیم می‌توان به یاد آورد که چگونه همین را از ناصر حجازی دریغ داشتند و ناگزیر شد برای پروژه‌ای تبلیغی راهی کشور همسایه شود و حالا خوش‌بختانه این امکان برای همه فراهم شده است. از بازیگر و داور یک مسابقه استعداد یابی تا بازیکن فوتبال یا بازیگر سریال. گویی تنها برای حجازی ممنوع بود!ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه‌ناکِ فروتنی


2. در اوج شکوفایی و جوانی او و در حالی که دروازه‌بانان، گاه تا 40 سالگی بازی می‌کنند مصطفی داوودی رییس وقت سازمان تربیت بدنی برای ملی‌پوشان سقف سنی 27 سال گذاشت و بعد هم که تخفیف داد و به 29 سال رساند به خاطر این بود که سن حجازی از 29 گذشته بود! هدف این بود که ناصر در تیم ملی نباشد!


  کار به جایی رسید که مرد شمارۀ یک دروازه فوتبال ملی ناچار از مهاجرت به بنگلادش شد و اگر حالا محمدان بنگلادش را مثل باشگاه‌های مشهور دنیا می‌شناسیم به خاطر همان دوران حضور ناصر حجازی است.

3. ترک باشگاه و وطن و مهاجرت از سر ناگزیری به بنگلادش برای ناصر حجازی‌یی که قرار بود سال 57 به انگلستان برود از هر که دیگر غیر او یک افسردۀ کامل می‌ساخت اما خود ساخته‌تر از آن بود که ببازد و عاشق‌تر به همسر و خانواده که کوتاه بیاید.

 

پس، جنگید و پیروزمندانه بازگشت بار دیگر بر نیمکت مربی‌‌ری استقلال هم نشست. هر چند سرمربی‌گری تیم ملی را تا آخر از او مضایقه کردند و یک بار به طعنه گفت: «همۀ ملت ایران یک دوره سرمربی تیم ملی شدند الا من!»

4. معرفی ناصر حجازی به عنوان دروازه‌بان افسانه‌ای تاریخ فوتبال ایران هرگز نفی درخشش دروازه‌بانانی چون احمد رضا عابد‌زاده در سال‌های پس از انقلاب و خصوصا در آن دو دیدار تاریخی تیم ملی مقابل استرالیا و آمریکا در سال های 76 و 77 خورشیدی نیست اما تاریخ فوتبال ایران که با این دو بازی شروع نمی‌شود!

ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه ناکِ فروتنی


شاید این غفلت نه به خاطر علایق باشگاهی که به دلیل آن باشد که بسیاری از خبرنگاران ورزشی و نویسندگان نسل جدید سال‌های پیش از انقلاب و درخشش ناصر حجازی به عنوان دروازه‌بان را به خاطر نمی‌آورند و طبعا در اینترنت هم به عنوان مهم‌ترین منبع نمی‌یابند یا تنها با حجازی مربی آشنایند. بعضا شاید آرشیو کیهان ورزشی را هم تورق نکرده باشند.


   یکی از انگیزه‌های نوشتن نکات ورزشی تاریخی پیشا‌اینترنتی در این پایگاه همین یادآوری است در روزگاری که فضای مجازی غلبه دارد.

5. ویژگی دیگر تاریخ دوران دروازه‌بانی ناصر حجازی این بود که بارها با این که مصدوم بود مربیان مختلف او را به دروازه‌بان‌های دیگر ترجیح می‌دادند. این دروازه‌بان‌ها خود هر کدام نام‌های بزرگی بودند حتی در قیاس با دروازه‌بانان کنونی اما ناصر حجازی در مصدومیت نیز بر آنان ترجیح داده می‌شد. 

ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه ناکِ فروتنی


  در بازی‌های آماده‌سازی ۱۹۷۰ و در یک بازی درون تیمی در قالب دو تیم قرمز و‌ سفید که تماشاگران بسیاری نیز حاضر بودند در نیمه اول توپ‌های فوق‌العاده‌ای را از جلال طالبی، پرویز میرزاحسن، اکبر افتخاری و غلام وفاخواه گرفت و باعث شد بازیکن تیم قرمزپوش تیم ملی عصبی شود و ضربه شدیدی به ناصرحجازی وارد آورد و او را مصدوم کند.

  با این حال او را با مصدومیت در مسابقات حاضر کردند در حالی که که تمرینات کافی نیز نداشت. مربی آن زمان ایگور نتو اهل شوروی بود که گفت ناصر حجازی را ولو با تمرین ناکافی و حتی مصدومیت ترجیح می‌دهد.


  یا در جای دیگر فرانک اوفارل در فینال بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ که ایران با اسرائیل به فینال راه یافته بودند حجازی را با دست شکسته ترجیح داد و منصور رشیدی و بهرام مودت را کنار گذاشت. چرا که اسرائیل به سبک انگلستان بازی می‌کرد- سانتر از جناحین - و حجازی دروازه‌بانی گیرنده بود نه دفع‌کننده غیر از موارد اضطراری و حتی تا قوس ۱۸ قدم نیز بیرون می‌آمد و توپ را می‌گرفت.


  مثال دیگر دربارۀ باور به بی‌جانشینی او این‌که یک بار حشمت مهاجرانی اصرار او را که برای دریافت پاداش صعود دید و دانست به خاطر تعهد به خانواده و تأهل مُصر است (زود ازدواج کرده و شیفتۀ همسر خود بود که در پیشرفت ناصر نقش شایانی ایفا کرد). 

  مهاجرانی پاداش حجازی را از جیب خود پرداخت و به بعد موکول نکرد تا آزرده نشود. هم با روحیات او آشنا بود و هم می‌دانست جانشین ندارد. مهم‌تر این که اصرار او را نشان تعهد به خانواده می‌دانست نه پول‌دوستی.

 

6. بسیار اخلاق‌مدار بود. در سال ۱۳۵۲ با این که دو هفته قبل از پایان مسابقات، قهرمانی تاج قطعی شده بود ولی می‌خواستند بعد از مسابقۀ دربی با پرسپولیس جشن قهرمانی را برگزار کنند و تیمسار حجت رییس سازمان تربیت بدنی - همان که 18 فروردین 1358 اعدام شد - این جام را به کاپیتان تاج علی جباری تحویل دهد‌.


   تاج با تمام قوا در آن بازی شرکت کرد اما برندۀ بازی پرسپولیس بود با نتیجۀ دو بر یک. در پایان بازی جعفر اشرف کاشانی کفش‌های خود را آویخت و از فوتبال خداحافظی کرد.

   هنگامی که او را روی دوش دور استادیوم می چرخاندند ناصر حجازی جشن قهرمانی تاج را رها کرد و اگر در عکس‌های جشن قهرمانی در آن سال جای او خالی است به این خاطر است زیرا داشت جعفر اشرف کاشانی را روی دوش می‌گرداند. رسم رفاقت به جا آورد و در جشن خداحافظی این بازیکن شرکت کرد تا خاطره ای زیبا برای آقای کاشانی بسازد.

7‌. از او‌ به عنوان یکی از 10 دروازه بان برتر جهان در زمان خود نیز یاد کرده‌اند اما موقعیت فوتبال ایران اجازه پیشرفت بیشتر به او‌نداد. حجازی می‌گفت همیشه می‌خواهم دروازه ‌بان دروازه‌ای باشم ساخته از طلا با تور های زربافت تا اجازه ندهم هیچ توپی از آن عبور کند و به آن آسیب برساند. به خاطر همین باور از گل خوردن در بازی دوستانه نیز رنج می کشید.

   در اسفند سال ۱۳۴۸و نزدیک نوروز ۴۹ برای بازی های جام دوستی یک بازی بی نظیر از ناصر حجازی ثبت شد. بازی با تیم زسکای مسکو از که از قوی‌ترین باشگاه‌های اروپا محسوب می‌شد و حجازی آن بازی را یک تنه نگاه داشت و به قول مربی تیم حریف 10 موقعیت مسلم گل‌زنی را گرفت.

   در تیمی که بازیکن بزرگ و کاپیتان تیم ملی شوروی (چسترنف) حضور داشت. بعد از آن بازی و عصر جمعه دو گل از تیمی از مجارستان خورد و با این که در هیچ کدام از دو گل مقصر نبود عکس مشهوری از اوست که به تیر دروازه با لباس مشکی تکیه داده و غمگین است . عکاس صحبت او را زیر عکس‌نقل کرده است: باقر خان! جواب بچه های محل را چی بدهم؟ من نباید گل می‌خوردم.

ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه ناکِ فروتنی

   از عکس های زیبای دیگر همین عکاس او را نشان می دهد که توپ را در حالت شیرجه گرفته و‌ بدنش موازی زمین است.

8. از تفاوت‌های او با بسیاری از بازیکنان آن نسل این است که به تحصیل بسیار اهمیت می‌داد به گونه‌ای که از پرویز دهداری می‌خواهد به خاطر درس و امتحان زبان، اردو را مدتی ترک کند. دهداری با روحیات شدید انضباطی به او اجازه نمی‌دهد ولی رنجبر با اختیار و مسئولیت خود به حجازی اجازه می‌دهد برای امتحان زبان، اردو را ترک کند و برگردد.

   این خاطره هم نه از خود او که از یکی از دانش‌آموزان آن دوران جالب است که گاه به عنوان ممتحن در بعضی از مدارس مشهور از جمله گروه فرهنگی مرجان شرکت می‌کرد با اینکه اصلاً عضو آن مدرسه یا معلم آنجا نبود. مدرک لیسانس در آن زمان بسیار ارزش داشت به خصوص اینکه در میان فوتبالیست‌ها مدارکی پایین‌تر از این نیز کمیاب بود.

9. حجازی دروازه‌بان اول تیم ملی بود. در جوانی و از تیم امید همواره دروازه‌بان اول بود. دو قهرمانی در جام ملت‌های آسیا، یک قهرمانی در بازی‌های آسیایی، شرکت در المپیک که بسیار مهم بود و جام جهانی فوتبال و همراه تیم تاج قهرمانی جام تخت جمشید و جام باشگاه‌های آسیا افتخارات کوچکی نبود.

  در زمان مربی‌گری نیز با استقلال قهرمان ایران و نایب قهرمان آسیا شد. از نگاه فدراسیون آمار نیز او دومین دروازه‌بان برتر تاریخ آسیاست. و از نگاه سایت‌های بسیار معتبر  نیز رتبه های بسیاری بالایی داشت.

  ناصر حجازی و غلامرضا تختی تنها چهره‌های ورزشی‌یی هستند که نام آنها در مجموعه کتاب در دست چاپ «مفاخر و نام آوران ایران زمین» در کنار نام‌هایی چون «‌ابوعلی سینا، سعدی، فردوسی، عطار، امیرکبیر، کمال‌الملک، جلال‌آل احمد، پروین اعتصامی، محمود حسابی، علی شریعتی و جعفر شهیدی» قرار گرفته است.

  در سال ۲۰۱۸ نیز در نظرسنجی به عنوان بهترین دروازه‌بان تاریخ تمام ادوار جام ملت های آسیا انتخاب شد.

10. برخی بر او خرده می‌گیرند که چرا گاه و بی‌گاه وارد سیاست می‌شد. حال آن که اظهار نظرها و انتقادها اجتماعی بود و حق همه. نظر سیاسی خود را هم طبعاً ابراز می‌کرد ولی مراد خُرده‌گیران بیشتر کاندیداتوری و  مشخصا ثبت نام در انتخابات ریاست جمهوری است. کما این‌که در اوج بیماری او آقای سعید راد بازیگر سینما و علاقه‌مند فوتبال در مصاحبه با همشهری‌ماه - اسفند 1388 -گفت: «سیاست، جای هنرمندان و ورزشی‌ها نیست. ما قواعد این بازی را بلد نیستیم و حذف‌مان می‌کنند و شاید خود ما هم در سرنوشتی که برای ما رقم می‌خورد مقصر باشیم. بیماری حجازی دل‌خراش است اما جای یک ستارۀ ورزش، سیاست نیست.»

    این در حالی است که حجازی با ثبت نام در انتخابات ریاست جمهوری در واقع هجوم سیاسی‌ها به فوتبال را به سُخره گرفته و مقابله به مثل کرده بود و بیش از سیاست، دغدغۀ اجتماع داشت و با اظهار نظرهای سیاسی به «تحقیر» واکنش نشان می‌داد و مطلقاً در پی کسب قدرت نبود و از این منظر شبیه محمد رضا شجریان عمل کرد و تازه در جوانی هزینه‌های سیاست را پرداخته بود و بیش از همه به خاطر کرنش نکردن.

   و یازدهمین مورد در یازدهمین سالگرد: در مورد کرنش نکردن و درگیری با برخی مقامات رژیم گذشته چند خاطره می‌توان نقل کرد. با این یادآوری که ناصر حجازی مانند فرانتس بکن‌باوئر و یوهان کرایف معتقد بود چهره‌های مشهور و به قول امروزی ها سلبریتی‌ها نزد مردم جایگاه بالاتری از چهره های سیاسی دارند و نیازی نیست در مقابل آنان کرنش کنند یا به دنبال عکس یادگاری با آنها باشند.

  تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۲ بانکوک قهرمان شده بود و برای بازی مقدماتی المپیک و برگشت در مقابل کره شمالی در تهران خود را آماده می‌کرد.

  تیمسار وثیق رئیس پلیس تهران و سرپرست تیم ملی فوتبال که البته ورزشکار هم بود بر سر بستن کراوات با حجازی برخورد تندی می‌کند . ناصر حجازی در جواب می‌گوید حق آزادی او در نوع لباس پوشیدن را نمی‌تواند سلب کند.

  تیمسار تصمیم به اخراج حجازی می‌گیرد ولی محمد رنجبر که به «رئیس» شهرت داشت هشدار می‌دهد اگر حجازی نباشد تیم ما هم نخواهد بود. رنجبر خود البته به اصرار بر انضباط شهرت داشت ولی این سخن حجازی را بی‌انضباطی ندانست.

  دوم اینکه در عکسی که در آرشیوها هم موجود است هنگام خداحافظی تیم ملی برای جام جهانی ۱۹۷۸ بوینس آیرس تنها بازیکنی که در حضور فرح و رضا پهلوی (ولیعهد وقت) حضور نداشت ناصر حجازی بود. باقی همه بودند!

  فارغ از افتخارات بی‌نظیر اما او انسانی متفاوت بود. به تعبیر آنتونی رابینز «تفاوت است که تفاوت می‌آورد».

    با این همه افتخار، محبوبیت، شهرت و در عین عزت نفس و غرور، متواضع بود و شاید بتوان زندگی او را در این شعر بامداد شاعر خلاصه کرد: گردن به غرور برافراشتن در ارتفاع شکوه‌ناکِ فروتنی...

ناصر حجازی؛ غرور در ارتفاع شکوه ناکِ فروتنی

 

* بازنویسی و پیراسته شدۀ متنی که دو سال پیش در همین تارنما منتشر شده بود.

ارسال به دوستان
کارچر
انتشار یافته: ۱۸
در انتظار بررسی: ۱۶
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۴۷ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
37
روحش شاد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
40
4
از هیچ کس بت نسازید
عصر ایران تمام آنچه نقل شده مستند است و الگویی از زندگی یک فرد خودساخته. تنها نکتۀ افزودنی این که کاش سیگار را زودتر کنار گذاشته بود تا سالیان بیشتری می زیست.
پاسخ ها
محمد
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۱:۲۵- ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
بت کسانی هستن که دلالی میکنن
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
1
36
روحش شاد و یادش گرامی باد
حسن
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۳۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
35
روحت شاد ناصر خان بی تکرار
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۵۵ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
28
روانش شاد
یادش گرامی باد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۱ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
28
4
ناصر حجازی رو هم میخواید برای خودتون صادر کنید؟ :))
عصر ایران احتمالا مرادتان مصادره است. اما واقعا از این متن با این همه اشاره هیچ نکته دیگری برنمی آمد؟ مصادره؟!
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
6
روحت شاد قهرمان پهلوان دلیر مرد
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۱۳ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
10
روحش شاد یادش گرامی.اشکم درآمد من با حجازی از راه دور سالیان سال زندگی کردم. نوشته شما همه خاطراتم را زنده کرد.
تاجی
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
8
روحت شاد و یادت همیشه در قلب های ما تاجیا جاودان اسطوره بی بدیل
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۴۳ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
8
ناصرخان ححازی واقعا اسطوره ای بی تکرار و الگویی مناسب برای سرافرازی بدون ریاکاری و چاپلوسی است...روحش شاد
اکی
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۵۸ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
9
حجازی مرد ی با وقار و انسانی با شرف بود به عکس ...متملق فرصت طلب و رانت خوار
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
9
دیگه مثل شخصیت حجازی نخواهیم داشت
مهراب پسیان
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۱۳ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
9
ممنونم جناب خدیر . فوق العاده بود .حق مطلب رو ادا فرمودید
جمالی
Iran (Islamic Republic of)
۱۵:۳۹ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
7
روحت شاد مرد بزرگ
علی
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۴۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
8
هم زیر بار حرف زور نمیرفت هم چاپلوس نبود.
خاطره
Iran (Islamic Republic of)
۱۸:۳۰ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
5
روحش شاد باد... یادش همواره گرامی...
شهید
Iran (Islamic Republic of)
۱۹:۵۶ - ۱۴۰۱/۰۳/۰۲
0
8
پوریای ولی تختی حجازی اول مرد بودند وقهرمانی دراولویت دومشان بود روحشان شاد
با 10 هزار دلار در بازار جهانی چه خودرویی می توان خریداری کرد؟! (+عکس) خط تولیدی که فقط برای 275 دستگاه مرسدس بنز راه اندازی شده است! (+فیلم و عکس) آمریکا: اگر ایران بازگشت به برجام را نپذیرد، تحریم می کنیم آتش‌سوزی در پایگاه آمریکا در بغداد توهین و هتاکی ممنوع! اوج ابتذال/ خاطره ای از رئیس اسبق صدا و سیما ویلای اسب دریایی شناور؛ خاص ترین اقامتگاه دبی و نخستین در نوع خود! (+فیلم و عکس) مشاور سابق احمدی نژاد: اگر آمریکا از برجام خارج نمی شد دولت روحانی، برترین دولت پس از انقلاب می شد دستگیری رئیس شعبه بانک مسکن در ایلام وزیر دفاع آمریکا مجددا کرونا گرفت ببینید| گرداندن ۴ اراذل و اوباش در تهران رتبه اول کاربران ایرانی در گوشی‌های آلوده عیسی کلانتری: بدون احیای دریاچه ارومیه، هیچ حکومتی در ایران دوام نمی‌آورد/ محمد درویش: یک جایی باید تیر خلاص را بزنیم و حقایق را بگوییم سفارت ایران: مفقودی ۶ ایرانی در آتش‌سوزی ایروان روتو رئیس‌جمهور کنیا شد
وب گردی
وبگردی